A-PDF Page Cut DEMO: Purchase from www.A-PDF.com to remove the watermark

TIẾT KIỆM
ĐỂ QUẢN LÝ RỦI RO
CHO GIA ĐÌNH


Hội đồng chỉ đạo xuất bản
Chủ tịch Hội đồng
TS. Nguyễn Thế Kỷ

Phó Chủ tịch Hội đồng
TS. Nguyễn Duy Hùng

Thnh viên
TS. Nguyễn An Tiêm
TS. Khuất Duy Kim Hải
Nguyễn Vũ Thanh Hảo


Đinh Thị Minh Thái

TIẾT KIỆM

ĐỂ QUẢN LÝ RỦI RO
CHO GIA ĐÌNH

NHÀXUẤTBẢNCHÍNH TRỊQUỐCGIA‐SỰ THẬT
HÀNỘI‐2012

chú dẫn của nh xuất bản
Tiết kiệm, dới góc độ cá nhân l chi tiêu trong khả
năng của mình, l hình thức để dnh trong hiện tại để sử
dụng cho tơng lai. Tiết kiệm thể hiện sự quý trọng kết
quả lao động của bản thân v của ngời khác. Trong điều
kiện phúc lợi xà hội cha cao, nếu không tiết kiệm, khi
ốm đau, gặp hoạn nạn hoặc có sự cố, v.v., sẽ không có tiền
trang trải. Vì vậy, tiết kiệm cho bản thân v gia đình
giúp chúng ta yên tâm hơn, ổn định chi tiêu, chủ động
hơn trong công việc v cuộc sống.
Nhằm giúp bạn đọc có thông tin hữu ích về nguyên
tắc, điều kiện, các hình thức tiết kiệm nhằm mang lại
hiệu quả tốt nhất cho tiết kiệm một cách cô đọng nhất,
Nh xuất bản Chính trị quốc gia - Sự thật xuất bản
cuốn sách Tiết kiệm để quản lý rủi ro cho gia đình.
Xin giới thiệu cuốn sách với bạn đọc.
Tháng 11 năm 2012
NH XUấT BảN CHíNH TRị QUèC GIA - sù thËt

5


6


I. TạI SAO CầN TIếT KIệM?
Câu hỏi 1. Thế no l tiết kiệm?

Trả lời:
Tiết kiệm l việc một cá nhân hoặc gia đình
chi tiêu trong khả năng của mình, l hình thức để
dnh trong hiện tại để sử dụng, tiêu dùng trong
tơng lai. Mục đích của tiết kiệm l quản lý đợc
tiền tốt, giúp cá nhân v gia đình quản lý đợc rủi
ro, giải quyết những trờng hợp khẩn cấp, cuộc
sống suôn sẻ, xây dựng ti sản, v đáp ứng các
mục tiêu ti chính.
Tiết kiệm bằng cách để dnh tiền khi có
tiền v chi tiêu ít hơn khi phải chi tiêu.
Câu hỏi 2: Chúng ta có nên tiết kiệm
không v tại sao?
Trả lời:
Tiết kiệm nhằm dự phòng cho những trờng
hợp xảy ra trong cuộc sống nh sau: ốm đau; việc
hỉ; việc hiếu; tuổi gi; sinh đẻ; trả tiền cho những
khoản chi tiêu cơ bản trong nh khi thu nhập gia
7


đình thấp; đi nghỉ hay đi du lịch; chi cho ngy
nghỉ/lễ hội; các trờng hợp khẩn cấp; mua sắm,
sửa chữa: nh cửa, T.V, tủ lạnh, xe máy, các đồ
dùng xa xỉ; giáo dục; đầu t vo kinh doanh; qu
tặng, v.v.
Có thể phân chia các lý do của việc tiết kiệm
thnh các mục sau:
Các sự kiện
tơng lai

không đợc
báo trớc

Các sự kiện
tơng lai đợc
báo trớc

ốm đau

Việc hỉ

Kỳ nghỉ

Nhà cửa

Việc hiếu

Giáo dục

Xe đạp

Trờng
hợp khẩn
cấp

Sinh đẻ

Sửa chữa
nhà cửa
Các vật

dụng xa xỉ

Ô tô

Bị trộm,
cắp

Tuổi già
Ngày
nghỉ/ngày lễ

Chi tiêu
đợc lựa
chọn

Quà tặng

Xây dựng
ti sản



Xe máy

Kinh
doanh

Khi thu nhập
thấp


Mỗi cá nhân hoặc gia đình đều có những lý do
khác nhau để tiết kiệm. Tiết kiệm giúp chúng ta
ứng phó đợc với những sự kiện không mong đợi
xảy đến trong tơng lai, có kế hoạch cho những sự
kiện đà định trớc v xây dùng tμi s¶n. Kho¶n tiÕt
kiƯm cịng cho phÐp chóng ta tận hởng đợc sự
thoải mái của cuộc sống. Tuy nhiên, dù biết đợc
những lợi ích của tiết kiệm nhng nhiều ngời
vẫn không lm đợc điều đó.
8


II. GIảI QUYếT KHó KHĂN KHI
TIếT KIệM
Câu hỏi 3: Tại sao tiết kiệm tiền lại
khó khăn?
Trả lời:
Trớc tiên, hÃy nghĩ về những khó khăn
m anh chị gặp phải khi tiết kiệm v ghi
chúng ra giấy.
Tất cả những khó khăn khi thùc hμnh tiÕt
kiƯm cho chóng ta thÊy tiÕt kiƯm lμ một công việc
không dễ dng. Để tiết kiệm, khi bạn có những
nhu cầu, ham muốn, bạn phải cân nhắc hoặc
thậm chÝ tõ bá mét sè ®iỊu quan träng ®èi víi bạn.
Tiết kiệm cần có nguyên tắc.
Câu hỏi 4: Chúng ta cần lm gì để vợt
qua những khó khăn khi tiết kiệm?
Trả lời:
Để vợt qua khó khăn khi tiết kiệm, hÃy ghi

nhớ hai nguyên tắc sau:
HÃy tiêu ít hơn số tiền bạn kiếm đợc!
9


HÃy tiết kiệm một cái gì đó hằng ngy hoặc
hằng tuần!
Câu hỏi 5: Những khó khăn m một gia
đình có thể gặp trong khi cố gắng để dnh
tiền l gì?
Trả lời:
Những khó khăn thờng gặp khi cố gắng để
dnh tiền v lời khuyên để giải quyết những khó
khăn l:
Những khó khăn
Bạn chỉ có vừa đủ tiền để nuôi
sống gia đình và trả cho
những nhu cầu thiết yếu khác.

Lời khuyên
Bắt đầu để dành một cái gì đó
hằng ngày hoặc hằng tuần,
thậm chí nếu đó chỉ là một lợng
rất nhỏ. Khoản tiết kiệm này sẽ
dần gia tăng.
Chịu khó tìm cách cắt giảm các
chi phí không cần thiết.

Khi bạn tiết kiệm, ngời thân
quen luôn hỏi mợn số tiền

mà bạn tiết kiệm.

Giữ tiền ở một nơi an toàn, tốt
hơn là nên gửi ở bên ngoài vì
sẽ khó tiếp cận. Ví dụ: Mở một
tài khoản tại ngân hàng, tổ
chức tín dụng.

Thu nhập của bạn không đều.

Tiết kiệm các lợng khác nhau
mỗi lần bạn kiếm đợc.

Bạn phải sử dụng tất cả
những khoản tiền kiếm đợc
để trả nợ.

Lập một danh sách để chi trả
trớc tiên cho những khoản nợ
nhiều tiền nhất.

10


III. ĐặT MụC TIÊU TIếT KIệM
Câu hỏi 6: Những mục tiêu tiết kiệm của
gia đình l gì?
Trả lời:
Mục tiêu tiết kiệm của gia đình có thể l ngắn
hạn hoặc di hạn:

Mục tiêu ngắn hạn l những mục tiêu dới 1
năm, có thể nh trả tiền học phí, du lịch, v.v..
Các mục tiêu di hạn l những mục tiêu
mất thời gian hơn 1 năm, có thể nh tu sửa
nh cửa hoặc mua nh, v.v..
Xem lại các mục tiêu tiết kiệm m bạn đÃ
đặt ra. Do không thể thờng xuyên đạt đợc hết
các mục tiêu, nên bạn cần biết mục tiêu no
nên u tiên. Xếp loại các mục tiêu trong gia
đình của bạn, sử dụng số 1 cho mục tiêu quan
träng nhÊt, 2 cho −u tiªn sè 2 vμ tiÕp theo.
Câu hỏi 7: Tại sao cần phân loại mục tiêu
tiết kiệm?
Trả lời:
Phân loại mục tiêu tiết kiệm giúp bạn có mét
kÕ ho¹ch cơ thĨ vỊ tiÕt kiƯm.
11


Một kế hoạch rõ rng sẽ giúp bạn biết phải lm
điều gì, gia tăng tính kỷ luật để tiết kiệm v thnh
công hơn trong việc đạt đợc mục tiêu tiết kiệm.
HÃy nghĩ về các mục tiêu tiết kiệm của gia
đình bạn: Bạn cần tiết kiệm gì cho ngắn hạn? Bạn
có mục tiêu di hạn gì trong tơng lai? Để đạt
mục tiêu ti chính, bạn cần có một kế hoạch để
nêu ra những mục tiêu v lợng tiền bạn sẽ cần
để đạt đợc những mục tiêu đó, lợng tiền bạn sẽ
tiết kiệm đợc mỗi tuần hay mỗi tháng đối với
thời gian đà xác định. Để thực hiện kế hoạch ny,

bạn phải xem khoản thu nhập của bạn, xác định
xem bạn có thể để dnh tiết kiệm bao nhiêu tiền
v quyết định −u tiªn tiÕt kiƯm. Mơc tiªu nμo lμ
quan träng nhÊt đối với bạn?
- HÃy tự trả lời các câu hỏi sau:
1. Khi no bạn cần tiền?
2. Mục tiêu no l quan trọng nhất, tiếp theo
l mục tiêu no, v.v.?
3. Các mục tiêu u tiên của bạn (cách bạn xếp
loại các mục tiêu) khác gì so với sự hình
dung của bạn?
4. Sẽ chi phí bao nhiêu tiền để đạt mục tiêu ny?
5. Bạn sẽ cần tiết kiệm bao nhiêu tiền hằng
tuần hay hằng tháng cho mục tiêu ny?
6. Bạn cảm thấy thế no khi đặt mục tiêu tiết
kiệm cho chính gia đình bạn?

12


7. Bạn cảm thấy khó khăn nh thế no khi
đặt mục tiêu tiết kiệm hơn các u tiên cho
bản thân? Tại sao?
HÃy lập bảng mục tiêu tiết kiệm v kế hoạch
Lợng tiền
Mục tiêu tiết

Tổng số

Khi no


tiết kiệm

Xếp loại

tiền cần

cần

yêu cầu cho

tầm quan

thiết

thiết?

mỗi tuần,

trọng

kiệm

mỗi tháng
Ngắn hạn
Dài hạn
Tổng số tiền tiết
kiệm yêu cầu

Câu hỏi 8: Mục tiêu tiết kiệm ảnh hởng

tới cách thức bạn tiết kiệm nh thế no?
Trả lời:
Đối với mục tiêu ngắn hạn, bạn phải để dnh
đợc số tiền có thể trong một khoảng thời gian xác
định. Khi thời gian đó qua đi, bạn rút số tiền tiết
kiệm để đáp ứng mục tiêu - nh để trả học phí hay
tham dự đám cới gia đình. Sau đó bạn lại bắt
đầu tiết kiệm trở lại. Đối với mục tiêu di hạn,
bạn có thể tiết kiệm một khoản tiền nhỏ hơn trên
cơ sở thờng xuyên đối với khoảng thời gian di

13


hơn. Bạn hy vọng không rút tiền v tiếp tục tiết
kiệm cho đến khi bạn đạt đợc mục tiêu.
Các ngân hμng, tỉ chøc tÝn dơng cã rÊt nhiỊu
s¶n phÈm tiÕt kiệm khác nhau đáp ứng mục tiêu
tiết kiệm khác nhau. Nếu bạn sử dụng loại hình
tiết kiệm tại ngân hng cng di thì bạn sẽ nhận
đợc tiền lÃi cng nhiều. Nếu bạn cần rút tiền
thờng xuyên, bạn có thể sẽ có một khoản tiền kịp
thời nhng thu đợc lÃi suất thÊp h¬n.

14


IV. LậP Kế HOạCH TIếT KIệM
Câu hỏi 9: Để lập một kế hoạch tiết kiệm,
chúng ta phải thực hiện những gì?

Trả lời:
Bớc đầu tiên trong việc thực hiện một kế
hoạch tiết kiệm l ghép các mục tiêu cho phù hợp
với khả năng tiết kiệm. Những lời khuyên sau sẽ
rất hữu ích:
Tìm kiếm những cách mới để tiết kiệm
chi tiêu.
Tìm kiếm những cách mới để gia tăng
thu nhập.
Tìm kiếm những cách mới để tiết kiệm một
phần thu nhập hằng ngy.
Kiểm tra xem liệu bạn có thể đáp ứng đợc
một mục tiêu nhất định no đó với số tiền
ít hơn không.
Ưu tiên các mục tiêu - trong trờng hợp
bạn phải từ bỏ mục tiêu ny để thực hiện
mục tiêu khác.
15


Câu hỏi 10: Cần thay đổi điều gì đối với
kế hoạch tiết kiệm để giải quyết các trờng
hợp khẩn cấp?
Trả lời:
Nếu bạn đặt kế hoạch trớc cho những trờng
hợp khẩn cấp, bạn sẽ thnh công hơn trong việc
đạt đợc các mục tiêu đặt ra khác. Ví dụ: với một
quỹ dự phòng, bạn có thể tránh sử dụng khoản
tiền tiết kiệm bạn đà để dnh cho các mục tiêu
nh giáo dục v tu sửa nh cửa vo việc giải quyết

trờng hợp khẩn cấp. Bạn cũng có thể tránh đợc
việc phải đi vay tiÒn.

16


V. GIA T¡NG TIỊN TIÕT KIƯM
C©u hái 11: Lμm thÕ no để có thể gia
tăng tiền tiết kiệm?
Trả lời:
Để gia tăng tiền tiết kiệm, chúng ta có thể:
-

Để dnh một khoản thu nhập.

-

Cắt giảm chi phí (chi tiêu gia đình, trả nợ,
chi phí lựa chọn).

Số tiền bạn có thể tiết kiệm phụ thuộc vo số
tiền bạn có. Đối với nhiều ng−êi, cã tiỊn ®Ĩ tiÕt
kiƯm phơ thc vμo thêi gian trong năm.
Với tiết kiệm, hÃy tăng cờng hnh động hơn
l chØ th¶o ln ý kiÕn. Chóng ta dƠ dμng hiĨu tại
sao tiết kiệm lại quan trọng đến vậy đối với an
toμn tμi chÝnh cđa chóng ta nh−ng cịng thùc sù
vÊt vả để tiết kiệm. Chúng ta đà nhận ra rất
nhiều khó khăn khi thực hnh tiết kiệm. Một
nghịch lý l: Thật dễ dng để kết luận một câu:

"Chúng ta không có tiền để tiết kiệm" v; thật khó
để bắt chúng ta phải dnh ra một ít tiền để tiết
kiệm hằng ngμy hay h»ng tuÇn, thËm chÝ chØ lμ
17


một đồng xu nhỏ. Để lm đợc điều ny, bạn phải
tuân theo hai nguyên tắc cơ bản về tiết kiệm m
chúng ta đà thảo luận ở trên.
Hai nguyên tắc tiết kiệm
HÃy tiêu ít hơn số tiền bạn kiếm đợc!
HÃy tiết kiệm một cái gì đó hằng ngy hay
hằng tuần!
Câu hỏi 12: Điều gì ảnh hởng đến khả
năng tiết kiệm?
Trả lời: Các nhân tố bên trong/bên
ngoi ảnh hởng đến việc tiết kiệm l:
Một nơi an ton để giữ tiền tiết kiệm.
Một kế hoạch tiết kiệm hay.
Nguyên tắc tiết kiệm.
Hỗ trợ từ gia đình cho quyết định tiết kiệm.
Động cơ để đáp ứng các mục tiêu, nhu cầu
cá nhân: nh cửa, cới xin, giáo dục v.v..
Một nơi thuận tiện để tiết kiệm (gần nh,
dễ đến).
LÃi suất tiết kiệm.
Mong muốn chống lại cám dỗ tiêu tiền vo
những đồ xa xỉ.
Khoản tiền gửi cho phép phù hợp với khả
năng tiết kiệm.

Sẵn sng giảm chi tiêu.
18


Khả năng hay cơ hội kiếm thêm thu nhập.
Những dòng in nghiêng l những mục chúng ta
có thể kiểm soát, không phụ thuộc vo ngời khác
hay vo các nhân tố bên ngoi v môi trờng.
HÃy tập trung vo những nhân tố ảnh
hởng đến khả năng tiết kiệm m chúng ta
có thể kiểm soát đợc.
Câu hỏi 13: Có thể có những ý tởng gì về
cách thức thực hiện tiết kiệm để tiết kiệm
đợc nhiều hơn?
Trả lời:
Để tiết kiệm đợc nhiều hơn, có thể có những
gợi ý sau:


Quyết định tiết kiệm nhiều hơn.



Quyết định lợng tiền bạn muốn tiết kiệm
hằng ngy hay hằng tuần.



Tìm các cách chi tiêu ít hơn v tiết kiệm
đợc những vấn đề quan trọng hơn.




Để dnh một số tiền thu nhập hoặc hng
hóa nh một khoản tiết kiệm.



Học về các dịch vụ tiết kiệm có sẵn trong
cộng đồng.



Mở một ti khoản tiết kiệm.



Bn bạc, thống nhất với các thnh viên
khác của gia đình để giúp nhau tạo thμnh
thãi quen tiÕt kiƯm th−êng xuyªn.
19




Học tập những ngời thực hnh tiết kiệm
v đề nghị họ phổ biến kinh nghiệm về
cách thức tiết kiệm đợc hiệu quả hơn.

Bạn không cần có nhiều tiền mới có thĨ tiÕt

kiƯm. Mäi ng−êi ®Ịu cã thĨ tiÕt kiƯm mét ít tiền
hằng ngy hoặc hằng tuần. Bạn cần gắn với kế
hoạch hay nguyên tắc do việc kiểm soát chi tiêu.
Nếu áp dụng những điều ny, chúng ta có thể gia
tăng khả năng tiết kiệm.
Câu hỏi 14: Tại sao có những điều kiện
cho tiết kiệm nằm trong tầm kiểm soát của
chúng ta v có những điều kiện cho tiết kiệm
khác lại không nằm trong tầm kiểm soát của
chúng ta?
Trả lời:
Lẽ thờng mọi ngời nói về những điều nằm
ngoi tầm kiểm soát mặc dù chúng thực sự nằm
trong tầm kiểm soát của hä. Hä kh«ng tù tin r»ng,
hä cã thĨ tiÕt kiƯm. Họ từ bỏ quá dễ dng.
Một điều rất quan trọng l thẳng thắn
nhận ra những điều kiện cho tiết kiệm nằm
trong tầm kiểm soát của chúng ta.

20