“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

MỤC LỤC
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1. ĐẶT VẤN ĐỀ: ………………………………………………… 2
2. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI:………………………………… …3
3. LỊCH SỬ ĐỀ TÀI: :……………………………………………. 3
4. PHẠM VI ĐỀ TÀI: :………………………………………… ... 3
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1.

THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ: :…………………………………… 4-5

2.

NỘI DUNG CẦN GIẢI QUYẾT……………………………… 5

3. BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:……………………………………… 5-12
III. KẾT LUẬN
1. TÓM LƯỢC GIẢI PHÁP: .............................................................14
2. BÀI HỌC KINH NGHIỆM : ......................................................... 14

I: LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 1


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

1. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đối với trẻ em, hoạt động vui chơi luôn là hoạt động
chiếm ưu thế và giữ vai trò chủ đạo, “trẻ học mà chơi, chơi mà
học”. Vì thế, các hình thức tổ chức mọi hoạt động của trẻ ln
đặt dưới dạng hình thức của một trò chơi. Xuất phát từ vai trò
quan trọng của hoạt động vui chơi đối với trẻ em và nhu cầu
hưởng thụ hoạt động này, tôi thấy việc tổ chức cho trẻ chơi các
trò chơi dân gian là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa.
Di sản văn hố truyền thống Việt Nam có nhiều loại hình
khác nhau, trong đó có thể nói, trị chơi dân gian cũng là một di
sản văn hoá quý báu của dân tộc. Nó được kết thành từ q
trình lao động và sinh hoạt, trong đó tích tụ cả trí tuệ và niềm
vui sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đặc biệt đối với trẻ em,
trò chơi dân gian với những chức năng đặc biệt của nó đã mang
lại cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích, đồng thời thể
hiện nhu cầu giải trí, vui chơi, quyền được chia sẻ niềm vui của
các em với bạn bè, cộng đồng. Nó làm cho thế giới xung quanh
các em đẹp hơn và rộng mở; Tuổi thơ của các em sẽ trở thành
những kỉ niệm quý báu theo suốt cuộc đời; làm giàu nguồn tình
cảm và trí tuệ cho các em. Chính vì vậy, trị chơi dân gian rất
cần thiết được lựa chọn, giới thiệu trong nhà trường tuỳ theo lứa
tuổi của trẻ. Trị chơi dân gian khơng đơn thuần là một trị chơi
của trẻ con mà nó chứa đựng cả nền văn hoá dân tộc Việt Nam
độc đáo và giàu bản sắc. Trị chơi dân gian khơng chỉ chắp cánh
cho tâm hồn trẻ, giúp trẻ phát triển tư duy, sáng tạo, mà cịn
giúp các em hiểu về tình bạn, tình u gia đình, q
hương, đất nước.
Thuở cịn bé, nhắc đến tuổi thơ ai cũng gắn liền với con
trâu, cánh đồng và cánh diều thả gió với những trị chơi dân
gian đầy lý thú. Thế nhưng, ngày nay, các em ở một xã hội công

nghiệp, chỉ quen với máy móc và khơng có khoảng thời gian
chơi cũng là một thiệt thịi. Thiệt thịi hơn khi các em khơng
được làm quen và chơi những trò chơi dân gian của thiếu nhi
ngày trước - đang ngày càng bị mai một và qn lãng, khơng
chỉ có ở các thành phố mà cịn ở cả các vùng quê với tốc độ
phát triển của cơng nghệ thơng tin cùng những trị chơi hiện
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 2


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

đại, liệu trẻ em hôm nay và thế giới ngày mai còn nhớ đến
những trò chơi cổ truyền dân gian nữa hay không? Câu trả lời
vẫn nằm ở chính chúng ta - những nhà giáo dục.
Nhưng làm thế nào để tổ chức được các trò chơi dân gian
thực sự có hiệu quả,lơi cuốn và hấp dẫn được trẻ là một bài
tốn khó với các giáo viên, đặc biệt là các giáo viên mầm non.
( Vì khả năng chú ý có chủ định của trẻ mầm non còn hạn chế.
Trẻ dễ dàng hứng thú tham gia vào trò chơi nhưng cũng
nhanh chán và bỏ cuộc). Là một giáo viên mầm non, tơi ln
trăn trở và tìm các biện pháp để tổ chức các trò chơi dân gian
một cách có hiệu quả nhất. Sau đây tơi xin trình bày sáng kiến
kinh của mình với đề tài: “ Một số biện pháp tổ chức tốt trò
chơi dân gian cho trẻ mầm non 5-6 tuổi”.
2. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI:
- Tạo cơ hội cho trẻ thường xuyên được tham gia trị chơi dân gian một
cách hấp dẫn, lơi cuốn,có ý nghĩa và hiệu quả nhất.
- Giúp trẻ mầm non phát triển nhân cách một cách toàn diện

- Phối hợp với phụ huynh cùng sưu tầm, sáng tác các trò chơi dân gian và
lời mới cho các bài ca dao, đồng dao
.3. LỊCH SỬ ĐỀ TÀI:
Với đề tài này được nhiều cô quan tâm, nghiên cứu trong năm học 2018
-2019, tôi mạnh dạn nghiên cứu lại nhằm giúp cho bản thân và đồng nghiệp
những kinh nghiệm trong việc dạy trò chơi cho trẻ đặc biệt trong việc dạy trẻ những
trò chơi dân gian.
4. PHẠM VI ĐỀ TÀI:
Hoạt động trò chơi dân gian có nhiều kĩ năng cần rèn luyện cho trẻ như:
sự nhanh nhẹn, mạnh dạn, tự tin và chủ động khi chơi….. Đề tài này tôi thực
hiện trong năm học 2019 -2020 cho 33 cháu lớp lá 4 trường Mẫu Giáo Tân Mỹ.
II. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ:
1.1. Thuận lợi:
- Luôn nhận được hướng dẫn và chỉ đạo sát sao về chun mơn của
Phịng giáo dục và sự quan tâm, tạo điều kiện về mọi mặt của BGH nhà trường.

Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 3


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

- Trẻ lớn nên mạnh dạn, tự tin, thơng minh và thích tham gia vào trò chơi,
đặc biệt là trò chơi dân gian. Một số trẻ biết phối hợp cùng cô
và chia sẻ một số trị chơi trẻ biết.
- Trẻ đa số thích chơi các trị chơi dân gian.
- Bản thân tơi lớn lên ở vùng nơng thơn nên cũng biết
một số trị chơi dân gian truyền miệng.

- Ln học hỏi và tìm tịi hiểu biết thêm một số trị chơi
dân gian thơng qua bạn bè,trẻ, đồng nghiệp và sách báo.
1.2 Khó khăn:
- Giáo viên phải có vốn kiến thức và hiểu biết phong
phú về các trò chơi dân gian.
- Việc tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ địi hỏi phải có
sự linh hoạt và tính sáng tạo cao.
- Mức độ chơi của các trị chơi dân gian khơng giống
nhau, có trị chơi rất đơn giản, nhưng lại có trị chơi rất phức
tạp, địi hỏi người chơi phải có tính tư duy cao.
- Thời gian hạn hẹp, vì đa số TCDG chỉ tổ chức lồng ghép
cùng với các hoạt động.
- Khả năng chú ý có chủ định của trẻ cịn hạn chế. Trẻ dễ
dàng nhập cuộc chơi nhưng cũng nhanh chóng tự rút ra khỏi trị
chơi nếu nó khơng cịn hứng thú.
- Vẫn cịn một số trẻ rụt rè nhút nhát không chịu tham
gia vào cuộc chơi địi hỏi tính tập thể cao.
- Sự phối kết hợp giữa phụ huynh đối với nhà trường vẫn
cịn hời hợt.
Khảo sát ban đầu:
Năm 2018 – 2019, tơi được phân công dạy lớp lá 4, tôi đã tiến hành khảo
sát chất lượng cho trẻ lúc ban đầu để nắm bắt được những khả năng biết những
trò chơi và hiểu cách chơi của trẻ, từ đó có biện pháp phù hợp.
- Qua cuộc khảo sát đầu năm kết quả đạt được như sau:
+ Tổng số trẻ được khảo sát : 33
Trẻ u thích, hứng thú tham gia trị chơi dân gian
Hiểu biết về trò chơi dân gian
Trẻ tự tổ chức trị chơi dân gian
Phát triển thể lực
Tinh thần đồn kết- ý thức tập thể

2. NỘI DUNG CẦN GIẢI QUYẾT:
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 4


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

- Xã hội ngày càng đi lên, giáo dục mầm non ngày càng được quan tâm
nhiều hơn. Khơng chỉ một đơn vị nào đó mà tồn cả xã hội cùng chung tay góp
sức vì tương lai của những con người mới. Vì vậy việc tạo môi trường cho trẻ
học tập là việc rất quan trọng.
- Đã có nhiều chương trình dành cho trẻ 5 tuổi chẳng hạn như: “ Trường
học thân thiện – học sinh tích cực”, hay “ Bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi” dành
cho trẻ. Chính vì thế, bản thân tơi phải thường xuyên tham mưu với nhà trường
và tuyên truyền với với phụ huynh tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện đề
tài.
* Về phía giáo viên Mầm non
- Từ trước đến nay giáo viên chỉ cho trẻ chơi các trò chơi tự do là chủ
yếu, hoặc chơi các trò chơi thường khơ khan, gị ép, lặp đi lặp lại nhiều lần,
không theo chủ đề,… nên dễ gây nhàm chán.
- Đồ chơi không gây được hứng thú cho trẻ.
- Giáo viên chưa thật sự tạo mơi trường nhằm kích thích trẻ hứng thú
vui chơi.
- Bản thân tôi khi thực hiện đề tài này con ít kinh nghiệm, ngồi ra lớp
nằm ở vùng nông thôn thuộc đồng bào dân tộc thiểu số.
* Về phía trẻ:
- Trẻ mầm non ngay từ lứa tuổi nhà trẻ, lớp mầm, lớp chồi, lớp lá
đã được làm quen với nhiều mơn học khác nhau nhưng trị chơi dân gian
với trẻ thì quả là cịn mới mẻ. Trẻ còn ngỡ ngàng chưa hiểu biết về trò chơi

dân gian.
- Khả năng chú ý có chủ định của trẻ còn hạn chế: trẻ dễ dàng tham
gia chơi, nhưng cũng dễ dàng bỏ cuộc.
3. BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT :
a. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Giúp trẻ phát triển tồn diện các lĩnh vực: nhận thức, ngơn ngữ, tình
cảm- kĩ năng xã hội, thẩm mỹ để hình thành những yếu tố đầu tiên về nhân cách
, kĩ năng sống .
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 5


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

- Tạo cơ hội cho trẻ tham gia vào các trò chơi dân gian.
- Lưu giữ bản sắc văn hóa người việt.
- Sử dụng trong các môn học một cách hấp dẫn, lôi cuốn và hiệu quả nhất.
- Giúp giáo viên lên tiết dạy nhẹ nhàng và hấp dẫn hơn .
- Phối hợp với phụ huynh sưu tầm các trò chơi dân gian để các trò chơi
ngày càng phong phú hơn.
b. Nội dung và cách thực hiện.
Hiểu được tầm quan trọng của đề tài và trong điều kiện hiện tại của đơn vị
tôi cần phải suy nghĩ để giúp trẻ hứng thú hơn, để giúp giáo viên lên lớp nhẹ
nhàng và có hiệu quả.
Trong quá trình thực hiện đề tài bản thân tơi đã thực hiện những giải pháp
như sau:
* Giải pháp 1: Chuẩn bị các điều kiện trước khi tổ chức cho trẻ tham gia
vào các trò chơi dân gian.
- Để tổ chức tốt các trị chơi dân gian cho trẻ, tơi đã nghiên cứu kĩ các văn

bản chỉ đạo của ngành, tìm hiểu trên mạng internet và ghi chép đầy đủ vào sổ
nhật kí để làm tư liệu vận dụng vào từng bài dạy cụ thể.
+ Người chơi
- Bất kì một trị chơi nào muốn tiến hành thì phải có người chơi, và điều
đặc biệt trò chơi dân gian là trò chơi tập thể, vui nhộn địi hỏi các người chơi
phải tích cực trong suốt q trình chơi.
- Trẻ mầm non có đặc điểm chơi nhanh chán nên tôi làm công tác tư tưởng
động viên trẻ trước khi chơi, gợi ý để trẻ khám phá ý nghĩa của trò chơi.
+ Phổ biến luật chơi, cách chơi
- Trị chơi dân gian có từ rất xa xưa, việc hướng dẫn cho trẻ biết cách chơi,
luật chơi là điều rất quan trọng. Khi phổ biến luật chơi, cách chơi một cách ngắn
ngọn, rõ ràng, dễ hiểu. Để trẻ dẽ tiếp thu và nắm bắt.
* Chuẩn bị đồ chơi
- Đồ chơi chủ yếu là đồ chơi tự tạo, chẳng hạn như trị chơi “Bịt mắt bắt
dê” thì cần một cái khăn, trị chơi “Ném cịn” thì càn có một quả cịn……
- Trị chơi dân gian thường có dị bản về cách chơi và luật chơi. Từ đó đồ
chơi sử dụng trong các trò chơi cũng phải linh hoạt thay đổi theo từng địa
phương, hoàn cảnh cụ thể. Do vậy giáo viên cũng cần linh hoạt và sáng tạo trong
các trò chơi để phù hợp với từng lớp học, lứa tuổi của trẻ mà vẫn đảm bảo luật
chơi khơng ảnh hưởng đến ý nghĩa của trị chơi. Ví dụ như trị chơi‘ chơi
chuyền” que có thể bằng tre, bằng gỗ hay bất cứ que gì thẳng, trịn, nhẵn dài
khoảng 20 cm. Hịn chuyền có thể là quả bóng nhỏ hay hịn sỏi, hay một quả gì
đó to vừa gọn trong lòng bàn tay trẻ…….
* Địa điểm
- Việc chuẩn bị địa điểm rất quan trọng có trị chơi chỉ cần khơng gian nhỏ
vì trị chơi ít người và mang tính chất tĩnh.
- ví dụ:
+ Trị chơi ‘ Kéo cưa lừa xẻ” chơi ngoài trời hoặc trong nhà, hai trẻ ngồi
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho


Trang 6


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

đối diện nhau đưa hai tay ra và cầm vào tay nhau đọc bài đồng dao “ Kéo cưa
lừa xẻ”để kéo qua kéo lại.
+ Trò chơi “ Vuốt hột nổ’ chơi ngoài trời hoặc trong nhà, hai trẻ ngồi đối
diện nhau, đưa hai tay ra vuốt, rồi tay phải bạn này đập vào tay trái bạn kia và
ngược lại
- Trò chơi nhiều người tham gia và mang tính chất động, cần khoảng
khơng gian rộng.
- ví dụ:
+ Trò chơi “ Mèo bắt chuột” chọn 2 trẻ, một trẻ làm mèo và một trẻ làm
chuột, các bạn còn lại đứng thành vòng tròn và cầm tay nhau khi có hiệu lệnh thì
trẻ thực hiện chơi.
+ Trị chơi “ Ném cịn” có một cột mốc cao 3 m, trên đỉnh cắm một vịng
trịn( đường kính khoảng 30- 40 cm) . từ chân cột 2- 4m thì kẻ vạch mốc. Chia
người chơi thành 2 đội đứng ở 2 phía cột mốc, sau đó lần lượt từng người chơi
ném cịn qua cột mốc dau đó người chơi phía bên kia ném còn trở lại. Cứ tiếp
tục như vậy cho đến hết. Ngồi ra cịn có nhiều trị chơi như: “ Kéo co”, “ Rồng
rắn lên mây”, “ Thả đỉa ba ba”, “ Trồng nụ trồng hoa”…
* Thuộc lời ca
- Hầu hết các trị chơi giân gian đều có lời ca đặc trưng của trò chơi,những
lời ca ngộ nghĩnh, dễ thuộc…
Nu na nu nốn
Cái tróng nằm trong
Con cóc nhảy ra
Con gà ú ụ
Con ong nằm ngồi

Bà mụ thổi xơi
Củ khoai chấm mật
Ơng tơi nấu chè
Phật ngồi phật khóc
Tay xịe chân rụt
- Hay “Chi chi chành chành” trẻ hát “ Chi chi chành chành – Cái đanh
thổi lửa – Con ngựa chết trương – Tam vương ngũ đế…”. Câu hát dường
như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trị chơi khơng thể
tiến hành
- Trị chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì
vậy, tơi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian
trước khi hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: Hoạt
động chiều, hoạt động ngoài trời…Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho
trẻ chơi các trị chơi tương ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú
và tích cực tham gia chơi.
* Giải pháp 2: Lựa chọn các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi mầm
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 7


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

non
- Tổ chức trò chơi dân gian lồng ghép, tích hợp nhằm giúp trẻ củng cố kĩ
năng, ngôn ngữ, vận động, tư duy. Đối với trẻ ở mỗi thời kì thì có những đặc
điểm tâm sinh lí khác nhau, vì vậy khi chon các trị chơi dân gian phải phù hợp
vớ từng độ tuổi.
+ Với trẻ lứa tuổi nhà trẻ và mẫu giáo bé ( từ 2 đến 4 tuổi ): Khả năng chú
ý có chủ định cịn kém, nhận thức cịn đơn giản. Vì vậy trẻ chỉ có thể chơi được

các trị chơi đơn giản như: “ Lộn cầu vồng”,Chi chi chành chành”, “ Tập tầm
vông”, “ Nu na nu nống”,…
+ Với trẻ mẫu giáo nhỡ và lớn ( từ 4 đến 6 tuổi ): Khả năng chú ý có chủ
định và nhận thức của trẻ đã cao hơn rất nhiều so với lứa tuổi trước. Vì thế, trẻ
có thể chơi được các trị chơi dài hơn và khó hơn. Khi lựa chọn các trị chơi dân
gian cho trẻ mẫu giáo lớn, tơi thực hiện theo các tiêu chí sau:
- Trị chơi khơng q đơn giản nhưng cũng không quá phức tạp.
- Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho trò chơi dễ kiếm, dễ tìm.
- Giúp củng cố tư duy, ngơn ngữ, vận động, kỹ năng cho trẻ.
-Trị chơi mang tính lồng ghép ơn lại bài cũ và làm quen kiến thức mới.
- Gây được hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻ.
- Có sự tham gia của tập thể lớp hoặc nhóm trẻ trong lớp.
+Từ những tiêu chí trên, tơi đã lựa chọn các trò chơi sau cho trẻ lớp mẫu
giáo lá :“Ơ ăn quan”, “Trốn tìm”, “Ném cịn”,“ Chơi chuyền” …
- Ngồi ra có thể tổ chức trị chơi cho nhiều lứa tuổi tùy vào mức độ tổ
chức.ví dụ trị chơi “ Dung dăng dung dẻ”
+ Trẻ 2-3 tuổi cho trẻ đọc thuộc lời ca kết hợp với vận động tay chân nhẹ
nhàng:
“Dung dăng dung dẻ
Cho dê đi học
Dắt trẻ đi chơi
Cho cóc ở nhà
Đến ngõ nhà trời
Cho gà bới bếp
Lạy cậu lạy mợ
Xì xà xì xụp
Cho cháu về quê
Ngồi thụp xuống đây”
+ Với trẻ 3-4 tuổi, cho trẻ 5-6 tuổi trẻ nắm tay nhau theo hàng ngang, vừa
đi vừa đọc lời ca. Chân bước nhẹ nhàng, tay vung theo nhịp lời ca. Khi hát đến

tiếng “ dung” thì tay vung về phía trước và ngược lại .Cứ như thế cho đến cuối
bài hát tất cả mọi người ngồi xuống và bắt đầu chơi lại từ đầu.
* Giải pháp 3: Tạo hứng thú cho trẻ tham gia chơi
+ Trò chơi dân gian mang tính vui nhộn, tập thể, trị chơi có luật nhưng
thoải mái với người chơi và phù hợp với từng lưa tuổi. Vì vậy đây là mơi trường
giáo dục cho trẻ tốt về đức tính tích cực, hịa đồng và cách làm việc theo nhóm.
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 8


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

Để tạo hứng thú cho trẻ tôi phải chuẩn bị đầy đủ như: Người chơi, phổ biến luật
chơi, cách chơi, đồ chơi, địa điểm, lời ca….sau đó nhấn mạnh ý nghĩa của trị
chơi nhằm thu hút trẻ vào trị chơi. Có thể sử dụng một số biện pháp thu hút như
sau:
+Giới thiệu đồ dùng đồ chơi của trò chơi phải thật đẹp, bắt mắt để trẻ tò
mò.
+ Giáo viên hướng dẫn rõ ràng, ngắn gọn, gây được sự chú ý của trẻ.
+Trong qua trình chơi giáo viên thường xuyên khen ngợi, động viên trẻ để
kích thích sự hứng thú của trẻ
+ Khi trẻ chơi thuần thục cần tăng độ khó của trị chơi để trẻ khơng nhàm
chám và kích thích ý chí vượt khó của trẻ.
+ Giáo viên nên biết cách tổ chức thi đua giữa các đội để tạo sự hứng thú
khi chơi.
* Giải pháp 4: Tổ chức trò chơi dân gian phù hợp với từng hoạt động.
- Tùy theo tính chất động hay tĩnh mà giáo viên lựa chọn xen kẽ các trò
chơi dân gian cho phù hợp.
+ Mỗi hoạt động của trẻ đều nhằm đạt được một mục đích nhất định. Vì

thế, hoạt động nào cũng có tính chất riêng của nó. Nếu như hoạt động chung
được tổ chức nhằm cung cấp các kiến thức cho trẻ thì hoạt động ngồi trời lại
giúp trẻ được gần gũi với thiên nhiên, khám phá các hiện tượng tự nhiên và phát
triển thể chất, hay như ở hoạt động góc trẻ lại được mở rộng thêm về kinh
nghiệm sống và kỹ năng chơi theo nhóm. Chính vì vậy, giáo viên cần chú ý lựa
chọn và tổ chức các trò chơi dân gian cho phù hợp với tính chất của từng hoạt
động, từng chủ đề.
-Với hoạt động ngồi trời: Tận dụng khơng gian rộng và thống, giáo
viên nên tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi vận động nhằm rèn luyện và phát triển
thể lực cho trẻ như: “Rồng rắn lên mây”, “Bịt mắt bắt dê”, “ Nhảy dây”, “Nhảy
lò cò”, “ Thả đỉa ba ba”…
-Với hoạt động góc: Nên tổ chức cho trẻ các trị chơi có thể chơi theo
nhóm nhỏ trong một khơng gian hẹp như: “ Ô ăn quan”, “Chơi chuyền”, “Rải
ranh”, “Chuyền thẻ”, “Kéo cưa lửa xẻ”…
-Với hoạt động chung và hoạt động chiều ( chủ yếu diễn ra trong phịng
nhóm ): Nên tổ chức cho trẻ các trò chơi tĩnh nhằm phát triển nhận thức cho trẻ
như: “Ô ăn quan”, “Tập tầm vông”, “Rải ranh”, “Chơi chuyền”, “Chơi cờ”,
“Vấn đáp”, “Đếm sao”, “ Đọc câu”…
- Với hoạt động chơi tự do: Là khi trẻ chơi tự do theo ý thích, lúc này
giáo viên thường đóng vai là người hướng dẫn, động viên, khuyến khích trẻ
chơi.
- Với hoạt động khác: Trong các ngày hội giảng, tết trung thu, tổng kết,
tết thiếu nhi xen kẽ các tiết mục múa hát với những trò chơi dân gian như : Kéo
co, rồng rắn lên mây.
* Giải pháp 5: Tạo cơ hộ giúp trẻ phát triển các lĩnh vực.
- Đặc biệt khi tích hợp trị chơi dân gian trong hoạt động chung, giáo viên
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 9



“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

cần lựa chọn trò chơi phù hợp với đặc điểm của từng mơn học.
Ví dụ:
- Phát triển thể chất: Nên lựa chọn các trò chơi vận động nhằm rèn luyện
thân thể khoẻ mạnh, hoạt bát và năng động. Nhiều trò chơi đòi hỏi trẻ phải mạnh
mẽ, nhanh chân, nhanh mắt, nhanh miệng. Trẻ phải có sức khỏe mới có thể vui
chơi và ngược lại vui chơi giúp cho trẻ thêm khỏe mạnh và năng động.
Chẳng hạn:
+Với trò chơi “ Rồng rắn lên mây”, khi trẻ hát xong câu cuối: “ Xin khúc
đuôi – Tha hồ thày đuổi”, lập tức trẻ làm “ đuôi” ( đứng sau cùng ) phải chạy
thật nhanh, nếu không sẽ bị “ thầy” tóm lấy, sau đó có thể bị thay người khác
hoặc lại phải làm “ thầy” để đi đuổi những trẻ khác.
+Trị “ Trồng nụ trồng hoa”, có nhiều nấc chơi nho nhỏ: Từ bàn một, bàn
hai…đến bàn mười từ một nụ, một hoa…đến tám hoa.Trẻ phải vượt qua dần
từng nấc, hết nấc này mới đi tiếp nấc sau. Như vậy, trẻ phải dai sức, khỏe mạnh,
nhanh nhẹn và khéo léo mới có thể tiến dần đến được nấc cuối của trò chơi.
+Trò “ Chi chi chành chành” lại buộc trẻ phải rất nhanh tay, nhanh miệng
vì nếu câu cuối bài là “ ù à ù ập” được đọc xong mà trẻ khơng rút kịp tay ra,
ngón tay của nó sẽ bị giữ lại, như thế là thua.
- Lĩnh vực phát tiển nhận thức khi lựa chọn các trò chơi cần đáp ứng
được các tiêu chí sau:
+ Nhằm phát triển nhận thức cho trẻ.
+ Phát triển ngôn ngữ.
+ Cung cấp cho trẻ các kỹ năng như: Kỹ năng hoạt động theo nhóm, kỹ
năng sử dụng đồ dùng, đồ chơi…
+ Rèn luyện trí nhớ và khả năng tư duy cho trẻ.
Ví dụ:
+ Lời đồng dao của trị chơi chuyền: “ Con ruồi có cánh - Địn gánh có

mấu – Châu chấu có chân…” đã giúp trẻ nhận biết được đặc điểm đặc trưng của
một số con vật và đồ vật quen thuộc. hay trò chơi “ Đi chợ” cho trẻ nhận biết
một số nhóm thực phẩm quen thuộc.
+ Những câu thơ ngược có tính chất đánh lừa nhận thức, thử thách sự
năng động của trí tuệ, khiến trẻ muốn hiểu đúng sự vật thì phải chuyển ngược
lại:
Cơ đọc lời bài thơ sai
Trẻ sửa và đọc đúng lời bài thơ\
“Non cao đầy nước
“ Non cao đầy mây
Đáy biển đầy mây
Đáy biển đầy nước
Dưới đất lắm mây
Dưới đất lắm cỏ
Trên trời lắm cỏ
Trên trời lắm mây
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 10


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

Người thì có mỏ
Người thì có miệng
Chim thì có mồm…”
Chim thì có mỏ…”
+“ Chuyền thẻ” là một trị chơi dân gian dạy trẻ làm tốn cộng hay trừ.
Đó là bài tập đếm từ 1 đến 10 của trẻ. Trẻ nhóm các nhóm theo trật tự cao dần
lên và cộng lại trong phạm vi 10: Bắt đầu từ bàn một “cái mốt, cái mai, cái trai,

cái hến…” sau đó là nhóm đơi và các nhóm cao hơn “ đôi tôi, đôi chị…”, “ba lá
đa, ba lá đề…”, “tám quả trám, hai lên chín”…Bài tập đó có thể giúp trẻ đếm
thành thạo trong phạm vi 10.
- Phát triển thẩm mĩ: Nên chọn các trị chơi có giai điệu và lời hát như các
trò chơi: “ Tập tầm vơng” , “ Hát chuyền sỏi”, …
- Ngồi ra khi lựa chọn các trò chơi dân gian trong hoạt động chung, một
điều cần đặc biệt lưu ý đó là: Phải lựa chọ trò chơi phù hợp với đề tài và chủ đề
của bài dạy.
Chẳng hạn như:
- Chủ đề “ Thế giới động vật” có thể tổ chức các trị chơi: “ Bịt mắt bắt
dê”, “ Phụ đồng ếch”, “ Thi tìm những con vật có từ láy”…
- Chủ đề “ Thế giới thực vật” có thể cho trẻ chơi các trị chơi: “ Trồng nụ
trồng hoa”, “ Mít mật mít gai”, “ Làm nón mão bằng lá”…
- Chủ đề “ Tết và mùa xuân” là thời điểm thích hợp để giới thiệu cho trẻ
các trò chơi truyền thống của dân tộc trong dịp lễ Tết như :“ Ném còn”, “ Cướp
cờ”, “ Bịt mắt đánh trống”, “ Đẩy gậy”, “ Chơi đu”,“ Múa lân”…
- Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội
+ Có thể sử dụng các trị chơi như: Lêu mặt hay trò chơi “ Khuyên dạy”,
những trò chơi dân gian đồi hỏi sự đoàn kết, phối hợp nhịp nhàng trong
nhóm. Điều đó có tác dụng giáo dục tình cảm- kĩ năng xã hội, chẳng hạn như
bài “ Khuyên dạy”
“Đòi ăn là một
Đánh lộn là năm
Sợ tắm là chín
Nói tục là hai
Đái dầm là sáu
Xu nịch là mười
Khóc dai là ba
Nói láo là bảy
Dạy thì phải nhớ

Chơi xa là bốn
Mũi dài là tám
Cố nhớ cho chừa”
- Phát triển ngôn ngữ: giúp trẻ phát triển ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, rèn
luyện phản xạ nhanh khi giáo tiếp, phát huy được tính dáng tạo, nhanh nhẹn của
trẻ.
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 11


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

Ví dụ: trị chơi “ Hỏi đáp”
“ Hột gì? Hột đậu
Mơi gì? Mơi son
Đậu gì? Đậu ma
Son gì? Son tàu
Ma gì? Ma da
Tàu gì? Tàu chuối
Da gì? Da chồn
Chuối gì? Chuối hột
Chồn gì? Chồn đèn
Hột gì? Hột đậu…
Đèn gì? Đèn sáp
Sáp gì? Sáp mơi
* Giải pháp 6: Phối hợp với phụ huynh cùng hoạt động cho trẻ chơi trò
chơi dân gian ở nhà.
+ Giữa nhà trường và phụ huynh phải phối kết hợp với nhau. Vì vậy tơi đã
nâng cao cơng tác tun truyền về: Ích lợi của trò chơi trong cuộc họp đầu

năm, trao đổi với phụ huynh về khả năng của trẻ, vận động phụ huynh đóng
góp nguyên vật liệu, đồ dùng, sưu tầm những trò chơi bài đồng dao, ca dao.
c. Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp.
- Xây dựng kế hoạch, cụ thể rõ ràng.
- Giáo viên có lịng kiên trì, nắm bắt thời cơ thích hợp để tham mưu với
nhà trường
- Phối hợp với phụ huynh cho trẻ đi học đều, chuyên cần ngày 2 buổi, nắm
bắt được những đặc điểm tâm sinh lí của trẻ để có hướng khắc phục và lựa chọn
cho phù hợp.
- Biết phối hợp với đồng nhiệp có sự giúp đỡ trong khi thực hiện đề tài.
- Có đồ dùng đồ chơi phù hợp và đầy đủ.
- Phải biết sắp xếp khoa học và hợp lí.
- Khơng gian lớp học rỗng rãi, thống mát.
d.Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
- Có mối quan hệ mật thiết với nhau, biện pháp nầy hỗ trợ cho biện pháp
kia.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
Qua thực tế ở lớp lá 4 trường Mẫu Giáo Tân Mỹ tôi đã áp dụng một số
biện pháp tổ chức trò chơi dân gian ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã thu
được kết quả như sau:
Trẻ yêu thích, hứng thú tham gia trò chơi dân gian
Hiểu biết về trò chơi dân gian
Trẻ tự tổ chức trò chơi dân gian
Phát triển thể lực
Tinh thần đoàn kết- ý thức tập thể
Trẻ đã yêu thích những trị chơi dân gian, hứng thú tham gia. Sự hiểu biết
Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 12



“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

của trẻ về các trò chơi nâng lên rõ rệt, những trò chơi dễ và quen thuộc trẻ có
khả năng tự tổ chức chơi. Và một điều là khi tham gia vào các trò chơi thể lực
của trẻ phát triển như: Trẻ khỏe mạnh, linh hoạt hơn….. Khi trẻ tham gia vào
hoạt động tập thể sẽ làm cho trẻ có ý thức hơn, trẻ hoạt động nhóm tốt hơn, cá
nhân trẻ phát triển mạnh.
*** Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề
nghiên cứu
-Tất cả trẻ rất hứng thú và u thích các trị chơi dân gian. Trẻ thuộc nhiều
lời ca, đa số trẻ mạnh dạn, tự tin và rất linh hoạt.
-Trẻ được mở rộng kiến thức và có thêm rất nhiều hiểu biết về các trò
chơi dân gian, các phong tục truyền thống của dân tộc.
-Trẻ đã biết tự tổ chức chơi các trò chơi dân gian với các bạn trong
lớp.
-Qua việc thường xuyên được tham gia vào các trò chơi dân gian,
nhận thức và thể lực của các trẻ trong lớp tôi được nâng cao rõ rệt. Trẻ
nhanh nhẹn, năng động, tự tin và hồn nhiên trong giao tiếp với mọi người.
-Trò chơi dân gian còn giúp các trẻ trong lớp tơi thêm gắn bó với
nhau, nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thức tập thể của trẻ.
- Giáo viên linh động, sáng tạo, tiết dạy nhẹ nhàng, thoải mái, biết
vận dụng nhiều lời ca khi tổ chức các hoạt động hằng ngày cho trẻ.
- Nhiều phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của con em mình,
tích cực góp các ngun vật liệu sẵn có, thường xuyên trao đổi phối hợp
với giáo viên để giáo dục trẻ.
III: KẾT LUẬN
1. TÓM LƯỢC GIẢI PHÁP:
Sau một năm nghiên cứu và trải nghiệm đề tài và dựa trên kết quả đạt
được tôi thấy việc lựa chọn những biện pháp cho trẻ tính cực trong hoạt động

tạo hình là rất quan trọng nhằm phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ và cảm xúc
thẩm mỹ, nhận biết cái đẹp, xúc động trước cái đẹp và biết yêu cái đẹp.
Bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ để hình thành cho trẻ thình yêu đối với vẻ
đẹp của thiên nhiên, cuộc sống con người và nghệ thuật.
Hình thành ở trẻ những kỹ năng, kỹ xảo tạo hình, năng lực quan sát và
ước mơ sáng tạo.
2. BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
Qua việc tổ chức trò chơi dân gian với một số kết quả
như trên, bản thân tôi đã rút ra được một số bài học kinh
nghiệm như sau:

Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 13


“Một số biện pháp tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ 5 – 6 tuổi”

- Cần phải tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi dân gian để
phát triển ở trẻ tinh thần tập thể, biết nhường nhịn bạn bè, biết
giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm của mình với bạn khác.
- Khi tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ, giáo viên cần tìm
hiểu kĩ trước cách chơi, luật chơi, và chuẩn bị tốt đồ dùng cũng
như địa điểm chơi.
- Trước khi tổ chức trò chơi dân gian, cần cho trẻ đọc
thuộc những lời ca trong bài đồng dao sử dụng trong trò chơi.
Hướng dẫn từng bước một giúp trẻ hiểu sâu hơn trò chơi và thấy
được ý nghĩa của trị chơi.
- Giáo viên cần tích cực tìm hiểu và sưu tầm các trò chơi
dân gian theo nhiều vùng miền, và có thể thơng qua q trình

quan sát trẻ để học hỏi trẻ một số trò chơi mà trẻ biết. Từ đó,
bỗ sung thêm nhiều trị chơi trong q trình tổ chức cho trẻ.
- Động viên, khuyến khích trẻ chơi để tăng thêm tính
tinh thần tập thể. Lựa chọn trò chơi phù hợp với nội dung của
từng hoạt động, cũng như phù hợp với khả năng nhận thức trên
trẻ.
- Học hỏi các trường bạn về kinh nghiệm tổ chức các trị
chơi dân gian cho trẻ.
- Khuyến khích trẻ sáng tạo lời ca trong quá trình trẻ chơi.
Trên đây là một số kinh nghiệm của tôi trong việc tổ chức
cho trẻ mẫu giáo lớn chơi các trò chơi dân gian đã được thực
hiện trong lớp, trong trường mầm non. Rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến của các chị em đồng nghiệp và các cấp lãnh
đạo, để sáng kiến của tơi được hồn thành tốt hơn
Tân Mỹ, ngày.....tháng ......năm 2020
Giáo viên

Nguyễn Thị Hồng Nho

Giáo viên : Nguyễn Thị Hồng Nho

Trang 14