SỞ GD & ĐT LONG AN
TẬP HUẤN TRỰC TUYẾN
Cho cán bộ, giáo viên các trường phổ thông về tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho học sinh trong bối cảnh dịch
bệnh COVID - 19
Thời gian: 01,02/11/2021
Chủ đề 2:
HƯỚNG DẪN KỸ NĂNG TƯ VẤN HỖ TRỢ TÂM LÝ CHO HỌC SINH TRONG
ĐẠI DỊCH COVID-19 VÀ SAU KHI QUAY LẠI TRƯỜNG HỌC
01
Thực trạng và nguy cơ tổn thương
STTT ở học sinh
02
NỘI DUNG
Nhận
diện
sớm
các
dấu
hiệu
tổn
thương SKTT
03
Nguyên tắc và phương pháp hỗ trợ
học sinh lo lắng, căng thẳng và sang
chấn tâm lý trong đại dịch
04
Tư vấn, hỗ trợ cha mẹ trong việc
chăm sóc SKTT cho trẻ
Nguy cơ tổn thương SKTT của trẻ trong đại dịch
có thể tăng cao gấp thông thường đến mấy lần?
3 lần
5 – 7 lần
10 lần
Nguy cơ tổn thương sức khỏe tâm thần ở trẻ trong đại dịch
Nguy cơ tổn thương sức khỏe tâm thần ở trẻ trong đại dịch Theo một nghiên cứu của WHO cơng bố
cuối năm 2020 thì trong suốt đại dịch Covid tỷ lệ tổn thương SKTT trong cộng đồng đã tăng lên so với
bình thường gấp 5 đến 7 lần. Hiện trên tồn thế giới thống kê có khoảng 300 triệu người đáp ứng trầm cảm, 45 triệu
người bị rối loạn lưỡng cực, 250 triệu người rối loạn nghiện chất, 20 triệu người bị rối loạn tâm thần phân
liệt, …
Nguy cơ tổn thương sức khỏe tâm thần ở trẻ trong đại dịch
Lo lắng
Mơi trường
Sợ hãi
Thầy cơ
Gia đình
Bài tập
Sức khỏe
Dịch bệnh
Xung đột
Nguy cơ tổn thương sức khỏe tâm thần ở trẻ trong đại dịch
nguy
nguy
1
2
3
Nguy cơ tổn thương sức khỏe tâm thần ở trẻ trong đại dịch
Câu hỏi thảo luận: Theo anh chị, tại sao nguy cơ tổn thương sức khoẻ tâm thần ở học sinh lại
tăng cao trong đại dịch?
Những yếu tố nào làm tăng khả năng tổn thương
SKTT của trẻ em?
Tiếp cận q nhiều
với thơng tin
Cơng việc
KHƠNG PHÙ HỢP
quá tải
trên internet
1
3
2
5
4
Bạo hành
từ cha mẹ
Lo hãi bị lây
nhiễm bệnh
Phương án
của bạn
Tổn thương SKTT đã gây ra những hậu quả cụ thể
nào ở trẻ?
Hành vi
Cảm xúc
02
01
Source
Nhận thức
04
03
CB, GV ghi cụ thể những phương án theo quan sát của mình
Niềm tin
NHỮNG DẤU HIỆU NHẬN RA TỔN THƯƠNG SKTT Ở TRẺ
/>
Những dấu hiệu biểu hiện tổn thương SKTT ở trẻ
01
Thường xuyên
khóc hoặc thay
02
Cười nhiều
03
Quá lo lắng,
buồn bã hoặc
đổi tâm trạng.
thất vọng
04
Đi ngủ
muộn.
05
Khơng muốn
thực hiện các
hoạt động mà trẻ
từng u thích.
CÁC VẤN ĐỀ SKTT KHI TRẺ Ở NHÀ QUÁ LÂU
Công việc
quá tải
• Hỗ trợ
Sợ hãi và lo
lắng
• Kiểm
Xung đột
Căng thẳng
Giấc ngủ
Cảm giác
quan hệ
q mức
xáo trộn
cơ đơn
• Kỹ năng
• Thư
• Vệ sinh
• Thay
gia đình
sốt lo
giao
giãn
giấc
đổi góc
kỹ năng
âu
tiếp
chánh
ngủ
nhìn
• Lịch
• Dừng
• Thay
hoạt
suy
đổi
động
nghĩ
niềm
tin
phù
hợp
• Tự nhủ
tích cực
niệm
• Kỹ
• Tìm cơ
thuật
trong
trùng
thở để
nguy
cơ
dễ ngủ
• Căng
• Hít thở
SỬ DỤNG GAME, MẠNG XÃ HỘI NHƯ MỘT CÁCH GIẢI TỎA
Bị cách ly hay tự cách ly
ra khỏi môi trường hàng ngày, thiếu hoạt động
Căng thẳng dẫn đến
Phản ứng tự nhiên của hệ thần kinh giao cảm
PHẢN ỨNG CƠ THỂ TRƯỚC CĂNG THẲNG
Đáp ứng hệ thần kinh/ tuần hồn/ hơ hấp/ nội tiết
•
Nhịp thở nhanh, sâu hơn; tăng O2 tới phổi
•
•
Nhịp tim tăng – huyết áp tăng
•
Tăng q trình đơng máu (tránh chảy máu)
•
Tăng bạch cầu (ứng phó với nguy cơ nhiễm trùng)
•
•
Tăng hồng cầu (vận chuyển O2)
Tăng tiết adrenaline (epinephrine)
Gan giải phóng năng lượng nhiều hơn
TAM CAO: CAO ĐƯỜNG – CAO MÁU – CAO MỠ
THAY ĐỔI HÀNH VI ỨNG XỬ
Hành vi ứng xử
•
Dễ cáu gắt, giận dữ, mất tính kiên trì
•
Thay đổi lịch ăn ngủ (cuồng ăn; thèm ăn; ngủ vơ độ)
•
Thay đổi hành vi tình dục (giảm tần suất, rối loạn cương dương)
•
Cùn mịn cảm xúc (trơ/ thờ ơ với những gì diễn ra xung quanh)
•
•
Sử dụng chất
Hành vi né tránh
THAY ĐỔI CẢM XÚC
Cảm xúc
•
Cảm xúc đau khổ
•
Trầm nhược
•
Sợ hãi
•
Ám ảnh
•
Lo mọi thứ
THAY ĐỔI NHẬN THỨC
Nhận thức
•
Trí nhớ ngắn hạn giảm sút
•
Tư duy bị ức chế - không cân nhắc được phương án giải quyết tối ưu
•
Suy nghĩ kiểu tất cả hoặc khơng có gì
•
Dự báo/nhìn nhận thế giới tiêu cực
•
...
TRẺ CHỨNG KIẾN
NGƯỜI THÂN
QUA ĐỜI TRONG
ĐẠI DỊCH, LÀ NẠN
NHÂN CỦA BẠO
LỰC GIA ĐÌNH, BỊ
XÂM HẠI TRÊN
MƠI TRƯỜNG
MẠNG CĨ THỂ
PHÁT TRIỂN
THÀNH RỐI LOẠN
STRESS SAU SANG
CHẤN
Các biểu hiện/ triệu chứng
sau khi trải nghiệm sang chấn
Hành vi tránh né
Tái trải nghiệm
(Ký ức xâm nhập)
Vấn đề cảm xúc
Phản ứng sinh lý cao khi tiếp
xúc với tác nhân gợi nhớ
Cảm giác như sự kiện được
lặp lại (cảnh hồi tưởng) trên
thực tế
Ký ức xâm nhập về sự kiên
gây sang chấn, bao gồm ý
nghĩ, hình ảnh, nhận thức
xuất hiện lặp lại nhiều lần.
TÁI TRẢI NGHIỆM (KÝ ỨC XÂM NHẬP)
Sợ hãi, hoảng loạn khi tiếp
xúc với tác nhân gợi nhớ
Lặp lại ác mộng về sự kiện,
hoặc những giấc mơ
buồn/gây sợ hãi.
HÀNH VI NÉ TRÁNH
01
Tránh né những ý
03
Quên một khía cạnh
nghĩ, cảm giác, cuộc
động, địa điểm,
những nguời kích
thích việc nhớ lại.
07
khỏi mọi nguời
kiện
dến sự kiện.
Tránh né những hoạt
Cảm thấy bị tách ra
quan trọng của sự
đối thoại liên quan
02
05
04
06
Mất hứng thú rõ rệt,
không tham gia hoạt
động
Cảm giác tương lai bị rút ngắn lại
Khơng thể có cảm
giác được u
thương.
VẤN ĐỀ CẢM XÚC
Cảnh giác
quá mức
Dễ cáu kỉnh;
các cơn giận
bùng nổ
Phản ứng
nhạy cảm
Khơng thể
tập trung
Khó đi vào giấc ngủ,
ngủ chập chờn
chú ý
quá mức
。
THAY ĐỔI CẤU TRÚC
HỆ THẦN KINH