Thực trạng buôn bán ĐVHD:
1. Trên thế giới:
Trong những năm gần đây việc buôn bán bất hợp pháp động vật hoang dã đã trở nên có tổ
chức hơn, sinh lợi nhiều hơn, phổ biến hơn và nguy hiểm hơn bao giờ hết. - Bộ trưởng
Ngoại giao Hoa Kỳ Hilary Rodham Clinton. 8/11/2012.
Lợi nhuận từ buôn bán DVHD hiện nay đứng thứ 2, chỉ sau buôn bán ma túy và vũ khí
với doanh thu 5 tỷ đến 20 tỷ USD mỗi năm.Năm 2005 lợi nhuận từ việc buôn bán động
vật hoang dã trên thế giới tới hơn 354 tỉ Đô la Mỹ.
Trong vòng 40 năm qua, thế giới đã mất đi 52% các loài đa dạng sinh học trên trái đất.
Một trong những nguyên nhân lớn nhất của sự mất mát này là do nạn buôn bán bất hợp
pháp xuyên quốc gia, kéo theo sự gia tăng của nạn săn trộm, giết hại các lồi mang tính
biểu tượng như tê giác, voi và hổ.
Theo một nghiên cứu mới công bố năm 2014, 100.000 chú voi châu Phi và 1.200 tê
giác Nam Phi đã bị giết trong vòng 3 năm, trong khi đó 30% giao dịch lâm sản trên tồn
cầu có nhiều khả năng là diễn ra bất hợp pháp
 Các loài hoang dã bị con người tận diệt
1. Hổ Bengal
Hổ Bengal là phân loài hổ phổ biến nhất và cũng là loài hổ lớn thứ 2 trong số các
phân loài hổ còn tồn tại.Cá thể hổ Bengal hiện tại đã bị thu hẹp, chỉ còn khoảng 2.200
con và được xếp vào Sách Đỏ của Liên minh Quốc tế Bảo tồn Thiên nhiên và Tài
nguyên thiên nhiên (IUCN).
2. Cá ngừ vây xanh
Cá ngừ vây xanh hiện đang được liệt vào loại cá quý hiếm, được các chủ nhà hàng,
khách sạn truy tìm ráo riết để phục vụ các thượng đế. Được cho là lồi sinh vật có thịt
thơm ngon và bổ dưỡng, số lượng cá ngừ trên toàn cầu bắt đầu giảm từ thập niên
1960.
Các phương pháp đánh bắt cá mới được áp dụng đã phần nào dẫn đến tình trạng lồi
này bị đánh bắt quá mức, bất chấp các khuyến cáo được chuyên gia đưa ra nhằm cân
bằng môi trường sinh thái và tạo điều kiện cho chúng sinh sản.

Không những cá trưởng thành bị đưa lên đĩa mà ngay cả ổ trứng của cá ngừ vây xanh
cũng được coi là "mỹ vị" khi kết hợp với cơm sushi - món ăn nổi tiếng của Nhật Bản.
Và đất nước Mặt trời mọc này cũng là thị trường tiêu thụ cá ngừ lớn nhất trên thế giới.
3. Tê tê
Bạn có thể tìm thấy tê tê - lồi động vật có vú với chiếc lưỡi dài này trên khắp lục địa
Âu - Á và châu Phi. Có dáng vẻ nhút nhát và được mệnh danh là "quả thông biết đi"
do khi ngủ chúng thường cuộn trịn mình lại, nhưng nhiều người tin, vảy tê tê là một
loại dược liệu quý.
Vảy tê tê giúp bổ tuần hoàn, tăng tiết sữa cho phụ nữ sau sinh hay chữa được ung thư.
Nhưng trên thực tế, vảy tê tê có bản chất là keratine - chất cấu tạo nên tóc, móng tay
móng chân của các lồi động vật nói chung, kể cả con người.
Khơng ít người còn đồn đại rằng, thịt và mật tê tê có thể chữa được bệnh lao và một
số bệnh khác về phổi. Tuy nhiên, chưa có bất cứ một chứng minh khoa học nào khẳng
định những lợi ích của việc ăn hay sử dụng các bộ phận từ tê tê. Vậy mà, số lượng tê
tê vận chuyển bất hợp pháp hàng năm lên tới 10.000 con (theo số liệu của tổ chức
IUCN).
Còn theo tổ chức Annamiticus, con số trên chỉ phản ánh được 10 - 20% số lượng tê tê
buôn lậu trên thực tế. Họ ước tính rằng, mỗi năm số lượng tê tê bị săn bắt lên tới
116.990 - 233.980 con.
4. Gấu
Đây là hình ảnh một chú gấu ngựa nằm duỗi tứ chi trên nhà trong khi đang bị hút lấy
mật. Các trại ni gấu với mục đích thương mại ngày ngày vẫn hoạt động công khai ở
một số nước châu Á.
Những tưởng sau nhiều nỗ lực và dự án bảo vệ động vật hoang dã, số lượng săn bắt
gấu tự nhiên sẽ ngày một giảm bớt nhưng sự thật lại hồn tồn trái ngược.
Một số trại ni vẫn bắt gấu hoang dã về nhốt dự trữ và lượng mật của chúng cũng
nhiều hơn gấu nuôi do được sinh sống trong môi trường tự nhiên.
5. Voi Sri Lanka



Trong hình hai chú voi đực đang quần thảo trong Vườn Quốc gia Udawalawe, thế
nhưng không bao lâu nữa con người sẽ khơng cịn được chứng kiến những hình ảnh
như thế này nữa.
Bọn săn trộm sẵn sàng bắt giết cả trăm con voi để lấy một bộ ngà, phục vụ cho ngành
thủ cơng mỹ nghệ hoặc làm thuốc.
Bên cạnh đó, một số nghi lễ của thổ dân cũng có tục lệ giết voi lấy bộ ngà dâng cho
thần linh. Những cuộc tấn công thảm khốc bằng lửa đạn, súng ống đã khiến những
chú voi hiền lành chậm chạp khơng thốt khỏi nanh vuốt tử thần. Số lượng voi hoang
dã ước tính có khoảng 30.000 đến 50.000 con.
6. Kền kền Andes
Thần ưng Andes hay Kền kền khoang cổ là một loài chim thuộc họ kền kền tân thế
giới, chúng được coi là chúa tể bầu trời Nam Mỹ trong dãy Andes.
Đây là loài chuyên ăn xác thối. Tuy nhiên, sự biến mất của những loài động vật ăn thịt
khác trong rừng cũng là ngun nhân chính khiến số lượng lồi này sụt giảm. Hơn
nữa, kền kền Andes còn bị bắt về nhốt trong nhà như một loài chim cảnh.
 Một số quốc gia buôn bán động vật hoang dã lớn nhất thế giới
1) Thái lan là quốc gia có nạn bn bán trái phép ngà voi lớn nhất thế giới.
2) Indonesia, Ấn Độ tàn sát cá mập nhiều nhất thế giới
Hai quốc gia này đứng đầu danh sách 20 quốc gia và vùng lãnh thổ có lượng cá mập
đánh bắt được chiếm đến gần 80% tổng số cá mập đánh bắt được trên toàn thế giới từ
năm 2002 đến năm 2011.Xếp theo sau Indonesia và Ấn Độ lần lượt là Tây Ban Nha,
Đài Loan, Argentina, Mexico, Mỹ, Malaysia, Pakistan, Brazil, Nhật Bản, Pháp, New
Zealand, Thái Lan, Bồ Đào Nha, Nigeria, Iran, Sri Lanka, Hàn Quốc và Yemen.Số
lượng cá mập trên thế giới đã sụt giảm vì nạn săn bắt tràn lan, vốn xuất phát từ nhu
cầu ăn vây (vi) cá mập từ Trung Quốc, theo AFP.
3) EU đứng đầu nhập khẩu sản phẩm động vật hoang dã
Theo ước tính của TRAFFIC, từ năm 2000-2005 EU nhập khẩu 3,4 triệu con thằn lằn;
2,9 triệu con cá sấu và 3,4 triệu da rắn - tất cả những loài này đều được liệt trong danh
sách bảo vệ của công ước CITES (thoả thuận quốc tế quy định về bn bán ĐTVHD
tồn cầu), cùng với 300.000 con rắn làm vật nuôi.



Cùng thời điểm, EU cũng nhập khẩu 424 tấn trứng cá muối- bằng hơn một nửa số
lượng nhập khẩu của thế giới. Chỉ tính năm 2004, EU nhập khẩu hơn 10 triệu m 3gỗ
nhiệt đới từ Châu Phi, Nam Mỹ và Châu Á, trị giá khoảng 1,2 tỷ Euro. Buôn bán hợp
pháp các sản phẩm ĐTVHD năm 2005 của EU cũng đạt khoảng 93 tỷ Euro.
2. Tại Việt Nam:
Trong sách đỏ của IUCN năm 1996, 25 loài động vật của VN ở mức nguy cấp, năm 2004
là 46 loài và năm 2010 tăng lên tới 47 lồi.Trơng số những lồi mới bị xếp hạng có bị
rừng, sói đỏ. vooc vá chân nâu và vooc vá chân đen.
Có 9 lồi động vật trước kia chỉ nằm trong tình trạng đe dọa nhưng nay xem như đã tuyệt
chủng là tê giác 2 sừng, bò xám, heo còi, cầy rái cá, cá chép gốc, cá chình Nhật, cá lợ
thân thấp, cá sấu hoa cà, hươu sao.
Cục Kiểm lâm thuộc Bộ Nông nghiệp Phát triển Nông thôn và Mạng lưới Giám sát Hoạt
động Buôn bán động, thực vật Hoang dã Toàn cầu (TRAFFIC) cảnh báo tình trạng bn
bán bất hợp pháp các lồi động thực vật hoang dã tại Việt Nam đang ở mức báo động.
Hai cơ quan này cho biết bình quân mỗi năm có khoảng 3.700-4.500 tấn động vật và gần
50.000 tấn thực vật hoang dã bị khai thác và buôn bán bất hợp pháp, chủ yếu là các loài
linh trưởng, gấu, tê tê, cá, rùa, rắn, hoa lan và các thành phẩm, dẫn xuất của các loài động
thực vật hoang dã. Theo TRAFFIC, Việt Nam hiện có 5 điểm nóng về buôn bán động
thực vật hoang dã, gồm Nghệ An, Hà Nội, TP.HCM, Quảng Ninh và Lạng Sơn. Đây là
những khu vực trọng điểm tập kết động, thực vật hoang dã để vận chuyển sang Trung
Quốc tiêu thụ.
Số vụ buôn bán trái phép bị phát hiện, bắt giữ chỉ chiếm 10% tổng số vụ trên thực tế.
Nếu tình trạng này khơng được ngăn chặn, Việt Nam sẽ có nguy cơ mất mát không thể
thay thế về đa dạng sinh học, nguồn gien, loài động thực vật hoang dã và các hệ sinh thái
ở địa phương, ảnh hưởng lớn tới du lịch sinh thái, du lịch biển và du lịch bảo tồn. Ngành
kiểm lâm đã ban hành nhiều văn bản pháp luật để bảo vệ các loài động thực vật hoang dã
quý hiếm quốc gia, bảo vệ rừng và các giá trị đa dạng sinh học, nhưng việc phổ biến
những văn bản này còn hết sức hạn chế. Theo các tổ chức quốc tế liên quan đến lĩnh vực

bảo vệ động, thực vật hoang dã, các bộ, ngành và cơ quan hữu quan Việt Nam cần tăng


cường trao đổi thông tin về thực thi pháp luật kiểm sốt bn bán động thực vật hoang dã
từ Trung ương đến cơ sở, đẩy mạnh tuyên truyền và huy động cộng đồng tham gia kiểm
sốt hoạt động bn bán bất hợp pháp các loài động thực vật hoang dã. (Theo Thông tấn
xã Việt Nam)
Theo số liệu từ Dự án 104. VIE 1.MFS2/21, nhu cầu về động vật hoang dã ở Việt Nam để
sử dụng làm thực phẩm, thuốc, và mục đích trang trí và xuất khẩu hằng năm nằm trong
khoảng 3.700 tấn đến 4.500 tấn (không bao gồm chim và côn trùng).
Với nhu cầu lớn này, Việt Nam đã nhanh chóng chuyển đổi từ một nước xuất khẩu (chủ
yếu là sang thị trường Trung Quốc) thành một thị trường lớn nhập khẩu và tiêu thụ động
vật hoang dã. Nghiên cứu cho thấy thị trường tiêu dùng Việt Nam đang dần trở thành
điểm đến đối với các lồi bị bn bán như hổ, gấu, tê tê, rùa nước ngọt, rắn và kỳ đà có
nguồn gốc từ các nước châu Á khác.
Trong những năm gần đây nhiều bằng chứng cũng cho thấy các sản phẩm động vật như
sừng tê giác và sừng của thú móng guốc có nguồn gốc từ châu Phi thường xuyên được
đưa vào Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Theo TRAFFIC, trong 3
năm từ 2007 – 2010, có 657 Sừng tê giác xuất nhập khẩu hợp pháp từ Nam Phi vào Việt
Nam. Báo cáo của tổ chức WWF đánh giá, Việt Nam là một trong những quốc gia thực
thi đáng lo ngại nhất, với thẻ màu đỏ đối với 2 loài Tê Giác và Hổ. Theo đó, Việt Nam là
quốc gia tiêu thụ sừng tê giác với số lượng lớn và được coi là một trong những tác nhân
gây ra khủng hoảng nạn săn bắn trộm tại Nam Phi
Ở thị trường trong nước, hầu hết các loài động vật hoang dã được tiêu thụ trong các nhà
hàng đặc sản hoặc được sử dụng làm nguyên liệu bào chế thuốc Đông y..Nhu cầu tiêu thụ
động vật hoang dã được là lớn nhất ở những thành phố lớn (như TP.Hồ Chí Minh và Hà
Nơi), nơi tập trung nhiều doanh nhân cũng như viên chức giàu có. Các tỉnh như Quảng
Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Hà Tĩnh, Nghệ An, Gia Lai, Kon Tum là những nơi
khai thác Động vật hoang dã lớn. Đường quốc lộ 1A là tuyến đường vận chuyển động vật
hoang dã nhiều nhất Việt Nam.

Các nghiên cứu ước tính rằng các vụ tịch thu buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp
chỉ chiếm khoảng 5-20% con số thực tế. Từ đó có thể thấy rằng, mỗi năm hàng ngàn tấn
động vật hoang dã và hàng trăm ngàn cá thể bị tiêu thụ trong nước hoặc bn lậu ra nước
ngồi.
3. Tác động của việc buôn bán ĐVHD


1. Suy giảm nguồn protein cho cộng đồng nghèo ở vùng sâu vùng xa phụ thuộc vào
động vật hoang dã cho nhu cầu tự cung tự cấp

2. Các loài được đưa từ nơi khác tới cạnh tranh với các loài bản địa, thay đổi hệ sinh
thái và phá hủy mùa màng.
Cá Mao Tiên là một lồi cá biển có nguồn gốc vùng Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương,
cá mao tiên đã xâm nhập vào vùng biển Caribbean do hoạt động bn bán để mục đích
làm cảnh. Cá Mao Tiên trở thành một vấn đề rất lớn khi chúng xâm lấn hầu hết các HST
rạn san hô ở vùng biển Caribbean, và có thể là những vùng biển phía đơng Hoa Kỳ.[1]

3. Thách thức pháp luật và các nỗ lực của quốc gia
Những hoạt động buôn bán trái phép ĐVHD đã dẫn đến việc thất thu ngân sách nhà nước
từ viêc đóng thuế, vì hoạt động bn bán trái phép đồng nghĩa với việc trốn thuế
Hoạt động buôn bán trái phép còn tiếp tay cho những hoạt động hối lộ, tham nhũng với
các cơ quan chức năng hoặc cán độ nhà nước, gây ảnh hưởng xấu đến xã hội.
4. Phá hủy các di sản và nguồn lợi quốc gia (Mát các nguồn gen và nguồn lợi lâu dài)
Theo thống kê ở Việt Nam, khoảng 85 loài thú và 113 loài chim đã bị tuyệt chủng từ năm
1600, tương ứng 2,1% các loài thú và 1,3% các loài chim. Tốc độ tuyệt chủng đối với các
loài thú và chim là khoảng 1 loài trong 10 năm tại thời điểm từ 1600-1700, nhưng tốc độ
này tăng dần lên đến 1 loài/năm vào thời gian từ 1850-1950. Rất nhiều loài về nguyên tắc
vẫn chưa bị tuyệt chủng nhưng đang tiếp tục là đối tượng săn bắt của con người và chỉ
còn tồn tại với một số lượng rất ít như tê giác, hổ... . Những lồi này có thể coi như đã bị
tuyệt chủng về phương diện sinh thái học vì số lượng của chúng ít đến nỗi khơng đóng

vai trị gì trong cơ cấu quần xã.. Sự tuyệt chủng đáng ra chỉ là một q trình tự nhiên,
nhưng 99% số lồi bị tuyệt chủng chủ yếu do con người gây ra. Nguyên nhân chủ yếu là
do hoạt động săn bắt, buôn bán ĐVHD. [2]
5. Gia tăng áp lực lên công tác bảo vệ thiên nhiên và đa dạng sinh học
Áp lực lên các khu bản tồn và các loài đang được bảo vệ


Việc săn bắn, buôn bán sừng Tê Giác quá mức đã dẫn dến nguy cơ tuyệt chủng. Hiện nay,
tại Kenya 40 binh sĩ phải bảo vệ suốt 24/24 cho 1 cá thể đực tê giác trắng phương bắc
được coi là cuối cùng của Thế Giới. [3]
6. Giảm mật độ cá thể của hầu hết các loài
Theo số liệu Sách Đỏ Việt Nam, tại thời điểm năm 1992, nước ta có 365 loài động vật
được xếp vào danh mục loài quý hiếm. Đến năm 2004, danh sách này đã tăng lên 407
lồi, trong đó có 6 lồi được coi là đã tuyệt chủng trên lãm thổ Việt Nam. Đến năm 2007,
số loài bị đe dọa ngoài thiên nhiên được đưa vào Sách Đỏ Việt Nam tăng lên 418 lồi,
trong đó có 116 loài đang ở mức nguy cấp rất cao và 9 lồi coi như đã tuyệt chủng, trong
đó có: tê giác 2 sừng, bò xám, heo vòi, cầy rái cá, cá sấu hoa cà, hươu sao
7. Gia tăng dịch bệnh
Có đến 70% bệnh truyền nhiễm từ động vật lây sang con người hiện nay đều có
nguồn gốc từ động vật hoang dã. Trường hợp tiêu biểu là đại dịch SARS năm 2003
được xác định có nguồn gốc từ lồi dơi móng ngựa và lây truyền sang các lồi động
vật hoang dã khác, và trở thành nỗi kinh hoàng đối với lồi người. Nên việc bn
bán động vật hoang dã là nguồn gây phát tán nhanh chóng có loại bệnh dịch. [4]
8. Tạo ra các thói quen sử dụng và tiêu thụ thiếu văn hóa và khơng khoa học
-

Thức ăn thiếu an toàn
Tập quán sử dụng kỳ quái

9. Gánh nặng cho thế hệ sau

-

Phục hồi các hệ sinh thái
Phục hồi quần thể các loài
Xử lý các hậu quả của việc phá hủy thiên nhiên
Trả các khoản nợ phát triển


4. Nguyên nhân:
- Do dân số tăng cao
-Do dân trí thấp nhưnhận thức của người dân về bảo tồn thiên nhiên, giá trị của đa dạng
sinh học, hiểu biết các văn bản pháp luật và quy định của luật pháp liên quan đến bảo tồn
còn hạn chế.
- Lợi nhuận khổng lồ thu về từ việc kinh doanh các động vật hoang dã và các sản phẩm
của nó, chỉ đứng sau bn bán ma túy và vũ khí, nhiều người tham gia bất chấp các quy
định của pháp luật, chính điều này đã đe dọa nguy cơ suy giảm, tuyệt chủng của các loài
động vật hoang dã đặc biệt là những lồi nguy cấp q hiếm có giá trị kinh tế cao
- Đặc biệt y học truyền thống ở Châu Á chịu ảnh hưởng từ nền y học truyền thống của
Trung Quốc khi sử dụng dược liệu từ động thực vật hoang dã. Do đó, các lồi động thực
vật hoang dã sử dụng để làm dược liệu sẽ được thu mua một cách công khai với giá rất
cao ở nhiều nước trong khu vực và trên thế giới. Đơn cử một số quan niệm cho rằng sừng
Tê giác, mật Gấu có thể chữa được bệnh ung thư giai đoạn cuối nên thị trường mới đẩy
giá của chúng lên rất cao và kết quả là nạn săn trộm, buôn bán sừng Tê Giác hồnh hành
ở Đơng Nam Á và một số quốc gia ở Châu Phi, nạn nuôi nhốt Gầu lấy mật ở Việt nam
cũng cơng khai, phổ biến.
- Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa cũng góp phần khuyến khích tiêu thụ các sản phẩm từ động
vật hoang dã. Trong giới thượng lưu, nhu cầu này ăn sâu bén rễ tới mức họ sẵn sàng chấp
nhận bất cứ mức giá nào để có được các món như sừng tê giác, cao hổ cốt…