Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Phân tích truyện Chân tay tai mắt miệng
I.

SO DO TOM TAT GOL Y
Giới thiệu truyện Chân tay tai mắt miệng.

MỞ BÀI

SƠ ĐỊ TĨM TÁT

—

hy

KÉT

Il.

BÀI.

Hậu quả về hành độn của Chân, Tay, Tai, Mắt

2
PO

4

c2

=e Chữa hậu quả

Khái q quátlạiai nộino dungg và ghe
nghệ thuậtat truvệ
truyen

DAN BAICHITIET
1. Mỡ bài
- Giới thiệu khái quát về truyện ngụ ngôn (khái niệm, đặc trưng nghệ thuật, ý nghĩa... ).

- Giới thiệu về truyện “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” (tóm tắt, khái quát giá trị nội dung và giá trị
nghệ thuật... ).
2. Thân bài
a. Chan, Tay, Tai, Mắt so bì, tị nạnh với lão Miệng
- Chan, Tay, Tai, Mat cho rang lao Miéng cho rang họ phải “làm việc mệt nhọc quanh năm cịn lão

Miệng khơng làm gì cả, chỉ ngồi ăn không”.
- Họ kéo nhau đến nhà lão Miệng, đến nơi khơng chào hỏi, nói thắng với lão “Từ nay chúng tơi
khơng làm gì để ni ơng nữa”.
b. Hậu quả về hành động của Chân, T: ay, Tai, Mắt
- Cậu Chân, cậu Tay: khơng cịn muốn cất mình lên để chạy nhảy, vui đùa như trước.
- Cô Mặt: ngày cũng như đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy hai mi nặng trĩu như buồn ngủ mà ngủ thì
khơng được.

- Bác Tai: nghe tiếng øì cũng khơng rõ, thây lúc nào cũng ù ù như xay lúa ở trong.
—> Cả hội lừ đừ, mệt mỏi.
c. Cách sửa chữa hậu quả
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net


Y: youtube.com/c/hoc247tvc


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

- Cả bọn cố gượng dậy đến nhà lão Miệng, vực lão Miệng dậy và tìm thức ăn cho lão.
- Cả bọn lại chung sống hòa thuận, mỗi người một việc như trước, không ai tị nạnh ai cả.

3. Kết bài
- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

+ Nội dung: Từ câu chuyện của Chân, Tay, Tai, Mặt, Miệng, truyện nêu ra bài học: Trong một tập
thể, mỗi thành viên không thể sống tách biệt mà phải nương tựa vào nhau, gắn bó với nhau để cùng
tơn tại; do đó, phải biết hợp tác với nhau và tơn trọng công sức của nhau.

+ Nghệ thuật: cách kể chuyện ý vị, tự nhiên...
- Bài học cho bản thân:phải sống hịa mình vào với tập thể
của mình.

I. BAI VAN MAU

Đề bài: Phân tích truyện Chân tay tai mắt miệng

Gợi ý làm bài

1.

Bài văn mẫu số 1


Trong kho tàng truyện ngụ ngơn của Việt Nam ta có rất nhiều những câu chuyện ý nghĩa, trong đó

khơng thể khơng kể tới truyện “Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng”. Đây là một câu chuyện rất độc đáo, mượn
hình ảnh các bộ phận trên cơ thể con người để nói về chuyện của con người. Đây là một câu chuyện vui và
hóm hỉnh nhưng lại chứa đựng những hàm ý triết lí sâu xa và bài học thâm thía.
“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” là năm cơ quan của cơ thể người đã được ngụ ngôn nhân hóa thành
những cá nhân trong một tổ chức, cộng đồng và đặt trong một mỗi quan hệ thống nhất, tương trợ và phụ
thuộc lẫn nhau. Từ xa xưa, năm người họ đã sống với nhau rất thân thiết, nhưng đã nảy sinh ra vẫn đề bốn

người là cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay và bác Tai đều cảm thây mình phải làm việc nặng nhọc quanh năm chỉ
dé cho lio Miệng ngôi ăn không.

Nghĩ như vậy xong họ đã quyết định nghỉ ngơi không làm nữa, để xem lão Miệng lây gì mà ăn, thử
xem lão ấy có sống được không. Câu chuyện đã miêu tả rất sinh động cảnh bốn người họ kéo nhau tới nhà
lão Miệng nói lão như trút hết những nỗi bất bình lên đầu lão. Nhưng liệu họ làm như vậy có đúng hay sai,

liệu bốn người họ đã suy xét kĩ càng hay chưa? Trên thực tế đúng là lão Miệng không hề làm gì, chỉ việc
ăn,cịn cả Chân, Tay, Tai, Mắt lúc nào cũng phải làm việc. Nhưng thật trớ trêu khi họ quyết định nghỉ ngơi
khơng làm gì để cho lão Miệng có cái ăn thì họ lại rất mệt mỏi, rã rời: “Cậu Chân, cậu Tay khơng cịn muốn

cất mình lên để chạy nhảy, vui đùa như trước nữa; Cô Mắt thì ngày cũng như đêm lúc nào cũng lờ đờ, thấy
hai mi nặng trĩu như buôn ngủ mà không ngủ được. Bác Tai thây lúc nào cũng ù ù như lúa ở trong”.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc



Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

Tắt cả mọi người đều phải chịu sự mệt mỏi ấy, riêng chỉ có bác Tai là nhận ra sai lầm và đến nói với
cơ Mắt, cậu Chân, cậu Tay. Bởi chính việc ăn của lão miệng là nuôi sống chúng ta, nếu lão khơng được ăn

thì chúng ta cũng sẽ bị tê liệt, lão tuy khơng đi làm nhưng có cơng việc là nhai, đó cũng là làm việc chứ

khơng phải ăn khơng ngơi rồi “Lão Miệng có ăn thì chúng ta mới khỏe khoăn được”. Nói rồi mọi người đã
hiểu ra sự tình rồi cùng nhau đi tới nhà lão Miệng, nhìn thấy lão cũng đang trong tình trạng “nhợt nhạt cả

hai môi, hai hàm khô như rang, không buôn nhếch mép”. Khi cậu Chân và Tay đi tìm thức ăn cho lão ăn
thì lão dân tỉnh lại, ngay lúc đó cả bốn người Tai, Mắt, Chân, Tay cũng đều cảm thấy đỡ mệt nhọc và khoan
khoái hơn trước.

Câu chuyện đã nhắc nhở chúng ta về mỗi quan hệ nương tựa và phụ thuộc lẫn nhau giữa những cá nhân
trons một tổ chức, tap thé. Con người khơng thể tách mình sống riêng biệt mà tổn tại được, mỗi người, như

một bộ phận trong một cỗ máy tập thể, thiểu đi một bộ phận dù nhỏ cũng khơng thê hồn thành cỗ máy
hoàn chỉnh. Bài học sâu sắc của câu chuyện chính là cùng sống, cùng hịa hợp đề có thê tồn tại và mưu cầu
hạnh phúc.
2.

Bài văn mâu sô 2

Truyện ngụ ngơn Chân, Tay, Tai, Mat,

Miệng đã nhân hố năm bộ phận của thân thể con người tạo cho

mỗi bộ phận một vị thê rất hóm hỉnh: Cơ Mặt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai và lão Miệng.
Trước kia, họ vẫn dựa vào nhau mà cùng tôn tại. Nhưng rồi cô Mặt đã khởi xướng một cuộc tây chay

bất hợp tác với lão Miệng. Cô đã vận động được cậu Chân, cậu Tay và bác Tai kéo đến "nhà" lão Miệng,

nói cho lão ta biết phải lo lây mà sống: chúng tôi vất vả lam lũ xưa này mà nào có biết cái gì ngọt bùi ngon
lành nào đâu!

Cuộc tây chay bắt đầu. Chỉ mấy ngày sau, cơ Mắt thì lờ đờ, cậu Chân, cậu Tay thì khơng cịn muốn cất

mình lên để chạy nhảy vui đùa như trước nữa. Bác Tai thì ù ù như xay lúa ở trong, ... Tất cả đều lừ đừ mệt
mỏi; đến ngày thứ bảy thì khơng thể chịu được nữa. Cịn lão Miệng trong thời gian ây cũng nhợt nhạt cả

hai môi, hàm răng thì khơ như rang, khơng buồn nhếch mép. Cái "sáng kiến!" của cơ Mặt thể là hồn tồn
thất bại, gây tác hại cho cả người lẫn mình!
Anh em ta cùng nhau hân hoan: Cậu Tay kiếm thức ăn bỏ vào mồm lão Miệng. Lão nhai và nuốt vào

hong, cu Bụng căng trịn (có một dị bản nói thế), tức thì ai cũng thấy "đỡ mệt nhọc", dần dần thây "khoan
khối" như trước. Từ đó, họ bảo nhau thân mật song với nhau, mỗi người một việc, không ai tỊ ai cả. Từ

thực tế mà họ thấm thía lẽ đời. Lẽ đời khơng đơn giản!
Bài học ln lí hàm chứa trong truyện ngụ ngôn Chân, Tay, Tai, Mặt, Miệng khá sâu SẮC:

Trong cuộc sống đừng a dua, đừng nghe người ta xui dại, làm bậy mà thiệt hại đến mình. Con người

khơng thê sống riêng biệt một mình mà tơn tại, mà được hạnh phúc. Mỗi người, mỗi bộ phận, mọi tổ chức
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc



Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

đều găn bó trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau như các bộ phận trong cơ thể. Cũng đừng cho mình là quan
trọng nhất mà coi thường người khác, hoặc suy bì tị nạnh bon chen trong cuộc sống. Cùng sơng, cùng hồ
hợp và tôn tại đê mưu câu hạnh phúc là bài học sâu săc nhât được rút ra từ truyện ngụ ngôn này.

3. Bài văn mẫu số 3
Trong những bài học mà cha ông ta vẫn truyền lại cho thế hệ trẻ có bài học về sự đồn kết giữa cá nhân

và tập thể. Khơng có cá nhân tách biệt, cũng khơng có tập thể mà chỉ có một người. Mối quan hệ giữa cá
nhân và tập thể vẫn biểu hiện rất rõ trong cuộc sông của mỗi người. Câu chuyện “Chân, Tay, Tai, Mắt,
Miệng” đã phản ánh được đúng đăn mối quan hệ găn bó ây. Cha ơng ta đã kín đáo gửi gim quan niệm sống
cũng như bài học qua câu chuyện dân gian hàm chứa ý nghĩa sâu sắc này.

“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” là câu chuyện hài hước, dí đỏm kể về cuộc sống của cơ Mắt, cậu Chân,
cậu Tay, bác Tai, lão Miệng. Chỉ vì sự ganh ghét, đó kị của cơ Mắt đã dẫn đến tình huống cả bọn cùng tây
chay lão Miệng, vì nghĩ rằng lão Miệng khơng phải làm gì nhưng cũng được hưởng thụ mọi miếng ngon ở

trên đời. Suy nghĩ của cô Mặt đã khiến cho cậu Chân, cậu Tay và bác Tai cùng đồng tình ủng hộ.
Và diễn biến câu chuyện cứ thế trở nên phức tạp hơn. Khi nghe sự giải thích của cơ Mắt thì tất cả mọi
người đều tìm đến lão Miệng và nói “Từ nay chúng tôi không làm để nuôi ông nữa. Lâu nay chúng tơi đã

cực khổ, vất vả vì ơng nhiều rồi”. Mặc dù câu nói thê hiện sự tức giận, bực mình, bực bội bây lâu nay
nhưng suy nghĩ của cô Mặt khơng phải là khơng có lí. Vì cơ Mặt chỉ nghĩ răng lão Miệng khơng phải làm

việc vật vả gì, chỉ việc ăn nên gây ra sự ghen ăn tức ở là đúng. Nhưng cô Mắt đã không biết răng lão Miệng
cũng làm, việc mà lão làm hăng ngày chính là nhai thức ăn, giúp nuôi sống cơ thể, để cho các bộ phận khác
trên cơ thể có thể khỏe mạnh đề hoạt động được.

Tuy nhiên lời giải thích của lão Miệng không được ai lăng nghe và đồng cảm. Sự rạn nứt, tan vỡ của

các bộ phận trên cơ thể người cũng từ đó mà hình thành. Một tập thể từng hịa thuận, đồn kết với nhau giờ
bị tách biệt, chia bè kéo cánh. Và chính suy nghĩ phiến diện của cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai đã dẫn

đến nhiều hậu quả tai hại, và cái giá mà họ phải trả cũng rất đắt. Vì khơng phải làm việc để ni lão Miệng
nên các bộ phận đó trở nên u oải, mệt nhọc, khơng có động lực và tinh thần làm việc. Cậu Chân, cậu Tay

cũng không vận động, chạy nhảy nhiều như trước nữa. Cô Mặt khơng cịn tinh anh, suốt ngày mệt mỏi. Tất
cả mỌi người đều rơi vào trạng thái mệt mỏi, không thiết tha làm việc. Đây chính là hậu quả mà cả bọn

phải trả giá, và việc họp nhau bàn lại mọi chuyện cũng xuất phát từ đây.

Bác Tai là người lớn tuổi nhất, đã ngộ ra điều mà bấy lâu nay mọi người vẫn nghĩ khơng đúng. Bác đã
giải thích cho mọi người “Chúng ta lầm rồi các cháu ạ....” Chính lời nói chí lí như thế này đã thuyết phục
được cơ Mắt, cậu Chân, cậu Tay cùng đi đến nói chuyện với lão Miệng. Những ngày cô Mắt, cậu Chân,

: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

cậu tay và bác Tai khơng làm việc, khơng có gì đê ăn nên lão Miệng cũng trở nên mệt mỏi và không cịn
suc sOng.
Như vậy qua chỉ tiết này có thể thây được nêu như trong một tập thê khơng có sự đồng lịng và hợp sức

của tất cả mọi người thì tập thể đó sẽ rơi vào bệ rạc và khơng còn một thể thống nhất. Bởi vậy trách nhiệm
của mỗi cá nhân là phải cố găng vì tập thể chứ khơng phải vì chính bản thân mình. Câu chuyện kết thúc

trong sự hịa thuận, vu1 vẻ của cơ Mat,

cau Chan, cau Tay, bac Tai, lao Miéng. Su hoa thuan nay xuat phat

từ sự thâu hiểu cho nhau, đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau.
Từ câu chuyện hài hước, dí dỏm trên mà chúng ta mới ý thức được mối quan hệ gắn bó khăng khít giữa
cá nhân và tập thể, cách ứng xử của từng cá nhân trong một tập thể cũng hồn tồn quan trọng, quyết định
đến sự tơn tại của tập thé do.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

HOC247-

Vitng vang nén tang, Khai súng tương lai

Website HOC247 cung cấp mot méi trudng hoc trwe tuyén sinh dong, nhiéu tién ich thong minh, ndi
dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, gidi

về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các trường chuyên danh
tiếng.
L

Luyén Thi Online


Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi — Tiết kiệm 90%
-

Luyén thi DH, THPT QG: Đội ngũ GV Giỏi, Kinh nghiệm từ các Trường ĐH và THPT

danh tiếng xây dựng các khóa luyện thi THPTQG các mơn: Tốn, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa
Học và Sinh Hoc.

-

Lun thi vào lớp 10 chun Tốn: Ơn thi HSG lớp 9 và luyện thi vào lớp 10 chuyên

Toán các trường P7NK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-ŒGĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các
trường Chuyên khác cùng 7S. Trần Nam Dũng, TS. Phạm Sỹ Nam, TS. Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn
Duc

Tan.

II.

Khoa Hoc Nang Cao va HSG

Học Toán Online cùng Chuyên Gia
-

Tốn Nâng Cao THCS: Cung cấp chương trình Tốn Nâng Cao, Toán Chuyên dành cho

các em HS THCS lớp 6, 7, 8, 9 u thích mơn Tốn phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở


trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG.
-

Bồi dưỡng HSG Toán: Bồi dưỡng 5 phân môn Đại Số, Số Học, Giải Tích, Hình Học va

Tổ Hợp dành cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12. Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: 7S. Lê Bá

Khánh Trình, TS. Trần Nam Dũng, TS. Phạm Sỹ Nam, TS. Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ
Quốc Bá Cẩn cùng đôi HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia.
W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc


Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai

III.

Kénh hoc tap mién phi
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí

HOC247 TV kênh Video bài qiảng miễn phí

-

HOC247 NET: Website hoc miễn phí các bài học theo chương trình SGK từ lớp 1 dén

lớp 12 tất cả các môn học


với nội dung bài giảng chỉ tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn

phí, kho tư liệu tham khảo phong phú

-

và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất.

HOC247 TV: Kénh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập,

sửa đề thi miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các mơn Tốn- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin
Học và Tiếng Anh.

W: www.hoc247.net

F: www.facebook.com/hoc247.net

Y: youtube.com/c/hoc247tvc