ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
----------

BẢN TÓM TẮT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Đề tài:
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG SÁNG TẠO
CỦA TRẺ 5 – 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VẼ
Ở TRƢỜNG MẦM NON

Giảng viên hƣớng dẫn: TS. BÙI VIỆT PHÚ
Sinh viên thực hiện

: NGUYỄN THỊ LAN VY

Lớp

: 15SMN

Đà Nẵng, 2019


1

BẢN TÓM TẮT
ĐỀ TÀI “ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG
SÁNG TẠO CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG VẼ Ở TRƢỜNG MẦM NON”
A.PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
-Ý nghĩa của khả năng sáng tạo đối với cá thể và sự phát
triển xã hội trong thời kì mở rộng và hội nhập.
-Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi mầm non.
-Vai trò của hoạt động vẽ đối với khả năng sáng tạo và
đời sống tâm lý của trẻ lứa tuổi mầm non.
-Thực tiễn còn nhiều hạn chế về vấn đề này.
Với những lý do trên,chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài :
“BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG SÁNG TẠO
CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VỞ
TRƯỜNG MẦM NON”
2. Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về khả năng sáng tạo của của trẻ 5-6 tuổi thông
qua hoạt động vẽ ở trường mầm non 20/10 trên địa bàn
thành phố Đà Nẵng. Trên cơ sở nghiên cứu, đề ra một số
biện pháp phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ.
3. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
Khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi ở trường mầm non.
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động vẽ ở trường mầm non.
4. Gỉa thiết khoa học
Thực tế hiện nay việc phát triển khả năng sáng tạo của trẻ
5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ còn nhiều hạn chế. Nếu
nghiên cứu, đề xuất được các biện pháp phát triển khả
năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ ở


2

trường mầm non một cách phù hợp sẽ phát triển được khả
năng của trẻ.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Tìm hiểu vấn đề lý luận về tưởng tượng sáng tạo của
trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ.
5.2. Khảo sát thực trạng khả năng tưởng tượng sáng tạo
của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ.
5.3. Đề xuất và thực nghiệm một số biện pháp nâng cao
khả năng tưởng tướng sang tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động vẽ.
6. Phạm vi nghiên cứu
6.1. Phạm vi không gian:
Đề tài nghiên cứu tại trường mầm non 20-10 quận Hải
Châu , thành phố Đà Nẵng.
6.2. Phạm vi thời gian:
Từ tháng 12 năm 2017 đến cuối tháng 12 năm 2018.
7. Phƣơng pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lí luận
-Thu thập các sách báo,tạp chí,tài liệu có liên quan đến
đề tài.
- Phân tích, tổng hợp những vấn đề lý luận có liên
quan đến đề tài nghiên cứu.
7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
7.2.1. Phương pháp quan sát
Dự các giờ hoạt động chung có chủ đích học tập,trong
đó hoạt động trọng tâm là hoạt động vẽ. quan sát nhóm trẻ
nghiên cứu về khả năng vẽ nhanh hay chậm,mức độ sẳn
sàng vẽ,sự thay đổi nội dung chủ đề vẽ,sự tập trung,biểu
hiện cảm xúc khi vẽ…
7.2.2. Phương pháp điều tra

Sử dụng phiếu điều tra bằng bảng hỏi với giáo viên
đang phụ trách trẻ 5-6 tuổi của trường mầm non 20-10 về :


3
+ Nhận thức của giáo viên về khả năng phát triển sáng tạo
của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ.
+ Đánh giá của giáo viên về các hoạt động trẻ thể hiện sự
sáng tạo.thực trạng,mức độ sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi,biểu
hiện sáng tạo bộc lộ qua tranh vẽ.
+ Các biện pháp giáo viên sử dụng để phát triển khả năng
sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ.
+ Ý kiến của giáo viên về các biện pháp nâng cao khả
năng sáng tạo cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ.
7.2.3 Phương pháp đàm thoại
Trao đổi với trẻ và giáo viên về nội dung và hình thức
tranh vẽ của trẻ để đánh giá mức độ sáng tạo của trẻ.
7.2.4 Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động vẽ
+ Về nơi dung
+Về hình thức
7.2.5 phương pháp thực nghiệm
Tiến hành thực nghiệm một số biện pháp.
7.2.6 phương pháp toán thống kê
Xử lý các số liệu thu được.
8. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài
liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của đề tài gồm
3 chương :
Chương 1: Cơ sở lý luận về khả năng sáng tạo của trẻ 5
– 6 tuổi thông qua hoạt động vẽ ở trường mầm non

Chương 2: Thực trạng khả năng sáng tạo của trẻ 5 – 6
tuổi thông qua hoạt động vẽ ở một số trường mầm non
20/10
Chương 3: Biện pháp phát triển khả năng sáng tạo của
trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động vẽ ở trường mầm non
20/10
B. PHẦN NỘI DUNG


4
CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG
SÁNG TẠO CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG VẼ Ở TRƢỜNG MẦM NON
1.1.TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ
1.1.1. Các nghiên cứu ở nước ngồi
Vấn đề sáng tạo có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc
sống đối với con người và xã hội. Vì vậy,nó thu hút sự
quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học. Vào cuối thế
kỉ thứ III, các nhà tốn học, triết học lớn thời đó đã cố
gắng xây dựng lý thiết về sáng tao nhưng khơng thành.
Khi nói đến sáng tạo,người ta thường đề cập đến thiên tài
trong các lĩnh vực khoa học, nghệ thuật, văn học,vv…
Như Leona Đờ Vinci, Vangoc. Mozart,vv
Một số quốc gia như Mỹ, Liên Xơ có rất nhiều các cơng
trình nghiên cứu về sáng tạo ở giai đoạn sau chiên tranh
thế giới thứ II
1.1.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam
Vấn đề sáng tạo ở nước ta được Đảng và nhà nước rất
quan tâm. Tuy nhiên, ở nước ta chưa có một cơng trình

khoa học nào đánh giá bằng phương pháp kĩ thuật đáng tin
cậy, có quy mơ về khả năng sáng tạo của người Việt Nam
ở các độ tuổi khác nhau, mà mới sử dụng một số trắc
nghiệm của nước ngoài để nghiên cứu. Về vấn đề sáng tạo
của trẻ mẫu giáo có một số các cơng tình nghiên cứu của
các tác giả Nguyễn Thị Ánh Tuyết, Ngơ Cơng Hồn, Luận
văn tiến sĩ của tác giả Lê Thanh Thuỷ, Luận văn thạc sĩ
của tác giả Phạm Thu Hương,…
1.2. CÁC KHÁI NIỆM CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI
1.2.1. Phát triển


5
là một phạm trù của triết học, là quá trình vận động tiến
lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn
thiện đến hoàn thiện hơn của một sự vật.
1.2.2. Sáng tạo
là quá trình tạo ra cái mới có giá trị và phải được cơng
nhận.Theo Vugotxki cho rằng: “ khi trong đầu trẻ xuất
hiện ý định chơi và mong muốn tìm kiếm phương tiện để
hồn thiện nó, có nghĩa là đứa trẻ đã bộc lộ tính sáng tạo
trong hoạt động chơi của nó”.
1.2.3. Hoạt động vẽ
là một hoạt động tạo hình, là hoat động tạo ra sản phẩm
trên mặt phẳng bằng đương nét và màu sắc.
1.2.4. Phát triển khả năng sáng tạo
là khuynh hướng vận động nhằm giúp cho khả năng sáng
tạo của người học tốt hơn, theo chiều hướng đi từ kém
hoàn thiện đến hoàn thiện hơn, tạo ra những cái mới độc
đáo hơn cái cũ.

1.3. LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG VẼ Ở TRƢỜNG
MẦM NON
1.3.1. Đặc điểm ngơn ngữ tạo hình trong tranh của trẻ
a. Đường nét
b. Màu sắc
c. Bố cục
1.3.2. Vai trò của hoạt động vẽ
a. Hoạt động vẽ đối với hoạt động tạo hình
b. Hoạt động vẽ với bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ
c. Hoạt động vẽ với giáo dục tình cảm đạo đức
d. Hoạt động vẽ giúp nâng cao khả năng quan sát tưởng
tượng, hứng thú và sáng tạo ở trẻ
e. Hoạt động vẽ với việc giáo dục thể chất với và giáo dục
lao động


6
1.3.3. Các hình thức tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ ở
trường mầm non
a. Vẽ theo mẫu
b. Vẽ trang trí
c. Vẽ theo đề tài
d. Vẽ theo ý thích
1.3.4. Vật liệu và chất liệu vẽ dành cho trẻ trong hoạt
động vẽ
a. Vật liệu
b. Chất liệu
1.4. LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG SÁNG
TẠO CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG VẼ

1.4.1. Đặc điểm sáng tạo của trẻ mầm non
- Sáng tạo của trẻ mang tính tự phát, độc lập với ý muốn
của người lớn.
- Trẻ dễ dàng sáng tạo hơn người lớn
- Trẻ quan tâm đầu tiên đến quá trình hình thành hành
động chứ không phải kết quả.
-Sản phẩm sáng tạo của trẻ đơn giản, khơng hồn hảo.
- Xuất phát từ nhu cầu có trước.
- Sáng tạo của trẻ là chân thực nhất.
- Sáng tạo của trẻ mang tính chất trị chơi, ước lệ và còn
rất ngây thơ.
1.4.2. Vai trò của sáng tạo đối với sự phát triển của trẻ 56 tuổi
a. Sáng tạo mang lại niềm vui cho trẻ, không có niềm vui
nào sánh được niềm vui sáng tạo
b. Sáng tạo giúp trẻ tự khám phá bản thân, tự thể hiện
theo ý muốn cá nhân, tự khẳng định mình.
c. Qua hoạt động sáng tạo, trẻ thể hiện được trí tưởng
tượng sáng tạo của mình ra bên ngồi


7
d. Trẻ chủ động, tựu tin vào bản thân. Mạnh dạn thực hiện
điều mình mong muốn
e. Trong quá trình sáng tạo trẻ được trải nghiệm, các kinh
nghiệm được đào sâu, mở rộng, chọn lọc và được tổ chức
lại một cách nghiêm túc
f. Sáng tạo giúp trẻ rèn luyện ý chí, niềm say mê, sự kiên
nhẫn, dám nghĩ dám làm và các kĩ năng sáng tạo khác (
giao tiếp,làm việc nhóm, ra quyết định, đặt vấn đề, phản
biện tình huống có vấn đề)

g. Biểu hiện sáng tạo của trẻ là tạo ra cái mới trên bình
diện cá nhân, nhưng lại mang một ý nghĩa lớn trên bình
diện xã hội, đó là tạo ra con người lao động mới - con
người sáng tạo trong tương lai.
1.4.3. Mối liên hệ giữa sáng tạo và các yếu tố tâm lý khác
trong hoạt động vẽ của trẻ 5-6 tuổi
a. Quan hệ giữa sáng tạo và tri giác
b. Quan hệ giữa sáng tạo và tư duy
c. Quan hệ giữa sáng tạo và cảm xúc
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1
Khả năng sáng tạo là các cách tạo ra cái mới, là khả
năng con người vận dụng những kinh nghiệm của bản
thân độc lập đưa ra những ý tưởng mới lạ, độc đáo, cải
tạo và biến đổi những sản phẩm có sẵn để tạo ra những
sản phẩm nhằm phục vụ cho lợi ích chính đáng của
bản thân xã hội.
Biểu hiện của khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông
qua hoạt động vẽ được đánh giá trên những điểm sau:
- Về thái độ: Trẻ hào hứng, say mê, thích thú tham
gia hoạt động vẽ. Có ý chí, tập trung thực hiện ý tưởng
mình nghỉ ra. Hài lịng và thỏa mãn trước sản phẩm mà
mình tạo ra. Có nhu cầu, mong muốn tạo ra sản phẩm
đẹp.


8
- Về khả năng sáng tạo: Trẻ biết tạo ra những sản
phẩm đặc biệt, mới lạ, nổi bật cho cá nhân trẻ. Có khả
năng tìm kiếm thơng tin, tiếp thu kiến thức, kinh
nghiệm của cơ giáo truyền đạt. Nhanh chóng đưa ra ý

tưởng và giải quyết các vấn đề với cô giáo.
- Về chất lượng sản phẩm: Sản phẩm sau khi vẽ của
trẻ luôn mới mẻ và mang nét riêng biệt so với các trẻ
khác. Có màu sắc, bố cục, chi tiết hợp lí. Biết thêm bớt
các chi tiết để tạo ra các sản phẩm độc đáo, phù hợp
với chủ đề, với những giá trị thẩm mĩ của xã hội và thể
hiện được ý tưởng của mình.
Khả năng sáng tạo phụ thuộc rất nhiều vào sự hướng
dẫn và tổ chức của nhà giáo dục. Chính vì vậy, để phát
triển khả năng sáng tạo cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt
động vẽ địi hỏi mỗi giáo viên phải khơng ngừng trau
dồi vốn tri thức và biết lựa chọn những cách thức mới
mà giáo viên cho đó là con đường hay nhất, có hiệu
quả nhất nhằm kích thích sự sáng tạo của trẻ thông qua
hoạt động vẽ.
CHƢƠNG 2
THỰC TRẠNG VỀ KHẢ NĂNG SÁNG TẠO CỦA
TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VẼ Ở
MỘT SỐ TRƢỜNG MẦM NON TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
2.1. KHÁI QUÁT VỀ QUÁ TRÌNH ĐIỀU TRA THỰC
TRẠNG
2.1.1. Mục đích điều tra
Tìm hiểu về khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động vẽ ở trường mầm non 20/10 thành phố Đà


9
Nẵng. Trên cơ sở nghiên cứu, đề ra một số biện pháp phát
triển khả năng sáng tạo cho trẻ.

2.1.2. Đối tượng điều tra
Phát triển khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua
hoạt động vẽ ở trường mầm non.
2.1.3. Phương pháp điều tra
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
2.1.4. Nội dung nghiên cứu
Thực trạng khả năng tưởng tượng sáng tạo của trẻ 5-6
tuổi thông qua hoạt động vẽ.
2.2. KHÁI QUÁT VỀ TRƢỜNG MẦM NON TIẾN
HÀNH KHẢO SÁT
- Một ngôi trường cho trẻ sự phát triển tốt nhất.
- Có những hoạt động tạo cho trẻ sự thoải mái, phát huy
được khả năng của trẻ.
- Đội ngũ giáo viên chun nghiệp với trình độ chun
mơn cao.
- Cơ sở vật chất được trang bị đầy đủ, đảm bảo an tồn
cho trẻ trog mọi hoạt động.
- Có nhiều thành tích trong hoạt động.
2.3. THỰC TRẠNG VỀ KHẢ NĂNG SÁNG TẠO
CỦA TRẺ EM 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG VẼ Ở TRƢỜNG MẦM NON
2.3.1. Thực trạng hoạt động vẽ của trẻ 5-6 tuổi ở trường
mầm non
Khả năng của trẻ khơng đồng đều một số trẻ có năng
khiếu cịn một số trẻ thì vụng về, trẻ vẽ chưa có chủ định.
Bài vẽ của trẻ còn đơn điệu, nghèo nàn. Kết quả đạt được
50%- 55% trẻ vẽ được.
2.3.2. Thực trạng biểu hiện sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông
qua hoạt động vẽ ở trường mầm non



10
Các tiêu chí

Tên tranh
vẽ
Đặc điểm
nội dung

Bố cục

Màu sắc

Hình vẽ

Mức độ

Tần số

Tỷ lệ %

Thấp

3

2.0

Trung bình


93

62.0

Cao

54

36.0

Thấp

0

0

Trung bình

108

72

Cao

42

28

Thấp


0

0

Trung bình

143

95.3

Cao

7

4.7

Thấp

0

0

Trung bình

122

81.3

Cao


28

18.7

Thấp

0

0

Trung bình

119

79.3

Điểm
trung
bình
1.34

1.28

1.04

1.18

1.20

Cao

31
20.7
Bảng số liệu trên cho thấy, mức độ biểu hiện khả năng
sáng tạo của trẻ qua các tiêu chí ở mức trung bình chiếm
tỷ lệ khá cao. Qua kết quả đánh giá bằng hỏi so sánh với
kết quả nghiên cứu thực trạng mức độ sáng tạo của trẻ thể
hiện qua tranh vẽ, chúng ta thấy phần lớn giáo viên nhận
định mức độ những biểu hiện sáng tạo ở trẻ là tương thích
với thực trạng.


11
2.3.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo
trong hoạt động vẽ của trẻ 5-6 tuổi
- Thực trạng nhận thức của giáo viên về khả năng sáng
tạo ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trong hoạt động vẽ
- Thực trạng hình thức tổ chức hoạt động vẽ của giáo viên
ở trường mầm non
- Thực trạng việc sử dụng các biện pháp của giáo viên để
phát huy khả năng sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi
2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG THỰC TRẠNG KHẢ
NĂNG SÁNG TẠO CỦA TRẺ 5-6 TUỔI Ở TRƢỜNG
MẦM NON
2.4.1. Mặt mạnh
Nói về hoạt động vẽ ở trường mầm non, chắc hẳn phải có
sử thuận lợi thì những thực trạng qua thăm dị và khảo sát
có được mới tồn tại lâu nay và được áp dụng với đa số các
trường trên địa bàn Đà Nẵng. Những thực trạng trên có thể
nói phù hợp với đặc điểm nhận thức ở trẻ: Nhận thức cảm
tính là chủ yếu, tư duy cụ thể, trí nhớ trực quan hình

tượng, chú ý khơng chủ định. Trẻ sẽ dễ dàng hoàn thành ở
mức cơ bản với các yêu càu của cô mà không mất quá
nhiều thời gian. Rèn luyện, phát triển ở trẻ các giác quan.
Cung cấp cho trẻ vốn từ nhất định ở mức vừa. Tạo điều
kiện cho trẻ vừa hoạt động vừa trải nghiệm. Trẻ ln được
ghi nhớ hình tượng một cách chính xác khi mà cơ ln
củng cố và chính xác hóa những biểu tượng đã có. Trẻ
được quan sát rất kỹ và sự chi tiết của cơ về đối tượng thì
trẻ sẽ dễ dàng phát hiện sự thay đổi khác nhau, giống nhau
của sự vật hiện tượng xung quanh. Giúp trẻ hiểu kỹ, hiểu
sâu về các sự vật hiện tượng trong bức tranh. Giúp trẻ
hình dung được bố cục và vẽ đẹp của bức tranh cũng như
các bước để vẽ. Khai thác đươc vốn hiểu biết của trẻ về
bức tranh mà trẻ quan sát được để từ đó chinh xác hóa


12
những kiến thức còn mơ hồ trong trẻ. Qua các hoạt động
vẽ theo các chủ đề, trẻ luôn đươc cô giáo dục về hành vi
văn minh, thói quen tốt và cách ứng xử đúng đắn trong
giao tiếp.
Ngoài ra, việc thực hiện các kế hoạch theo chương trình,
theo một tiến trình cụ thể có thể tiết kiệm thời gian của cơ
nhưng vẫn đảm bảo được sự hoàn thành bài vẽ của mỗi
trẻ. Có như thế, kế hoạch một ngày của trẻ sẽ không bị
xáo trộn, gián đoạn hay bỏ đi bớt phần nào. Và chắc hẳn
rằng, hiện tại đã phù hợp với chế độ sinh hoạt của trẻ tại
mơi trường đó.
2.4.2. Mặt yếu
Tuy nhiên, chính vì sự máy móc, theo rập khuôn sẽ làm

trẻ nhàm chán với cách truyền tải cũ kỷ, cảm xúc của trẻ
bị phai dần, có thể trẻ chỉ hứng thú vài phút ban đầu
nhưng trạng thái đó khơng duy trì được lâu đối với trẻ.
Chính vì vậy mà việc tạo ra “Tác phẩm nghệ thuật” của
chính mình là rất khó. Khi mà biểu tượng đối tượng trẻ
thu nhận được rất hạn hẹp, chưa sâu sắc; phạm vi nhận
biết sự vật, hiện tượng bị bó hẹp, trẻ chỉ nhận biết sự vật
hiện tượng trong môi trường gần, “an tồn”. Trẻ hồn tồn
chỉ thực hiện sản phẩm của mình là theo sự u cầu của cơ
mà khơng hề có sự tự giác hay sự hứng phấn khi thực
hiện. Trẻ khó khăn trong cách diễn đạt và giải thích biểu
tượng sự vật hiện tượng, vốn từ của trẻ không thể phong
phú hơn khi cô chỉ dùng những từ ngữ quen thuộc, lặp đi
lặp lại những câu cảm thán thường ngày.
Đối với giáo viên, kỹ năng hội họa, khả năng vẽ của các
cô chỉ dừng lại ở mức vẽ được. Các tranh mẫu trẻ xem chỉ
ở mức được, chứ chưa thực sự sẽ gây cho trẻ sự tị mị hay
kích thích trẻ khám phá cái đẹp đó. Chính vì vậy mà các
bài của trẻ, nếu vơ tình có trẻ nào vẽ xuất sắc q thì cơ


13
cũng sẽ khen vài câu rồi bỏ qua chứ không thể dung tranh
đó làm mẫu vì nó q khả năng với các cô.
Mặc khác, thời gian ở trường mầm non, luôn theo một
khuôn khổ nhất định, cô và trẻ là những đối tượng thực
thi, nếu thời gian của một hoạt động bị kéo dài ra thì đồng
nghĩa với việc thời gian của một hoạt động khác bị thu hẹp
lại.
2.4.3. Nguyên nhân

a. Nguyên nhân chủ quan
Năng lực tổ chức hoạt động vẽ của giáo viên còn rất hạn
chế, kiến thức về hoạt động vẽ của giáo viên còn chưa
cao, giáo viên chủ yếu dạy qua loa. Nên chưa chú ý đến sự
hứng thú của trẻ, chưa rèn luyện tính sáng tạo cho trẻ.
Chưa tạo ra mơi trường kích thích tính sáng tạo cho trẻ,
chưa tạo cho trẻ khơng khí khi tổ chức hoạt động vẽ, chưa
phân tích, đánh giá, nhận xét sản phẩm của giáo viên cịn
hạn chế.
Cơng tác phối hợp giữa giáo viên và phụ huynh còn rất
hạn chế do phụ huynh rất bận công việc, chỉ tranh thủ thời
gian tới đón con nên khơng có thời gian trao đổi với cô.
Tại điều 13 theo quyết dịnh số 14/2008/QĐ-BGDĐT
ngày 07 tháng 04 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và
Đào tạo quy định, mỗi lớp phải có từ 2 giáo viên trở lên.
Số trẻ trong lớp chia làm 2, mỗi cơ quản lí một nữa. Riêng
đối với hoạt động học cùng một nội dung phải được tiến
hành 2 lần. Mỗi cô lên tiết dạy cho nữa số trẻ trong lớp mà
cô đảm nhiệm. Với hoạt động vẽ cũng vậy, cô nên chia
lớp làm 2 vừa dễ quan sát, quan tâm đến khả năng sáng
tạo khi vẽ của trẻ đồng thời đồ dùng nhiều cho trẻ hoạt
động. Nhưng khi quan sát, hầu hết giáo viên tổ chức cho
trẻ chơi trên tất cả trẻ. Chính vì số lượng q đơng, đồ


14
dùng ít, trẻ tranh dành nhau, cơ khơng chú ý, quan sát
được khả năng sáng tạo của từng trẻ.
b. Nguyên nhân khách quan
Nhà trường chưa chú trọng đến việc phát triển khả năng

sáng tạo cho trẻ đặc biệt là trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi. Cơ sở vật
chất, đồ dùng của lớp học cịn ít, việc tạo ra mơi trường
kích thích tính sáng tạo cho trẻ cịn rất khó khăn.
Giáo viên chưa được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn
theo chương trình nhất định của chun đề này. Chưa có
cơ hội được tham quan, học hỏi ở các trường khác cũng
như khơng có cơ hội nghe các chun gia nói về vấn đề
phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ thông qua hoạt động
vẽ.
Giáo viên bị áp lực công việc chi phối, chưa thực sự đầu
tư cho việc tìm ra biện pháp hợp lý để phát triển khả năng
sáng tạo cho trẻ thông qua hoạt động vẽ.
Do mỗi lần tổ chức cho trẻhoạt động vẽ, trẻ thường chỉ
hứng thú lúc đầu, nên giáo viên cũng hạn chế việc cho trẻ
hứng thú lên “tột đỉnh”. Phần lớn nếu trẻ nào vẽ tốt cô sẽ
khen “con giỏi lắm” và những trẻ vẽ chưa tốt thì cơ chưa
có sự quan tâm hay động viên để trẻ có thể thực hiện tốt
hơn.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2
Về phía giáo viên, hầu như các cơ đều nhận thức được tầm
quan trọng của việc phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ,
độ tuổi 5-6 là lứa tuổi phát triển về thể chất lẫn tinh thần.
Trẻ sẽ học hỏi và tiếp thu nhanh chóng những điều xung
quanh trẻ.
Mặc khác, khả năng sáng tạo trong hoạt đông vẽ chưa
được phát huy và chưa có sự đầu tư. Chính vì vậy, cần
thiết đưa ra những biện pháp để giúp phát triển khả năng


15

sáng tạo của trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ để đem
lại hiệu quả tốt hơn.
CHƢƠNG 3
BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG SÁNG TẠO
CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG VẼ
Ở TRƢỜNG MẦM NON
3.1. CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG ĐỀ XUẤT BIỆN
PHÁP
3.1.1. Đảm bảo tính mục tiêu
3.1.2. Đảm bảo tính khoa học
3.1.3. Đảm bảo tính đồng bộ
3.1.4. Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi
3.2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KHẢ NĂNG SÁNG
TẠO CỦA TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG VẼ
3.2.1. Khái niệm biện pháp
Biện pháp là cách thức tiến hành, cách giải quyết một vấn
đề cụ thể”.
3.2.2. Một số biện pháp phát triển khả năng sáng tạo của
trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ ở trường mầm non
20/10 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
Biện pháp 1: Khuyến khích trẻ mơ tả, thể hiện theo ý
tưởng của riêng trẻ và theo khả năng của từng trẻ
Biện pháp 2: Tổ chức hoạt động tham quan dã ngoại để
tăng thêm biểu tượng, kiến thức về thế giới xung quanh
Biện pháp 3: Tổ chức các cuộc triển lãm tranh tại trường
và các cuộc thi tranh trưng bày do chính trẻ tạo ra
Biện pháp 4 : giáo viên tổ chức cho trẻ các bài tập, trò
chơi “ Lấy ý tưởng hoạt động từ trẻ” nhằm giúp trẻ hình



16
thành thói quen đối lập trong việc tìm kiếm ý tưởng, tạo ra
biểu tượng, những cách biểu đạt linh hoạt, độc đáo
Biện pháp 5 : Tạo hứng thú, phát triển ở trẻ những xúc
cảm, tình cảm thẩm mỹ
3.3. THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM
3.3.1 Mục đích thực nghiệm
Để kiểm nghiệm tính khả thi, đúng đắn của đề tài và đánh
giá hiệu quả thực tế của những biện pháp đã đề xuất có
liên quan đến giả thuyết khoa học đã đề ra.
3.3.2. Địa bàn thực nghiệm
Chúng tôi tiến hành thực nghiệm ở trường mầm non
20/10, thành phố Đà Nẵng với 2 lớp lớn:
Lớp Lớn 1 : lớp đối chứng ( ĐC)
Lớp Lớn 2 : lớp thực nghiệm ( TN)
3.3.3. Nội dung thực nghiệm
Thực hiện các biện pháp đã đề xuất để phát triển khả năng
sáng tạo của trẻ 5 - 6 thông qua hoạt động vẽ ở trường
mầm non 20/10, thành phố Đà Nẵng.
Trong q trình thực hiện, tơi tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ
như sau:
+ Vẽ đề tài : “ thiên nhiên quanh bé”
+ Vẽ đề tài : “ Món quà đêm giáng sinh”
Trong mỗi buổi tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ, chúng tôi
tiến hành phối hợp một cách linh hoạt các biện pháp đề
xuất trong nghiên cứu này nhằm nâng cao khả năng sáng
tạo cho trẻ.
3.3.4. Tiến trình thực nghiệm
Tiến trình thực nghiệm sẽ chia làm 3 giai đoạn:

* Giai đoạn 1: Thực nghiệm khảo sát
Tôi tiến hành khảo sát các đối tượng thực nghiệm để đánh
giá chất lượng ban đầu về khả năng sáng tạo của trẻ 5-6
tuổi thông qua hoạt động vẽ ở trường mầm non20/10,


17
thành phố Đà Nẵng ở nhóm thực nghiệm và nhóm đối
chứng.
Tôi dự giờ các giờ hoạt động vẽ của trẻ để đánh giá khả
năng sáng tạo của trẻ.
Đánh giá theo các tiêu chí: tên tranh vẽ, đặc điểm nội
dung tranh, bố cục, màu sắc, hình vẽ
* Giai đoạn 2: Tổ chức thực nghiệm sư phạm.
Tơi tiến hành thực nghiệm hình thành ở lớp Lớn 1 trường
mầm non20/10.
Chuẩn bị: Tiến hành lập kế hoạch tổ chức hoạt động vẽ,
chuẩn bị phương tiện, đồ dùng, đồ chơi để tổ chức hoạt
động vẽ cho trẻ theo những biện pháp đã nêu trong
chương 3.
Ở lớp đối chứng: Tổ chức cho trẻ chơi bình thường.
Ở lớp thực nghiệm: Việc tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ
được tiến hành theo các biện pháp đã được thiết kế.
* Giai đoạn 3: Thực nghiệm kiểm chứng
Tôi tiến hành kiểm tra kết quả đầu ra sau quá trình tổ chức
thực nghiệm tại trường mầm non 20/10, 30 trẻ nhóm đối
chứng, 30 trẻ nhóm thực nghiệm.
3.3.5. Kết quả nghiên cứu thực nghiệm
a. Kết quả so sánh mức độ sáng tạo của nhóm đối chứng
trước thực nghiệm và sau thực nghiệm

Nhóm
Cao Trung bình
Thấp
Mức độ
Nhóm ĐC TTN
38.7
46
15.3
Nhóm ĐC STN1
37.3
47.3
15.4
Nhóm ĐC STN2
37.3
44.7
18


18

Qua biểu đồ cho thấy, mức độ sáng tạo của nhóm đối
chứng chênh lêch khơng đáng kể sau 3 lần (TTN, STN1,
STN2). Trẻ ở nhóm đối chứng được tác cơ tác động bằng
các biện pháp mà trước đây các giáo viên vẫn dùng và khả
năng sáng tạo của trẻ cũng khơng có sự thay đổi đáng kể.
ở lần STN2, khả năng sáng tạo của trẻ ở mức độ thấp có
sự giảm đáng chú ý chính là một phần phụ thuộc vào đề
tài mà cô lựa chọn. Với đề tài gây cho trẻ sự hứng thú nào
đó, trẻ sẽ cảm thấy phấn khởi và vui vẽ hơn khi thực hiện
hoạt động.

b. Kết quả so sánh mức độ sáng tạo của nhóm thực
nghiệm trước thực nghiệm và sau thực nghiệm
Nhóm Cao
Trung bình
Thấp
Mức độ
Nhóm TN TTN
32.7
45.3
22
Nhóm TN STN1
60.7
37.3
2
Nhóm TN STN2
66.7
33.3
0


19

Qua biểu đồ trên cho thấy nhóm thực nghiệm qua 3 lần
(TTN, STN1,STN2) đã có sự thay đổi rõ rệt. Trẻ ở nhóm
thực nghiệm được các cơ giáo tác động bằng các phương
pháp thực nghiệm và đã thấy được sự hiệu quả nổi bật từ
các phương pháp đề ra ở trên. Đáng nói đến ở lần thực
nghiệm với đề tài “Vẽ thiên nhiên xung quanh bé” trẻ đã
có cái nhìn khác biệt về thế giới xung quanh qua sự tiêp
xúc trực tiếp cũng như sự trải nghiệm từ bản thân, kết hớp

với sự hứng thú, trẻ đã tạo nên những bức tranh đặc sắc,
tươi đẹp. Và ở lần thực nghiệm 2 ( vẽ món q đêm giáng
sinh) đã khơng cịn trẻ có khả năng sáng tạo ở mức độ
thấp. Qua đây cho thấy sự hiệu quả của các biện pháp thực
nghiệm là rất lớn.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3
Tại trường mầm non 20/10 hiện nay, vấn đề phát triển khả
năng sáng tạo cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ cho
trẻ được quan tâm nhưng chưa thực sự chú trọng. Chính vì
thế mà biểu hiện khả năng sáng tạo của trẻ thông qua hoạt
động vẽ vẫn chưa được sâu sắc và bộc lộ rõ ràng.


20
Trên cơ sở xây dựng biện pháp tôi đã tiến hành đối chứng
thực nghiệm sư phạm trên 60 trẻ và đã đạt được kết quả
rất khả thi. Hiệu quả các biện pháp được thể hiện rõ qua
các mức độ biểu hiện khả năng sáng tạo cho trẻ 5-6 tuổi
thông qua hoạt động vẽ sau khi tôi tiến hành áp dụng các
biện pháp đó. Khả năng sáng tạo của trẻ tăng lên đáng kể,
trẻ thực hiện sản phẩm của mình trong môi trường thoải
mái và đầy đủ các nguyên vật liệu cùng với sự tích cực
kích thích từ các cơ giáo giúp trẻ phát huy hết khả năng
sáng tạo của mình với sự đa dạng trên sản phẩm của trẻ.
C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1.Kết luận
Hoạt động sáng tạo là hoạt động tạo ra những giá trị vật
chất và tinh thần cho mỗi giáo viên và toàn xã hội. Là con
người ai cũng có thể sáng tạo được vấn đề là ở chỗ chúng
ta có điều kiện và mơi trường để bộc lộ khả năng tiềm ẩn

của mình hay khơng mà thơi.
Các cơng trình nghiên cứu trên thế giới đã cho thấy rằng
khả năng sáng tạo của con người được bộc lộ từ rất sớm
thậm chí cịn có ý kiến cho rằng lứa tuổi mẫu giáo là thời
kì vàng cho hoạt động sáng tạo.
Ở trường mầm non 20/10 hiện nay có rất nhiều hoạt động,
trị chơi có thể thực hiện để phát triển khả năng sáng tạo
cho trẻ và một trong những hoạt động cơ bản và có hiệu
quả cao đó là hoạt động vẽ. Thông qua hoạt động này, trẻ
không chỉ nhận biết được các biểu tượng của thế giới xung
quanh mà còn mong muốn tạo ra những sản phẩm mới lạ,
hấp dẫn. Bằng những hiểu biết và trí tưởng tượng phong
phú của mình, tình cảm hồn nhiên và chân thật nhất trẻ đã
hịa mình cùng các ngun vật liệu phong phú và đa dạng
để tạo nên các bức tranh trong mơ của trẻ. Tuy ý thức
được tầm quan trọng cũng như lợi ích của hoạt động vẽ


21
trong việc phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ nhưng do
nhiều nguyên nhân khác nhau từ khách quan đến chủ quan
mà đa phần giáo viên mầm non chưa thể tổ chức được
hoạt động vẽ nhằm thực hiện được mục tiêu đó. Đây là
điểu mà tất cả chúng ta, những người làm công tác giáo
dục trẻ phải quan tâm và tìm ra giải pháp nhằm nâng cao
khả năng tổ chức các hoạt động cho giáo viên đồng thời
trang bị cho họ vốn kiến thức lí luận cần thiết về hoạt
động vẽ và khả năng sáng tạo của trẻ để giáo dục mầm
non thực sự là nền tảng đầu tiên hình thành và phát triển
toàn diện của mỗi con người.

2. Kiến nghị
Xuất phát từ những kết quả thu được qua quá trình nghiên
cứu đề tài, tơi có một vài kiến nghị với hi vọng sẽ khắc
phục những hạn chế còn tồn tại trong công tác phát triển
khả năng sáng tạo cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động vẽ:
* Đối với ngành mầm non:
- Cần quan tâm hơn tới vấn đề số lượng trẻ trong một lớp,
cơ sở vật chất, điều kiện cho giáo viên. Cần tăng cường
mở ra các lớp chuyên đề bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên mầm non, tạo điều kiện cho giáo viên có cơ hội học
hỏi và trau dồi những kiến thức, kinh nghiệm trong việc
phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ thông qua hoạt động
vẽ.
- Chuẩn bị tốt đồ dùng, nguyên vật liệu phong phú, đa
dạng phù hợp với mục đích phát triển khả năng sáng tạo
cho trẻ.
- Có kế hoạch đầu tư mua sắm đầy đủ các phương tiện vật
chất phục vụ cho việc phát triển khả năng sáng tạo của trẻ
thông qua hoạt động vẽ.


22
- Tạo ra không gian mở thoải mái cho hoạt động vẽ ngoài
trời cũng như trong lớp học cho sự thỏa sức sáng tạo trong
hoạt động vẽ của trẻ.
* Đối với giáo viên mầm non:
Hiểu rõ nhiệm vụ phát triển khả năng sáng tạo cho trẻ để
từ đó bồi dưỡng, nâng cao trình độ chun mơn nghiệp vụ,
nhận thức đúng bản chất của hoạt động vẽ, tơn trọng tính
tự do, tự nguyện và nhu cầu, khả năng của trẻ. Chủ động

giúp trẻ sáng tạo lĩnh hội và phát huy tối đa khả năng sáng
tạo của mình khơng chỉ trong hoạt động vẽ mà còn trong
tất cả các hoạt động khác để từ đó phát triển tồn diện cá
nhân trẻ. Bên cạnh đó, giáo viên cần tự mình trau dồi các
kiến thức, kĩ năng vẽ, kĩ năng về phân tích sản phẩm để có
cái nhìn tổng thể về sản phẩm mà trẻ tạo ra. Khi tổ chức
hoạt động vẽ cho trẻ cần chú ý tổ chức sao để tất cả trẻ
trong lớp đều được tham gia chơi.
* Phối hợp giữa gia đình, phụ huynh và nhà trường:
Cần phối hợp giữa gia đình và trường mầm non trong
việc tạo điều kiện cho trẻ có cơ hội được hoạt động vui
chơi nhằm tác động đến việc phát triển khả năng sáng tạo
cho trẻ. Hiện nay, số lượng trẻ trong các lớp quá đông,
môi trường hoạt động ngồi lớp cịn nhỏ hẹp, vật liệu, đồ
dùng, còn hạn chế nên ảnh hưởng nhiều đến chất lượng
của việc tổ chức hoạt động vẽ cho trẻ. Do vậy, các cấp
quản lý, lãnh đạo, các ban ngành có liên quan cần quan
tâm đầu tư nhiều hơn nữa về cơ sở vật chất, trang thiết bị,
nhằm giúp giáo viên mầm non tạo ra môi trường.