ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG THANH

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ
TRUYỀN THÔNG THEO MÔ HÌNH KẾT HỢP
TRONG DẠY HỌC DỊA LÍ LỚP 5

Chun ngành: Giáo dục học (Tiểu học)
Mã số: 8140101

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ
GIÁO DỤC HỌC

Đà Nẵng - Năm 2019


Cơng trình được hồn thành tại
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Người hướng dẫn khoa học:
PGS.TS. Đậu Thị Hòa

Phản biện 1: TS. Nguyễn Thị Tường Vi
Phản biện 2: TS. Phạm Thị Hương

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Giáo dục học (Tiểu học) họp tại Trường Đại học Sư
phạm vào ngày 20 tháng 07 năm 2019.

Có thể tìm hiểu luận văn tại:
 Thư viện Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN
 Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm - ĐHĐN


1
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
1.1. Chúng ta đang bước vào thời đại công nghiệp 4.0 – thời
đại của nền kinh tế tri thức song hành cùng sự phát triển như vũ bão
của khoa học - công nghệ đã làm thay đổi toàn bộ đời sống của nhân
loại. Chưa bao giờ CNTT lại hữu ích như bây giờ, CNTT&TT tác
động và thay đổi tất cả ngóc ngách của cuộc sống, chi phối hầu hết
các hoạt động của con người, đòi hỏi mỗi người lao động phải thực
sự năng động, sáng tạo, khơng ngừng nâng cao trình độ và năng lực
của mình. Theo đó, việc ứng dụng CNTT&TT vào giáo dục đang là
một hướng đổi mới được nhiều nhà nghiên cứu, nhiều nhà sư phạm
đặc biệt quan tâm. Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn
diện giáo dục đã xác định một trong các quan điểm chỉ đạo là
“Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang
phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Học đi đơi với
hành; lí luận gắn với thực tiễn” [1]. Theo đó, đổi mới phương pháp
dạy học theo hướng ứng dụng CNTT&TT, sử dụng hiệu quả các
trang thiết bị hiện đại trong nhà trường là một yêu cầu khách quan,
cấp thiết. CNTT sẽ là công cụ thiết thực để GV thiết kế nên và tổ
chức dạy học những bài học đầy sinh động, hấp dẫn, thu hút và gây
hứng thú, tích cực hóa hoạt động học tập của HS trong các bài giảng
trên lớp, tăng cường sự tự học, tự nghiên cứu. Từ đó, GV cũng sẽ
mạnh dạn hơn trong việc vận dụng những phương pháp dạy học tích
cực, các kĩ thuật dạy học hiện đại, cũng như đổi mới hình thức dạy

học từ mặt đối mặt trên lớp sang trực tuyến E – learning, rồi sang học
tập kết hợp cả hai hình thức trên (Blended learning)
1.2. Mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) được biết đến
bởi nhiều định nghĩa khác nhau. Tuy nhiên, có thể hiểu mơ hình dạy


2
học kết hợp là tích hợp giữa giảng dạy mặt đối mặt trong lớp học và
Internet, tùy theo mức độ; là giải pháp tổng hịa các ưu điểm trong
q trình dạy học truyền thống và E-learning. Dạy học kết hợp mang
đến cho cả người học và người dạy nhiều tính năng ưu việt như: Về
phía HS, phát huy được yếu tố cốt lõi nhất ở mỗi người học đó chính
là năng lực tự học, nghiên cứu sâu và mở rộng tri thức khoa học
thông qua việc đẩy mạnh tương tác giữa HS với HS, giữa HS với
GV, hay giữa HS với bất kì một người nào khác trên thế giới am hiểu
tường minh về vấn đề cần giải quyết. Các em HS cũng có thể truy
cập nguồn tài liệu học tập vào bất cứ lúc nào, ở bất cứ nơi đâu; được
sử dụng phương thức học tập yêu thích và nhận được phản hồi
thường xuyên, kịp thời về hoạt động mà mình đã tham gia. Trong khi
đó, GV cũng dễ dàng hơn trong việc kiểm tra, đánh giá và tổng hợp
chất lượng học tập của HS; phát huy cao độ tính tích cực, năng lực
học tập của HS thơng qua giao việc vừa sức; có được sự thay đổi tích
cực theo hướng đáp ứng tốt yêu cầu của thực tiễn giáo dục hiện nay,
từ việc điều chỉnh, bổ sung những thiết kế bài học dựa trên nhu cầu
của HS, cho đến khả năng ứng dụng CNTT&TT vào giảng dạy …
Đây là cách tiếp cận tối ưu để tăng cường và mở rộng việc học bằng
việc xem xét lại và chuyển đổi cấu trúc giữa việc dạy và học để tạo ra
việc học kết hợp có hiệu quả.
1.3. Trong chương trình Tiểu học, cùng với Tốn và Tiếng
Việt, phần Địa lí trong mơn Lịch sử và Địa lí là mơn học bắt buộc,

được tổ chức dạy và học ở cả lớp 4 và lớp 5. Phần Địa lí được xây
dựng trên cơ sở kế thừa và phát triển từ môn Tự nhiên và Xã hội các
lớp 1, 2, 3 và đặt nền móng ban đầu trong việc chiếm lĩnh tri thức về
khoa học xã hội của các em HS ở những cấp học lớn hơn. Dựa trên
chương trình mơn Địa lí nói chung, phần Địa lí lớp 5 tiếp nối mạch


3
kiến thức nhằm giúp HS lĩnh hội được một số tri thức ban đầu về địa
lí Việt Nam cũng như những nội dung nêu bật được một số nét tiêu
biểu của từng châu lục và đại dương trên thế giới. Bước đầu rèn
luyện và hình thành ở học sinh một số kĩ năng như: Quan sát sự vật,
hiện tượng; thu thập, tìm kiếm tư liệu địa lí từ các nguồn khác nhau;
biết nêu thắc mắc đặt câu hỏi trong quá trình học tập và chọn thơng
tin để giải đáp; nhận biết đúng các sự vật, sự kiện, hiện tượng địa lí;
biết trình bày lại kết quả học tập bằng lời nói, bài viết, hình vẽ, sơ đồ;
biết vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống. Như vậy,
hồn tồn phù hợp khi ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp
trong dạy học Địa lí lớp 5.
1.4. Qua thực tế giảng dạy, chúng tôi nhận thấy việc dạy và
học Địa lí nói chung, Địa lí lớp 5 nói riêng thực sự là một vấn đề cịn
mang tính khó khăn khơng chỉ đối với GV mà cịn ở cả HS. Với thời
lượng 1 tiết/tuần, GV khơng có nhiều thời gian để khai thác sâu nội
dung của bài học; đồng thời HS cũng chưa thật sự có cơ hội để trao
đổi, thảo luận những vấn đề bản thân muốn tìm hiểu kĩ. Ngồi ra, một
bộ phận khơng nhỏ HS cịn học tập với tâm lí coi nhẹ, chưa có hứng
thú cũng như sự đầu tư cần thiết cho môn học. GV thì chưa thực sự
chọn lựa được những phương pháp dạy học mới mẻ, tích cực để
truyền thụ kiến thức đến các em HS một cách hiệu quả nhất. Trong
bối cảnh đó, việc phát triển năng lực ứng dụng CNTT&TT trong dạy

học Địa lí cho HS lớp 5 trở thành nhu cầu bức thiết, vừa mang lại sự
hứng thú, thái độ u thích đối với mơn học; vừa góp phần biến quá
trình dạy học của GV thành quá trình tự học, tự nghiên cứu của HS,
nhằm đáp ứng được yêu cầu đổi mới của giáo dục hiện nay.
Vì vậy, nhận thức được ý nghĩa sâu sắc của vấn đề, chúng tôi
lựa chọn “Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông theo mô


4
hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5” làm đề tài nghiên cứu của
mình.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất quy trình và thử nghiệm cách thức ứng dụng
CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 (Blended
learning) nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và phát
triển năng lực của HS lớp 5 trong học tập, góp phần đổi mới phương
pháp và nâng cao chất lượng dạy học Địa lí ở nhà trường TH.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về ứng dụng CNTT&TT theo mơ
hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5.
- Điều tra thực trạng việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình
kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 ở một số trường TH trên địa bàn
thành phố Đà Nẵng.
- Nghiên cứu cách thức khai thác mạng và quy trình ứng dụng
CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 (Blended
learning).
- Thiết kế và tổ chức dạy học kết hợp một số bài học Địa lí lớp
5 với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập Edmodo.
- Thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng.

3. Giả thuyết khoa học
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng nghiên cứu
- Ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học
Địa lí lớp 5.
4.2. Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn nội dung:


5
+ Đề tài tập trung nghiên cứu cách thức khai thác trang mạng
xã hội học tập Edmodo trong dạy học Địa lí lớp 5 và thiết kế quy
trình dạy học kết hợp (Blended learning) với sự hỗ trợ của trang
mạng xã hội học tập Edmodo trong dạy học Địa lí lớp 5.
+ Thực hiện việc dạy học Địa lí cho HS lớp 5 bằng mơ hình
dạy học kết hợp ở mức độ 1.
- Địa bàn nghiên cứu:
+ Trường TH Lý Công Uẩn, quận Hải Châu, thành phố Đà
Nẵng.
+ Trường TH Ngô Gia Tự, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
- Đối tượng thực nghiệm sư phạm: tập thể lớp 5/1 Trường TH
Lý Công Uẩn, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng và tập thể lớp 5/1
Trường TH Ngô Gia Tự, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng.
- Thời điểm tiến hành thực nghiệm sư phạm: Học kì II năm
học 2018 - 2019.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu luận văn, chúng tôi sử dụng các
phương pháp nghiên cứu sau đây:
5.1. Phương pháp phân tích, tổng hợp tài liệu
5.2. Phương pháp phân loại

5.3. Phương pháp điều tra khảo sát
5.4. Phương pháp quan sát
5.5. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
5.6. Phương pháp nghiên cứu trường hợp
5.7. Phương pháp thống kê toán học
5.8. Phương pháp thực nghiệm sư phạm


6
6. Cấu trúc luận văn
Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu và cơ sở lí luận thực
tiễn của việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông theo mơ
hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5.
Chương 2: Cách thức khai thác mạng và quy trình thực hiện
mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong dạy học Địa lí
lớp 5.
Chương 3: Thực nghiệm sư phạm.


7
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN,
THỰC TIỄN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CƠNG NGHỆ THƠNG
TIN VÀ TRUYỀN THƠNG THEO MƠ HÌNH KẾT HỢP
TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ LỚP 5
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Về ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông
trong dạy học
a. Trên thế giới
b. Ở Việt Nam

1.1.2. Về mô hình dạy học kết hợp (Blended learning)
a. Trên thế giới
b. Ở Việt Nam
1.1.3. Một số cơng trình nghiên cứu tiêu biểu
1.2. Những vấn đề đổi mới giáo dục Tiểu học ở Việt Nam hiện nay
1.2.1. Định hướng đổi mới giáo dục phổ thông ở Việt Nam
1.2.2. Định hướng đổi mới giáo dục Tiểu học ở Việt Nam
1.3. Công nghệ thông tin và truyền thông trong đổi mới phương
pháp dạy học Địa lí lớp 5
1.3.1. Khái niệm cơ bản về cơng nghệ thông tin và truyền thông
a. Công nghệ thông tin
b. Truyền thơng
1.3.2. Vai trị của cơng nghệ thơng tin và truyền thơng trong
dạy học
a. Vai trị trong đổi mới phương pháp dạy học
b. Vai trò trong đổi mới kiểm tra, đánh giá
c. Vai trò trong đổi mới phương tiện, thiết bị dạy học


8
1.3.3. Một số hướng ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thơng vào dạy học Địa lí lớp 5
a. Sử dụng một số phần mềm tin học văn phòng trong việc
soạn giảng bài học Địa lí
b. Sử dụng những phần mềm chuyên dụng cho việc dạy học
c. Sử dụng hình thức của các trị chơi truyền hình vào dạy học
mơn Địa lí
d. Sử dụng các phần mềm thiết kế bài giảng trực tuyến E –
learning và tổ chức dạy học kết hợp (Blended learning)
e. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra đánh giá mơn

Địa lí
1.4. Mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong dạy học
Địa lí lớp 5
1.4.1. Khái niệm về dạy học kết hợp
Từ khoảng những năm 2002 – 2003 trở đi đã xuất hiện rất
nhiều định nghĩa về mơ hình dạy học kết hợp. Tuy nhiên, có thể hiểu
mơ hình dạy học kết hợp là tích hợp giữa giảng dạy mặt đối mặt
trong lớp học và Internet, tùy theo mức độ; là sự kết hợp những ưu
điểm của phương pháp dạy học truyền thống cùng với việc tận dụng
những thế mạnh của CNTT. Với mô hình học tập này, cả GV và HS
sẽ tiếp cận được sâu sắc hơn nội dung của từng môn học theo hướng
hiện đại, tồn diện hơn.
1.4.2. Đặc điểm của mơ hình dạy học kết hợp
- Có sự kết hợp của các mơ hình truyền đạt kiến thức khác
nhau (mặt đối mặt hoặc đào tạo từ xa).
- Có sự kết hợp của cơng nghệ (cơ sở là Internet).
- Có những hoạt động đồng bộ và khơng đồng bộ.
- Có cơ sở thực hành giống như phòng học.


9
- Kết hợp được nhiều phương pháp dạy học khác nhau.
- Làm việc theo nhóm. Trong đó, người học là chủ đạo, người
học phải tự làm chủ quá trình học tập của mình. GV chỉ là người
hướng dẫn, chỉ bảo.
*Ưu điểm
* Nhược điểm
1.4.3. Cấu trúc của mơ hình dạy học kết hợp
Các mức độ của mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning):
*Mức độ 1:

- Lớp học truyền thống giữ vai trị chủ đạo và lớp học trực
tuyến đóng vai trị hỗ trợ (khơng bắt buộc, 80% - 20%).
- GV dạy học trên lớp và cung cấp cho HS bài giảng, bài tập và
một phần tự nghiên cứu, hỗ trợ tài liệu hướng dẫn mơn học cho HS.
- HS tìm tịi các tài liệu liên quan tới mơn học ở thư viện,
Internet.
*Mức độ 2:
- Lớp học truyền thống và lớp học trực tuyến có vai trị ngang
bằng (50% - 50%).
- GV thiết kế các bài giảng trực tuyến và cung cấp cho HS.
Tạo ra các hoạt động trên hệ thống trực tuyến như giao bài tập, làm
bài kiểm tra trắc nghiệm …
- HS tìm kiếm các tài liệu và cập nhật các thông tin môn học
của GV bằng thư điện tử, diễn đàn. Phải tham gia nhiều hơn các hoạt
động trên online, làm các hoạt động theo hướng dẫn GV, nên phải
biết tự học nhiều hơn.
*Mức độ 3:
- Học tập trực tuyến đóng vai trị chủ đạo (70% - 30%).


10
- GV cung cấp tài liệu đa phương tiện (có âm thanh, hình ảnh,
video…) cho HS trên nền tảng Internet, xây dựng hệ thống kiểm tra
trực tuyến để kiểm tra định kì mơn học.
1.4.4. Tác dụng và ý nghĩa của mơ hình dạy học kết hợp
1.4.5. Khả năng áp dụng mơ hình dạy học kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5
1.5. Chương trình, sách giáo khoa Địa lí lớp 5
1.5.1. Chương trình Địa lí lớp 5
1.5.2. Sách giáo khoa Địa lí lớp 5

1.6. Đặc điểm tâm lí và trình độ nhận thức của học sinh tiểu học –
học sinh lớp 5
1.6.1. Đặc điểm quá trình nhận thức của học sinh tiểu học –
học sinh lớp 5
a. Tri giác
b. Trí nhớ
c. Tưởng tượng
d. Tư duy
e. Chú ý
f. Ý chí
g. Ngơn ngữ
1.6.2. Đặc điểm nhân cách của học sinh tiểu học
1.7. Thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin và truyền
thơng theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 ở Trường
Tiểu học Lý Cơng Uẩn, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng và
Trường Tiểu học Ngô Gia Tự, quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng
1.7.1. Mục đích điều tra
Tìm hiểu về thực trạng việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ
hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 ở Trường TH Lý Công Uẩn,


11
quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng và Trường TH Ngô Gia Tự, quận
Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Bên cạnh đó nắm được những thuận
lợi, khó khăn mà GV - HS thường gặp phải trong quá trình dạy học
kết hợp.
1.7.2. Đối tượng, địa bàn và quy trình điều tra
a. Đối tượng, địa bàn điều tra
b. Quy trình điều tra
1.7.3. Nội dung điều tra

1.7.4. Phương pháp điều tra
1.7.5. Kết quả điều tra
a. Về phía giáo viên
*Nhận thức của GV về vai trị, ý nghĩa của việc ứng dụng
CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5
*Thực trạng ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong
dạy học Địa lí lớp 5 ở 2 Trường Tiểu học Lý Công Uẩn và Ngô Gia
Tự, thành phố Đà Nẵng
*Hiệu quả của việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp
trong dạy học Địa lí lớp 5
b. Về phía học sinh
c. Về phía cán bộ quản lí
*Cơng việc CBQL nhà trường đã làm để triển khai ứng dụng
CNTT&TT theo mô hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5
*Cơng việc CBQL nhà trường cần làm nhằm nâng cao chất lượng
trong việc hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức GV thực hiện ứng dụng CNTT&TT
theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5


12
1.7.6. Nhận xét, đánh giá thực trạng
*Về nhận thức của GV và HS đối với vai trò, ý nghĩa của việc
ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5
ở một số trường TH trên địa bàn thành phố Đà Nẵng
Đa số các em HS và GV giảng dạy mơn Địa lí lớp 5 đều nhận
thức được tầm quan trọng của mơn Địa lí trong chương trình TH
cũng như ý nghĩa, vai trị và sự cần thiết của việc ứng dụng
CNTT&TT theo mơ hình kết hợp vào q trình dạy học Địa lí nhằm
mang lại hiệu quả dạy - học ở cả GV và HS; đáp ứng tốt mục tiêu đổi
mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, phù hợp với định hướng đổi mới

GD.
*Về thực tế việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp
trong dạy học Địa lí lớp 5 của GV ở một số trường TH trên địa bàn
thành phố Đà Nẵng
Các GV đã tiếp cận được mơ hình dạy học kết hợp có ứng
dụng CNTT&TT trong dạy học Địa lí lớp 5. Tuy nhiên, GV chưa sử
dụng phổ biến mơ hình này vào quá trình dạy học. Với những GV đã
thực hiện thì mức độ vận dụng còn rất đơn giản, tần suất sử dụng
dừng lại ở mức độ thỉnh thoảng. Rồi khó khăn gặp phải trong quá
trình thực hiện khi phương thức trao đổi thông tin hai chiều giữa GV
và HS trong việc giao và nộp bài tập chưa thật sự được chú trọng;
việc kiểm tra đánh giá chưa mang tính kịp thời, thường xuyên, dẫn
đến hệ lụy của việc đánh giá chưa thật sự chính xác, khách quan.
*Về hiệu quả đem lại khi ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình
kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5
Đối với HS, các em đã sớm hình thành và phát triển những
năng lực cốt lõi cần thiết trong việc chiếm lĩnh tri thức khoa học Địa
lí, vận dụng nó vào trong thực tiễn cuộc sống một cách linh hoạt nhất


13
có thể. Các em HS tỏ ra hứng thú khi được học theo mơ hình dạy học
này. Cịn về phía GV, các thầy cơ sẽ có nhiều thời gian hơn trong
việc khắc sâu và mở rộng kiến thức cho HS, nâng cao chất lượng dạy
học khi có nhiều điều kiện hơn trong việc phụ đạo cho các em HS
cịn khó khăn về học, hay bồi dưỡng cho những em HS có năng
khiếu, đam mê đối với mơn học.
*Về cơng tác quản lí việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình
kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 nhằm nâng cao chất lượng dạy
học

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc tạo mọi điều kiện tối
đa, thuận lợi nhất về cả yếu tố vật chất và tinh thần cho GV - HS
nhưng nhìn chung cơng tác quản lí của ban giám hiệu nhà trường vẫn
còn khá lúng túng trong việc triển khai đồng bộ và kiểm tra, giám sát
GV thực hiện ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5.
Tuy nhiên, việc tiếp cận và sử dụng mơ hình dạy học kết hợp
cũng gặp nhiều khó khăn đối với cả GV và HS, nhất là quy trình dạy
học vẫn chưa thật sự tường minh, cách thức vận dụng mơ hình cịn
tồn tại một số hạn chế nhất định, đặc biệt là việc trao đổi thông tin
hai chiều giữa GV và HS trong việc giao, nộp và kiểm tra, đánh giá
bài tập còn nhiều hạn chế.
TIỂU KẾT CHƯƠNG 1


14
CHƯƠNG 2
CÁCH THỨC KHAI THÁC MẠNG VÀ QUY TRÌNH THỰC
HIỆN MƠ HÌNH DẠY HỌC KẾT HỢP (BLENDED
LEARNING) TRONG DẠY HỌC ĐỊA LÍ LỚP 5
2.1. Những yêu cầu và nguyên tắc đối với việc áp dụng mơ hình
dạy học kết hợp (Blended learning) trong dạy học Địa lí lớp 5
2.1.1. Những u cầu đối với việc áp dụng mơ hình dạy học
kết hợp (Blended learning) trong dạy học Địa lí lớp 5
a. Áp dụng mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong
dạy học Địa lí lớp 5 phải đáp ứng được yêu cầu đổi mới của giáo dục
phổ thông, giáo dục Tiểu học hiện nay
b. Áp dụng mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong
dạy học Địa lí lớp 5 phải đáp ứng được mục tiêu môn học
c. Áp dụng mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong

dạy học Địa lí lớp 5 phải đáp ứng nhu cầu, lợi ích học tập, phát huy
được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và phát triển năng lực
của học sinh
d. Áp dụng mơ hình dạy học kết hợp (Blended learning) trong
dạy học Địa lí lớp 5 phải xây dựng được môi trường học tập hiệu
quả, thân thiện
2.1.2. Nguyên tắc áp dụng mơ hình dạy học kết hợp (Blended
learning) trong dạy học Địa lí lớp 5
a. Đảm bảo quá trình dạy học theo hướng “tập trung vào
người học”
b. Đảm bảo tính vừa sức, phù hợp với khả năng nhận thức của
học sinh lớp 5


15
c. Đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ của các biện pháp tác động
đến q trình dạy học Địa lí lớp 5 theo mơ hình dạy học kết hợp
d. Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi của việc áp dụng mơ hình
dạy học kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5
2.2. Mạng xã hội và cách thức khai thác mạng xã hội trong dạy
học Địa lí lớp 5 theo mơ hình dạy học kết hợp.
2.2.1. Giới thiệu về mạng xã hội
a. Mạng xã hội
b. Mạng xã hội học tập
c. Mạng xã hội học tập Edmodo
2.2.2. Vai trò của mạng xã hội học tập Edmodo với dạy học
kết hợp
a. Chia sẻ tài nguyên không giới hạn
b. Cộng tác hiệu quả
c. Đẩy mạnh hoạt động dạy và học

d. Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá
2.2.3. Cách thức khai thác mạng xã hội học tập Edmodo vào
dạy học Địa lí lớp 5 theo mơ hình dạy học kết hợp
a. Hướng dẫn GV thiết kế và sử dụng mạng xã hội học tập
Edmodo
- Đăng nhập http:// edmodo.com.
- Chọn “I’m a teacher”.
- Kê khai thông tin và cập nhật tài khoản, cài đặt.
- Tạo hồ sơ giáo viên.
- Tạo nhóm lớp.
b. Hướng dẫn HS sử dụng mạng xã hội học tập Edmodo
- Người học cần có một tài khoản.
- Truy cập website http:// edmodo.com.


16
- Đăng kí mở tài khoản Edmodo, chọn “I’m a student”.
c. Quản lí tài khoản của cá nhân HS
- Tạo hồ sơ học sinh
- Tham gia vào các lớp học.
- Đăng kí vào các nhóm (tổ) học tập được thống nhất trước.
- Thực hiện các bài tập được giao.
- HS chủ động các khâu làm bài, tự chấm điểm phần trắc
nghiệm, xem kết quả bài trắc nghiệm, xem kết quả tích lũy các bài
tập, các danh hiệu đạt được, lập kế hoạch học tập, …
d. Tương tác
- HS có thể phản hồi thông tin tới GV và các bạn HS khác
thơng qua việc bình luận (comments) hoặc gửi biểu tượng phản hồi
thông tin (icon) vào các bài tập.
- GV giải đáp thắc mắc, định hướng phần tự học cho HS trên

Edmodo.
- GV và HS có thể tương tác với cộng đồng người dạy và
người học sử dụng Edmodo cùng đơn vị, ở Việt Nam và trên toàn thế
giới.
2.3. Thiết kế quy trình dạy học kết hợp với sự hỗ trợ của trang
mạng xã hội học tập Edmodo trong dạy học Địa lí lớp 5
2.3.1. Giai đoạn chuẩn bị
a. Xác định mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học, phương
tiện dạy học, hình thức dạy học, kiểm tra đánh giá bài học
b. Thiết kế các hoạt động học tập
- Thiết kế hoạt động học tập ở nhà cho HS.
- Thiết kế hoạt động dạy học trên lớp.
c. Xác định các điều kiện để tổ chức dạy học kết hợp
2.3.2. Giai đoạn thực hiện dạy học kết hợp


17
a. Dạy học trực tuyến
- GV cung cấp các nguồn tư liệu học tập trực tuyến.
- GV giao nhiệm vụ học tập trực tuyến.
- HS tự học.
b. Dạy học trên lớp
- Tổ chức các hoạt động học tập.
- HS báo cáo sản phẩm học tập.
- Đánh giá sản phẩm học tập.
2.3.3. Giai đoạn đánh giá, cải thiện
a. Đánh giá quá trình
b. Đánh giá tổng kết
c. Cải thiện bài học
2.4. Thiết kế và tổ chức dạy học một số bài học Địa lí lớp 5 theo

mơ hình dạy học kết hợp (Blended Learning)
TIỂU KẾT CHƯƠNG 2


18
CHƯƠNG 3
THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
3.1. Mục đích, nhiệm vụ, nguyên tắc thực nghiệm
3.1.1. Mục đích của thực nghiệm
Việc tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng tính
hiệu quả và khả thi của việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết
hợp trong dạy học Địa lí lớp 5.
Kết quả của thực nghiệm sư phạm sẽ chứng minh được tính
cấp thiết, mục đích, giả thuyết khoa học, những đóng góp mới về mặt
lí luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu.
3.1.2. Nhiệm vụ thực nghiệm
3.1.3. Nguyên tắc thực nghiệm
3.2. Nội dung thực nghiệm
3.2.1. Các bài thực nghiệm
Chúng tôi đã tiến hành thực nghiệm một số bài học sau:
Bài 20: Châu Âu (SGK Địa lí 5/109)
Bài 21: Một số nước ở châu Âu (SGK Địa lí 5/113)
3.2.2. Kiểm tra, đối chứng, đánh giá hiệu quả của việc thiết
kế và tổ chức bài học theo mơ hình dạy học kết hợp (Blended
learning)
a. Khảo sát ý kiến của GV và HS về trang mạng xã hội học tập
Edmodo hỗ trợ dạy học Địa lí lớp 5
b. Kiểm tra, đối chứng, đánh giá hiệu quả của việc thiết kế và
tổ chức bài học theo mơ hình học tập kết hợp với sự hỗ trợ của trang
mạng xã hội học tập Edmodo

3.3. Phương pháp thực nghiệm
3.4. Tổ chức thực nghiệm
3.4.1. Đối tượng, thời gian, quy trình thực nghiệm


19
a. Đối tượng thực nghiệm
b. Thời gian thực nghiệm
c. Quy trình thực nghiệm
3.4.2. Tổ chức thực nghiệm kiểm chứng giả thuyết
a. Phương pháp tiến hành
b. Thực nghiệm
*Mục đích
*Địa điểm, thời gian thực nghiệm
*Nội dung thực nghiệm
3.5. Kết quả thực nghiệm
3.5.1. Kết quả thực nghiệm thông qua các ý kiến phản hồi
của HS
3.5.2. Kết quả học tập của HS
Nhận xét và đánh giá kết quả thực nghiệm
Trên cơ sở phân tích và so sánh các kết quả thu được ở lớp
thực nghiệm và lớp đối chứng, chúng tơi đã có đủ căn cứ để rút ra kết
luận quan trọng là: Việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp
trong dạy học Địa lí lớp 5 với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập
Edmodo sẽ có hiệu quả cao hơn so với bài học được thiết kế thông
thường, sử dụng nguồn CNTT ở mức độ đơn giản.
*Về mặt kiến thức: Kết quả bài trắc nghiệm kiến thức Địa lí
của lớp thực nghiệm có điểm số cao, trung bình đều đạt điểm khá,
khơng có em nào Chưa hồn thành nội dung mơn học, tỉ lệ HS đạt
mức độ Hồn thành tốt và Hồn thành khơng chênh lệch nhiều. Điều

này chứng tỏ mặt bằng nhận thức chung của cả lớp rất đồng đều.
Cùng với đó là điều kiện tiên quyết khi các lớp thực nghiệm được
thơng qua q trình thực hiện, HS được tự mình tìm hiểu, khai thác
và trình bày kiến thức địa lí nên hiểu biết của các em về vấn đề này


20
được mở rộng, mức độ ghi nhớ kiến thức được khắc sâu hơn, năng
lực học tập ngày càng phát triển bền vững và hoàn thiện hơn.
*Về mặt kĩ năng: Tại lớp học thực nghiệm, HS có nhiều cơ hội
rèn luyện những kĩ năng học tập ... Ngoài ra, khi các em HS trong lớp
ngồi nghe nhóm bạn báo cáo cũng đã phần nào có thêm cơ hội và
điều kiện để tự mình trau dồi về một số kĩ năng thuyết trình một cách
gián tiếp; bên cạnh đó là sự mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp, nhanh trí
giải quyết vấn đề.
*Về mặt thái độ - hành vi: Có đến 92% HS lớp thực nghiệm rất
hứng thú khi tham gia vào các hoạt động của bài học. Bởi lẽ các em
được tự mình khám phá, rồi bổ sung nhận xét, chỉnh sửa và đúc rút ra
kiến thức bài học cho chính bản thân. Cảm giác giống như chính
mình là người khai thác, tìm kiếm ra kiến thức đó vậy. Và con số
90% HS đồng ý tham gia một cách tích cực những bài học như vậy
trong thời gian tới đã hoàn tồn minh chứng được điều đó.
3.6. Nhận xét, đánh giá kết quả thực nghiệm
a. Ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học
Địa lí lớp 5 với sự trợ giúp đắc lực của trang mạng xã hội học tập
Edmodo đã đem lại hiệu quả cao
b. Hiệu quả của bài học Địa lí lớp 5 theo mơ hình học tập kết
hợp với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập Edmodo sẽ có hiệu quả
cao hơn bài học được thiết kế và tổ chức trên quan điểm lấy giáo
viên làm trung tâm

c. Học sinh vô cùng hứng thú và ủng hộ mơ hình học tập kết
hợp với sự hỗ trợ của trang mạng xã hội học tập Edmodo trong dạy
học Địa lí lớp 5
TIỂU KẾT CHƯƠNG 3


21
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Sau quá trình nghiên cứu lí thuyết và thực nghiệm đề tài Ứng
dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 với
sự hỗ trợ đắc lực của trang mạng xã hội học tập Edmodo, chúng tôi
rút ra một số kết luận chủ yếu sau đây:
- Blended learning là một mơ hình dạy học hiệu quả khi đã biết
tổng hịa những ưu điểm nổi trội của các phương pháp dạy học truyền
thống trên lớp, với những ưu thế vượt bậc của việc học tập trực tuyến
một cách hài hòa trên nền tảng là sự phát triển mạnh mẽ như vũ bão
của KHCN nói chung, của CNTT&TT, Internet nói riêng. Ưu thế và
giá trị lớn nhất của mơ hình học tập kết hợp chính là việc hướng tới
người học, lấy người học làm trung tâm, nâng cao khả năng tự học.
- Việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5 với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập Edmodo như
hiện nay là hoàn tồn phù hợp về cả hình thức, nội dung dạy học và
năng lực của cả GV - HS.
- Việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5 với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập Edmodo mang
lại nhiều thuận lợi, hiệu quả thấy rõ ở cả GV và HS.
- Học sinh vô cùng hứng thú và ủng hộ mơ hình học tập kết
hợp với sự hỗ trợ của trang mạng xã hội học tập Edmodo trong dạy
học Địa lí lớp 5. Thơng qua việc chủ động tìm kiếm, khám phá kiến

thức liên quan đến bài học và thực tiễn cuộc sống, các em HS đã tự
chủ trong việc tiếp thu, chỉnh sửa để cuối cùng đúc kết ra kiến thức
cốt lõi, chính xác, khoa học cho chính bản thân. Tất cả đã mang đến
cho các em cảm giác được “làm chủ”, được tự tay tạo nên một sản
phẩm toàn mĩ rồi sau đó là sự chiêm nghiệm, tán thưởng đầy hân


22
hoan. Bên cạnh đó là sự phát huy tố chất lãnh đạo, tinh thần đồn kết,
hỗ trợ trong cơng tác làm việc nhóm, tạo nên một tình bạn thâm giao
đầy gắn kết. Từ đó, một khơng khí học tập đầy thân thiện và sáng tạo
luôn được phát huy.
- Để việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong
dạy học Địa lí lớp 5 đạt hiệu quả như mong muốn, đòi hỏi mỗi GV
phải tự đề ra và chấp hành nghiêm chỉnh việc xây dựng môi trường
học tập bền vững, quy trình thiết kế rõ ràng và tổ chức linh hoạt các
bài học trong chương trình Địa lí lớp 5. Các bài học phải được thiết
kế trên quan điểm của công nghệ dạy học, dạy học lấy HS làm trung
tâm, quan điểm phát triển năng lực người học với sự hỗ trợ của công
cụ dạy học trực tuyến là mạng xã hội học tập Edmodo. Trong đó, các
giai đoạn như: thiết kế công cụ dạy học, thiết kế mục tiêu, xác định
trình độ và năng lực của HS, thiết kế chi tiết các hoạt động và thể
hiện bản thiết kế là các giai đoạn quan trọng. Trên cơ sở đó, xác lập
cho HS một môi trường học tập kết hợp bền vững, có chất lượng
thơng qua giao việc phù hợp, cũng như việc điều chỉnh lại các chi tiết
bài dạy, chi tiết từng hoạt động, rút ra ưu – nhược điểm còn tồn tại
trong tiết dạy của GV sau mỗi lần tiến hành dạy học. Ngoài ra, tiến
hành dạy học theo mơ hình kết hợp phải được tổ chức thường xun
thì mới tạo thành thói quen học tập tốt cho các em HS.
2. Kiến nghị

Xuất phát từ nội dung và kết quả của luận văn, chúng tôi xin
đưa ra một số kiến nghị như sau:
2.1. Đối với các nhà trường tiểu học
Quan tâm và tạo lập các điều kiện cần thiết cho việc ứng dụng
CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp 5 bằng
cách:


23
+ Tạo lập cơ chế trong việc tổ chức, quản lí và giám sát các
hoạt động dạy của GV.
+ Phát triển và nâng cấp cơ sở vật chất nhà trường, chuẩn thiết
bị, phương tiện dạy học và có được hệ thống học liệu phong phú,
chất lượng, đặc biệt quan tâm tới học liệu điện tử.
+ Phát triển nền tảng CNTT&TT trong nhà trường.
2.2. Đối với giáo viên
- Khi ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5, GV cần quan tâm tới việc xây dựng bài học theo
đúng cấu trúc, quy trình của mơ hình, đồng thời lưu tâm đến các cơ
sở, điều kiện cần và đủ trong việc tổ chức hoạt động học tập cho HS.
GV cần dành nhiều thời gian hơn trong việc soạn giảng ra một thiết
kế bài dạy có chất lượng. Bên cạnh đó là việc cung cấp được hệ
thống tài liệu phục vụ cho môn học, đáp ứng được nhu cầu tự học, tự
nghiên cứu trước và sau thời gian lên lớp của mỗi HS.
- Có các biện pháp cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực
tự học, tự nghiên cứu của HS theo phương châm vừa sức. Cũng như
kiểm tra, đánh giá khách quan chất lượng học tập và hoạt động của
các em trên phương diện cá nhân và hợp tác nhóm.
- Xác định các năng lực cần hình thành và phát triển cho HS
thơng qua việc học tập theo mơ hình kết hợp trong dạy học Địa lí lớp

5 với số lượng và mức độ phù hợp để đảm bảo tính khả thi. Tạo dựng
và duy trì môi trường học tập khoa học, hiện đại, chất lượng mọi lúc,
mọi nơi.
- Việc ứng dụng CNTT&TT theo mơ hình kết hợp trong dạy
học Địa lí lớp 5 với sự hỗ trợ của mạng xã hội học tập Edmodo phải
được tiến hành thường xuyên, đều đặn để sớm hình thành nên một
thói quen học tập tốt cho HS.