Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TỈNH ĐỒNG THÁP
Trịnh Chí Thâm*, Nguyễn Thị Ngọc Huyền
Trường Đại học Cần Thơ
*Tác giả liên lạc:
(Ngày nhận bài: 18/3/2019; Ngày duyệt đăng: 22/5/2019)
TÓM TẮT
Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng phát triển du lịch sinh thái (DLST) của tỉnh
Đồng Tháp. Kết quả nghiên cứu dựa trên việc phân tích nguồn thơng tin và dữ liệu thu
thập được qua tài liệu, khảo sát, phỏng vấn và thực địa. Kết quả nghiên cứu đã trình
bày được một số vấn đề cốt lõi về DLST của tỉnh Đồng Tháp. Thứ nhất, số lượt khách
và chi tiêu của khách du lịch (DL) có sự gia tăng liên tục qua các năm, trong đó lượt
khách DL đến các điểm DLST có gia tăng nhưng không đều và không liên tục. Thứ hai,
doanh thu ngành DL tỉnh Đồng Tháp tăng nhanh và đều qua các năm, đặc biệt là doanh
thu từ các dịch vụ ăn uống. Thứ ba, nguồn nhân lực ngành DL ngày càng được cải thiện
cả về số lượng lẫn chất lượng. Cuối cùng, khách DL khá hài lòng về các hoạt động DL
ở Đồng Tháp, đặc biệt là về cảnh quan thiên nhiên, môi trường và ẩm thực. Để khai
thác tốt DLST của Đồng Tháp, cần quan tâm hơn về việc qui hoạch tổng thể trong phát
triển DLST, thu hút nguồn vốn nhằm cải thiện hạ tầng DL, đào tạo kỹ năng mềm cho
nhân lực trong ngành, đa dạng hóa và liên kết trong khai thác các dịch vụ, thực hiện
nghiêm túc các qui định về bảo vệ mơi trường.
Từ khóa: Du lịch, du lịch sinh thái, Đồng Tháp, thực trạng.
CURRENT SITUATION OF ECOLOGICAL TOURISM DEVELOPMENT IN
DONG THAP PROVINCE
Trinh Chi Tham*, Nguyen Thi Ngoc Huyen
Can Tho University
*Corresponding Author:
ABSTRACT
This study aims to assess the current situation of ecotourism development in Dong Thap
province. The research results were based on the analysis of data collected through

reviewing documents, conducting surveys, carrying out interviews and taking fieldwork.
The research results have presented some mains issues about ecotourism of Dong Thap
province. Firstly, the number of visitors and their spending on tourism has continuously
increased over the years, in which the number of tourists visiting ecotourism sites has
increased, but not regularly and intermittently. Secondly, tourism revenue in Dong Thap
province has increased rapidly and steadily, especially profit from catering services.
Thirdly, human resources for ecotourism were improved in both quantity and quality.
Finally, tourists were quite satisfied with tourism activities in Dong Thap, especially
about natural landscapes, environment and cuisine. To better develop the ecotourism in
Dong Thap, it needs to pay more attention to making plan for ecotourism development,
attracting capital sources to improve tourism infrastructure, training soft skills for
labour in the field, diversifying and linking in exploiting services, implementing
regulations on environmental protection strictly.
Keywords: Tourism, ecotourism, Dong Thap, current situation.

42


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

DLST nói chung và DLST tỉnh Đồng Tháp
nói riêng. Phương pháp này giúp chúng tơi
tổng hợp, phân tích và so sánh các nguồn
tư liệu để tham khảo về những nội dung
cần thiết liên quan đến đề tài nghiên cứu.
Việc vận dụng phương pháp này cũng giúp
chúng tơi có cái nhìn bao qt về DL và
DLST nói chung và DLST tỉnh Đồng Tháp
nói riêng. Bên cạnh đó, phương pháp cịn
hỗ trợ người nghiên cứu có những hiểu

biết và nhìn nhận cơ bản về tiềm năng
DLST của tình này.
Phương pháp khảo sát – điều tra
Đây là phương pháp đặc biệt quan trọng
trong quá trình nghiên cứu đề tài này.
Phương pháp khảo sát giúp người nghiên
cứu đánh giá đúng thực trạng của đối
tượng nghiên cứu bằng việc sử dụng bảng
câu hỏi. Cụ thể, tác giả tiến hành khảo sát
60 khách thể bao gồm cán bộ lãnh đạo
trong ngành DLST ở ba điểm DL gồm
Vườn quốc gia (VQG) Tràm Chim, Xẻo
Quýt, Gáo Giồng thuộc tỉnh Đồng Tháp,
nhân viên trong ngành DL và khách DL.
Việc khảo sát giúp tác giả thu thập được
những thơng tin xác thực về tình hình phát
triển DL tại những địa điểm cụ thể nêu
trên, một số khó khăn nhất định trong việc
phát triển DL, những đánh giá khách quan
của du khách về các hoạt động DL cụ
thể,… Thông tin khảo sát có giá trị thực tế
và đảm bảo được độ tin cậy do đối tượng
được khảo sát khá đa dạng và cỡ mẫu 60
cũng đủ lớn để mang tính đại diện.
Phương pháp phỏng vấn sâu
Việc vận dụng phương pháp này nhằm
giúp chúng tôi thu thập được những thông
tin chi tiết và sâu sắc hơn về tình hình phát
triển DLST tại địa bàn nghiên cứu. Bên
cạnh đó, việc phỏng vấn giúp khắc phục

được những nhược điểm của phương pháp
khảo sát bằng bảng hỏi để đảm bảo hơn độ
tin cậy và xác thực cho kết quả nghiên cứu.
Cụ thể, chúng tôi đã phỏng vấn 25 đối
tượng bao gồm 5 lãnh đạo trong ngành, 7
nhân viên phục vụ trong các hoạt động
DLST ở Đồng Tháp và 18 du khách tại các
điểm DL cụ thể. Bên cạnh những câu hỏi

ĐẶT VẤN ĐỀ
Hiện nay, với nhiều mục đích khác nhau
như tham quan, vui chơi, nghĩ dưỡng, công
vụ, nghiên cứu, học tập,… nên DL đã trở
thành một nhu cầu thường xuyên không
thể thiếu trong đời sống của con người.
Điều này tạo điều kiện cho ngành DL phát
triển mạnh mẽ và ngày càng có vai trò
quan trọng trong cơ cấu nền kinh tế của
mỗi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Ở
nước ta, tuy DLST chỉ mới được quan tâm
trong những năm gần đây, ngành này ngày
càng thu hút được nhiều khách DL và có
vai trị quan trọng trong cơ cấu doanh thu
tồn ngành DL. Việc phát triển DLST
ngày càng góp phần thực hiện tốt mục tiêu
phát triển bền vững vì bên cạnh lợi ích
kinh tế hoạt động của DLST gắn liền với
việc bảo tồn môi trường thiên nhiên và giải
quyết được nhiều vấn đề xã hội
Là một tỉnh của vùng Đồng bằng sông Cửu

Long, Đồng Tháp có nhiều tiềm năng to
lớn trong phát triển DLST và trong những
năm qua hoạt động DLST của tỉnh đã có
những bước phát triển nhất định. Những
tiềm năng nổi bật trong phát triển DLST
của tỉnh này gồm các hệ sinh thái ngập
nước, các vườn cây trái, các di tích lịch sử
- văn hóa, giá trị ẩm thực, các lễ hội –
phong tục – tập quán đặc thù,… cùng với
sự quan tâm và đầu tư của chính quyền địa
phương nói riêng và nhà nước nói chung.
Việc qui hoạch và khai thác tốt tiềm năng
DLST được tin tưởng sẽ tạo động lực cho
sự phát triển kinh tế - xã hội nói chung.
Điều này cũng góp phần thực hiện mục
tiêu phát triển bền vững và nâng cao chất
lượng cuộc sống cho cộng đồng địa
phương. Nhằm đạt được những mục tiêu
cốt lõi như trên, cần đánh giá đúng thực
trạng phát triển DLST của Đồng Tháp
nhằm đề xuất những định hướng phát triển
hợp lí hơn trong tương lai.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp thu thập, tổng hợp tài liệu
Đây là phương pháp cơ bản được sử dụng
nhằm thu thập và tổng hợp tài liệu về
43


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019


về thực trạng phát triển DLST tại địa bàn,
chúng tơi cũng trao đổi để có được các ý
kiến đề xuất nhằm phát triển tốt hơn DLST
tỉnh Đồng Tháp.
Phương pháp thực địa
Mặc dù việc khảo sát bằng phiếu hỏi và
phỏng vấn đã giúp chúng tôi thu được
những thông tin khá đa dạng và đầy đủ về
tình hình phát triển DLST tại địa bàn
nghiên cứu, chúng tôi tiến hành thực địa để
xác minh tính chính xác của những thơng
tin thu nhận được. Bên cạnh đó, việc thực
địa giúp người nghiên cứu có cái nhìn xác
thực và đánh giá đa chiều về vấn đề phát
triển DLST vì người nghiên cứu có sự hiểu
biết nhất định về đối tượng nghiên cứu của
đề tài. Như vậy, việc kết hợp phương pháp
thực địa với các biện pháp thu thập thông
tin như trên sẽ giúp dữ liệu nghiên cứu
đảm bảo cả tính khách quan lẫn chủ quan.
Chúng tơi đã có chuyến thực địa 3 ngày tại
một số điểm DLST của tỉnh Đồng Tháp để
quan sát và ghi nhận tình hình phát triển và
các hoạt động DL tại những địa bàn cụ thể.
Phương pháp xử lý số liệu
Việc vận dụng phương pháp này giúp
chúng tôi tổng hợp và xử lý thông tin thu
thập được. Điều này làm cơ sở và minh
chứng cho thực trạng phát triển DLST của

tỉnh Đồng Tháp một cách xác thực và trực
quan. Nói cách khác, nguồn thơng tin thu
thập được đã được chúng tôi xử lý bằng
Phần mềm Thống kê cho Khoa học Xã hội
(Statistical Package for the Social
Sciences – SPSS) để hệ thống lại bằng biểu
bảng. Điều này giúp người nghiên cứu
trình bày các vấn đề về thực trạng phát
triển DLST của Đồng Tháp một cách khoa
học và trực quan hơn.

biên giới dài 51 km. Phía Nam giáp tỉnh
Vĩnh Long; phía Đơng giáp 2 tỉnh Long
An và Tiền Giang; phía Tây và Tây Nam
giáp tỉnh An Giang và Thành phố Cần Thơ
(LÊ THƠNG, 2009).
Diện tích tự nhiên tồn tỉnh là 3.383 km2
với dân số 1,7 triệu người năm 2017.
Trong vùng Đồng bằng sơng Cửu Long,
Đồng Tháp có diện tích đứng hàng thứ 5
(sau các tỉnh Cà Mau, Long An, An Giang,
Sóc Trăng) và dân số đứng hàng thứ 4 (sau
An Giang, Long An và Tiền Giang). Đồng
Tháp có 2 thành phố trực thuộc tỉnh (Cao
Lãnh và Sa Đéc) và 9 huyện gồm Tân
Hồng, Hồng Ngự, Tam Nơng, Thanh Bình,
Tháp Mười, Cao Lãnh, Lấp Vị, Lai Vung
và Châu Thành (LÊ THƠNG, 2009).
Đồng tháp thuộc khu vực địa hình tương
đối bằng phẳng với độ cao phổ biến 1–

2m so với mặt biển và nằm trong vùng khí
hậu nhiệt đới với 2 mùa rõ rệt là mùa
mưa và mùa khơ. Độ ẩm trung bình năm là
82,5%, số giờ nắng trung bình là 6,8
giờ/ngày. Lượng mưa trung bình năm từ
1.170 – 1.520 mm, tập trung vào mùa mưa,
chiếm 90 – 95% lượng mưa cả năm. Đất
đai của Đồng Tháp rất màu mỡ do được
bồi đắp phù sa từ hệ thống sơng Cửu Long
và có thể chia làm 4 nhóm đất chính là
nhóm đất phù sa ngọt (chiếm 59,1% diện
tích đất tự nhiên), nhóm đất phù sa nhiễm
phèn (chiếm 25,9% diện tích tự nhiên), đất
xám (chiếm 8,7% diện tích tự
nhiên), nhóm đất cát (chiếm 0,5% diện tích
tự nhiên). Tỉnh nằm ở đầu nguồn sơng Cửu
Long, có nguồn nước mặt khá dồi dào,
nguồn nước ngọt quanh năm khơng bị
nhiễm mặn. Ngồi ra, cịn có hai
nhánh sơng Sở Hạ và Sở Thượng bắt
nguồn từ Campuchia đổ ra sông
Tiền ở Hồng Ngự. Phía nam cịn có sơng
Cái Tàu Hạ, Cái Tàu Thượng, sông Sa
Đéc,… cùng với hệ thống kênh rạch chằng
chịt. Đồng Tháp có nhiều vỉa nước ngầm ở
các độ sâu khác nhau, nguồn này hết sức
dồi dào, mới chỉ khai thác, được sử dụng
để phục vụ sinh hoạt đô thị và nông thôn,
chưa được dùng cho công nghiệp (Cổng


KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Khái quát về tỉnh Đồng Tháp
Đồng Tháp là một tỉnh thuộc vùng Đồng
bằng Cửu Long và là một trong ba tỉnh của
vùng Đơng Tháp Mười có tọa độ Địa lí
10007’ – 10058’ vĩ độ Bắc và 105012’ –
105056’ kinh độ Đơng. Phía bắc của tỉnh
Đồng Tháp giáp Campuchia với đường
44


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

thông tin Đồng Tháp, 2017). Những điều
kiện về địa hình, khí hậu, đất đai và nguồn
nước như trên tạo điều kiện cho hệ sinh vật
ở Đồng Tháp phát triển tươi tốt quanh năm
với sự đa dạng về thành phần loài và sự
phong phú về khả năng khai thác. Đặc biệt,
điều kiện tự nhiên tạo tiền đề nền tảng cho
nhiều vườn trái cây và các VQG phát triển
với cây trồng, vật nuôi cho phép khai thác
tốt các hoạt động DLST.
Bên cạnh các điều kiện tự nhiên, điều kiện
kinh tế - xã hội cũng tạo nên những lợi thế
đặc thù giúp tỉnh phát triển DL nói chung
và DLST nói riêng. Cụ thể, tỉnh có 1,7
triệu dân với trên 55,0% dân số là lực
lượng lao động (Cổng thông tin Đồng
Tháp, 2017). Đây là nguồn nhân lực quan

trọng thúc đẩy cho DLST phát triển.
Nguồn lao động của tỉnh không ngừng
được nâng cao về trình độ với hệ thống các
cơ sở đào tạo cả trong và ngồi tỉnh. Hiện
tại, Đồng Tháp có Trường Đại học Đông
Tháp, Trường Cao đẳng cộng đồng,
Trường Cao đẳng nghề, Trường Trung tâm
Y tế, Trường Trung cấp Nghiệp vụ Giao
thông, 8 trung tâm dạy nghề,… Về kinh tế,
Đồng Tháp có thế mạnh trong phát triển
nơng nghiệp với các sản vật đặc thù gồm
lúa, cá, các loại trái cây và hoa màu nông
sản (Cổng thông tin Đông Tháp, 2017). Hệ
thống giao thông trên địa phận tỉnh phát
triển với Quốc lộ 30 giáp Quốc lộ 1A tại

ngã 3 An Hữu (Cái Bè - Tiền Giang) chạy
dọc theo bờ Bắc sông Tiền; Quốc lộ 80
từ cầu Mỹ Thuận nối Hà Tiên đi qua các
tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp, An
Giang, Cần Thơ và Kiên Giang; Quốc lộ
54 chạy dọc theo sông Hậu nối Đồng Tháp
với Vĩnh Long và Trà Vinh; tuyến đường
N2 nối Quốc lộ 22 và Quốc lộ 30 xuyên
qua khu vực Đồng Tháp Mười là một phần
của tuyến đường Hồ Chí Minh xuyên suốt
Bắc Nam. Mạng lưới giao thông thủy
trên sông Tiền, sơng Hậu nối Đồng Tháp
với Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh
trong khu vực, tạo điều kiện thuận lợi

trong giao thương với các tỉnh vùng Vồng
bằng sông Cửu Long và mở rộng đến
các tỉnh của Campuchia (Cổng thông tin
Đồng Tháp, 2017). Điều kiện giao thông
thuận lợi là yêu tố then chốt giúp cho du
khách có thể dễ dàng tiếp cận với DL tỉnh
Đồng Tháp.
Như vậy, Đồng Tháp có nhiều tiềm năng
để phát triển DL, đặc biệt là DLST. Với
những điều kiền tự nhiên đặc trưng cùng
với cơ sở hạ tầng vật chất kĩ thuật và nguồn
lao động đã tạo điều kiện thuận lợi cho quá
trình phát triển DLST. Điều này giúp khai
thác ngày một hiệu quả tiềm năng DL nói
chung và DLST nói riêng trên địa bàn tỉnh.
Thực trạng phát triển du lịch tỉnh Đồng
Tháp
Tình hình khách du lịch đến Đồng Tháp

Lượt khách
3,000,000

2,663,050

2,500,000

2,267,455

2,000,000
1,500,000


1,726,401
1,313,834

1,855,921

1,460,281

1,000,000
500,000
0
2011

2012

2013

2014

2015

2016

Hình 1. Biểu đồ thể hiện lượt khách du lịch đến Đồng Tháp giai đoạn 2011 - 2016
(Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp)
45


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019


Từ biểu đồ cho thấy, số lượng khách DL
đến Đồng Tháp tăng liên tục trong giai
đoạn 2011 – 2016. Tăng hơn 1,3 triệu lượt
khách trong vòng 6 năm. Cụ thể, năm 2011
số lượng khách DL đến Đồng Tháp là
1.313.834 tăng lên 2.663.050 lượt khách
năm 2016. Đặc biệt, thời điểm tăng nhanh
nhất là năm 2015 – 2016 tăng từ 2.267.455

lượt khách vào năm 2015 lên 2.663.050
lượt khách vào năm 2016.
Sự gia tăng số lượt khách là một trong
những bằng chứng xác thực cho việc khai
thác hiệu quả tài nguyên DL (LÊ HUY
BÁ, 2006); tuy nhiên, số lượt khách chỉ
tăng ở mức trung bình.

Lượt khách
1,400,000

1,318,865

1,200,000

1,000,000

822,839

800,000
600,000

400,000 290,673
200,000

345,074

27,727

393,867

455,643

42,667

35,207

45,093

44,467

68,714

0
2011

2012

2013

Khách du lịch nội địa


2014

2015

2016

Khách du lịch quốc tế

Hình 2. Biểu đồ thể hiện số lượt khách nội địa và quốc tế đến tỉnh Đồng Tháp
(Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp)
Nhìn chung, khách DL đến với tỉnh Đồng đến lượt khách đến tham quan các điểm
Tháp ngày càng tăng bao gồm khách nội (LÊ HUY BÁ, 2006). Khi trao đổi với lãnh
địa và khách quốc tế. Trong đó, khách nội đạo và nhân viên trong ngành, chúng tôi
địa chiếm tỷ lệ cao hơn. Giai đoạn 2011 - thấy được một số nguyên nhân làm ảnh
2016 khách nội địa tăng từ 290.673 lượt hưởng đến chất lượng của các hoạt động
lên 1.318.865 lượt, tăng gấp 4,5 lần. DL nói chung và DLST nói riêng gồm
Khách quốc tế tăng từ 27.727 lượt lên nguồn kinh phí đầu tư cho phát triển DL
68.714 lượt, tăng 2,8 lần. Mặc dù lượt trong những năm qua còn thiếu; các khu di
khách gia tăng nhưng khách có khả năng tích, các hình thức sinh hoạt văn hóa dân
chi tiêu nhiều hơn là khách DL quốc tế (LÊ gian và các làng nghề truyền thống chưa
DUY BÁ và cộng sự, 2009) thì lại chiếm được đầu tư khôi phục và đưa vào DL một
số lượng không cao và gia tăng chậm.
cách hiệu quả. Mặt khác, cơ chế quản lý
Kết quả nghiên cứu cho thấy, có một số lý khai thác tại các khu DLST chưa thống
do làm cho lượng khách DL quốc tế chiếm nhất và chưa được quan tâm đúng mức.
tỷ lệ không cao. Cụ thể, khách được phỏng Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và
vấn cho rằng các hoạt động DL tại các Du lịch Đồng Tháp, mức chi tiêu trung
điểm vẫn cịn đơn điệu chưa có những nét bình của khách đến Đồng Tháp là 30 USD
đặc thù, sản phẩm DL chưa thật sự thu hút, đối với khách quốc tế lưu trú qua đêm và
cơ sở hạ tầng DL cịn hạn chế. Khơng thể 5 USD cho khách quốc tế đi trong ngày;

phủ nhận rằng tính đặc thù của sản phẩm 15 USD/người/ngày cho khách nội địa lưu
DL và hạ tầng trong DL có ảnh hưởng lớn trú qua đêm và 3 USD cho khách nội địa
46


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

do ngành DL quản lý. Do vậy, con số đó
cịn thấp hơn so với thực tế chi tiêu của
khách tại Đồng Tháp và thấp hơn nhiều so
với mức chi tiêu trung bình chung của
khách DL ở Việt Nam hiện nay.

tham quan trong ngày. Tuy nhiên, các số
liệu thống kê trên cũng chưa đầy đủ vì chi
tiêu mua sắm, ăn uống,… của khách mới
chỉ thống kê trong phạm vi của khu du lịch
(KDL) và trong các nhà hàng, khách sạn
Nghìn lượt
200

186.625
161.379

153.135

150

128.385
111.751


100
50

88.079
54.113
48.890

60.294

51.810
48.079
16.804

8.350

25.389

76.919

72.955

2015

2016

60.783
36.632

0

2011

2012

2013

Xẻo Quýt

Gáo Giồng

2014

Tràm chim

Hình 3. Biểu đồ thể hiện lượt khách tại các điểm, khu du lịch sinh thái của Đồng Tháp
(Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp)
Từ biểu đồ trên cho thấy lượt khách đến tăng giảm không đều trong giai đoạn trên.
các khu, điểm DLST của Đồng Tháp trong Qua trao đổi, du khách cho rằng các sản
giai đoạn 2011-2016 có sự biến động khá phẩm DL tại khu DLST Gáo Giồng và Xẻo
phức tạp. Trong đó, lượt khách DL đến Quýt còn đơn điệu và khá giống nhau
VQG Tràm Chim tăng cao và tăng liên tục trong hầu hết các dịch vụ gồm ăn uống,
qua các năm. Từ năm 2011 có 8.350 nghìn tham quan, bơi xuồng,… Điểm khác nhau
lượt đến năm 2016 đã tăng lên 186.625 duy nhất là ở Xẻo Quýt du khách được
nghìn lượt. Điều này cho thấy được công ngắm rừng tràm nguyên sinh và khu căn
tác quảng bá và chất lượng dịch vụ ở đây cứ cách mạng cịn ở Gáo Giồng thì họ
được chú trọng và đảm bảo. Mặc khác, được ngắm rừng tràm mới và tham quan
VQG Tràm Chim vừa mới phát triển trong sân chim. Sự đơn điệu và giống nhau về
thời gian gần đây nên vẫn còn giữ được sản phẩm và dịch vụ DL như trên là yếu tố
những nét hoang sơ và tính đa dạng của hệ ảnh hưởng đến lớn lượt khách DL đến 2
sinh thái nơi đây. Ngoài ra, trong những điểm DLST nói riêng và các điểm DL khác

năm qua lượng du khách đến KDL Xẻo nói chung.
Quýt và Gáo Giồng cũng khá cao tuy nhiên Doanh thu từ du lịch
không ổn định. Cụ thể, số lượt khách có sự
Bảng 1. Doanh thu du lịch tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2011-2016
(Đơn vị: tỷ đồng)
Năm

2011

2012

2013

2014

2015

2016

Doanh thu dịch vụ du lịch

110,9

133,8

135,3

176,8

278,0


307,8

Tổng doanh thu du lịch

162,0
198,0
243,5
318,2
444.3
487,8
(Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp)
47


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

Với những điều kiện thuận lợi, lượng thiện về trình độ và chất lượng phục vụ. Cụ
khách DL đến với tỉnh Đồng Tháp ngày thể, năm 2015 lao động có trình độ Đại
càng nhiều, doanh thu từ DL cũng tăng lên học, trên Đại học đạt 24% đến năm 2016
qua các năm. Năm 2011 doanh thu DL đạt tăng lên 28%. Lao động có trình độ Cao
110.982 tỷ đồng đến năm 2016 đạt Đẳng, Trung cấp lại giảm từ 20% xuống
307.850 tỷ đồng, tăng 196.868 tỷ đồng và cịn 17%. Lao động có trình độ sơ cấp duy
tăng 2,8 lần. Có thể nhận thấy DL Đồng trì ổn định. Ngoài ra, lao động được đào
Tháp ngày càng phát triển và đóng vai trị tạo ngắn hạn có xu hướng giảm nhưng
quan trọng trong nền kinh tế của tỉnh. Tuy không đáng kể. Điều này cho thấy, lao
nhiên, qua trao đổi nhiều du khách cho biết động trực tiếp phục vụ cho ngành DL có
họ chủ yếu chi tiêu cho các dịch vụ như ăn, sự cải thiện nhất định về trình độ nhưng số
uống và quà lưu niệm. Nói cách khác, các lao động đã được đào tạo vẫn còn rất hạn
dịch vụ DL ở đây còn đơn điệu và sản chế. Hiện nay, Đồng Tháp đã có kế hoạch

phẩm DL thiếu đa dạng nên du khách tiếp tục đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực
khơng có điều kiện để chi tiêu nhiều hơn. dài hạn cho ngành bằng nguồn ngân sách
của tỉnh. Việc nâng cao trình độ và cải
Nhân lực ngành du lịch
Số lượng và chất lượng lao động trong thiện chất lượng phục vụ của nhân lực
ngành DL nói chung và DLST nói riêng trong ngành DL là yếu tố then chốt nhằm
đóng vai trị quan trọng trong việc nâng cải tiến chất lượng của toàn ngành nói
cao chất lượng các dịch vụ DL (LÊ HUY chung và của các hoạt động DLST nói
BÁ, 2006). Trong những năm gần đây, lao riêng (LÊ HUY BÁ và cộng sự, 2009).
động trong ngành DL ở Đồng Tháp không Đánh giá của du khách về các hoạt động
chỉ gia tăng về số lượng mà cịn có sự cải du lịch sinh thái ở Đồng Tháp
Bảng 2. Mức độ hài lòng của du khách khi tham quan DLST ở Đồng Tháp
(Đơn vị:%)
Mức độ
Rất
Rất hài
Bình
Khơng
Hài lịng
khơng
lịng
thường
hài lịng
hài lịng
Tiêu chí
Cảnh quan du
lịch

50,0


28,3

21,7

0

0

Thái độ phục vụ

25,0

31,7

33,3

10,0

0

Dịch vụ du lịch

18,3

21,7

41,7

16,7


1,6

Môi trường

47,7

33,3

20,0

0

0

Hạ tầng du lịch

23,3

38,3

30,0

8,4

0

Thiết kế - tổ chức

8,3


18,3

51,7

15,0

6,7

Ẩm thực

42,3

28,3

28,4

0

0

(Nguồn: Kết quả nghiên cứu tháng 01/2018, n=60)
Qua bảng số liệu trên có thể thấy rằng hài lòng về cảnh quan DL và 81,0% du
khách DL hài lòng với cảnh quan DL và khách thấy rất hài lịng và hài lịng về mơi
mơi trường hơn so với các yếu tố khác. Cụ trường. Bên cạnh đó, ẩm thực cũng là nhân
thể, có đến 78,3% du khách rất hài lòng và tố được đánh giá cao với tỷ lệ du khách rất
48


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019


đến tham quan vườn người dân có thể
hướng dẫn và chia sẽ kinh nghiệm cho du
khách.
Đồng Tháp có hạ tầng giao thông khá
thuận lợi với các tuyến đường huyết mạch
như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 62, Quốc lộ 30,
Quốc lộ N2; mạng lưới giao thông đường
thủy trải rộng khắp vùng, thuận lợi cho
việc tiếp cận các điểm DLST và kết nối
tuyến DL. Bên cạnh đó, DL bằng đường
thủy thuận lợi với hệ thống sông Tiền và
sông Hậu. Mạng lưới cung cấp điện, nước
phục vụ cho sinh hoạt đáp ứng được nhu
cầu của du khách.
Điểm yếu (W)
Cơ sở hạ tầng phục vụ cho ngành DL còn
nhiều hạn chế, nhất là hệ thống đường giao
thông dẫn vào các khu, điểm DL chưa
đồng bộ gây khó khăn cho xe lớn vận
chuyển khách đạt chuẩn DL lưu thông.
Sản phẩm DL đơn điệu, thơ sơ, trùng lắp;
chất lượng dịch vụ thấp; chưa có nhiều
hoạt động vui chơi, giải trí, trải nghiệm,
mua sắm để tạo cảm giác hứng thú, hấp
dẫn nhằm giữ chân du khách lưu lại dài
ngày.
Trình độ chun mơn, kỹ năng nghề của
lao động ngành DL chưa đáp ứng yêu cầu
phát triển, trình độ ngoại ngữ cịn hạn chế.
Đội ngũ hướng dẫn viên, thuyết minh viên

và phục vụ khách DL chưa được đào tạo
bài bản, sự am hiểu về DL chưa sâu, còn
nhiều yếu kém trong cung cách phục vụ và
quảng bá DL.
Nguồn kinh phí đầu tư phát triển cho DL
cịn hạn chế, dàn trải, thiếu đồng bộ; mức
độ tham gia của cộng đồng vào hoạt động
DL còn thấp, chủ yếu mang tính tự phát.
Cơng tác quản lý nhà nước về DL có lúc,
có nơi, có việc cịn hạn chế, lúng túng,
thiếu cụ thể, chưa đạt kết quả thực chất.
Chưa xây dựng được mơ hình DLST đúng
bản chất và hiệu quả ở địa phương.
Trình độ nhận thức của người dân khơng
đều, mỗi người có mỗi quan điểm khác
nhau gây khó khăn nhiều cho chính quyền
và nhà đầu tư trong việc lựa chọn nội dung
và hình thức tập huấn cho người dân.

hài lịng là 42,3% và hài lịng là 28,3%.
Các tiêu chí cịn lại gồm thái độ phục vụ,
dịch vụ DL, hạ tầng DL và thiết kế - tổ
chức không được du khách đánh giá cao.
Đặc biệt, có đến 51,7% khách DL cho rằng
việc thiết kế - tổ chức DL ở tại các điểm
DLST của Đồng Tháp là bình thường và
15,0% du khách cảm thấy khơng hài lịng
về khía cạnh này. Thêm vào đó, lần lượt có
16,7%, 10,0% và 8,4% du khách khơng hài
lòng về dịch vụ DL, thái độ phục vụ và hạ

tầng DL. Tệ hại hơn, có 6,7% và 1,6%
khách DL cảm thấy rất khơng hài lịng về
việc thiết kế - tổ chức và dịch vụ DL tại
các điểm DLST của Đồng Tháp. Qua việc
khảo sát mức độ hài lòng của du khách có
thể thấy rằng những yếu tố thuộc về tiềm
năng DL được đánh giá khá cao trong khi
các chỉ tiêu về chất lượng dịch vụ lại bị
đánh giá thấp.
Phân tích SWOT cho du lịch sinh thái
Đồng Tháp
Điểm mạnh (S)
Đồng Tháp là vùng đất ngập nước của
vùng Đồng bằng sông Cửu Long giáp với
các tỉnh An Giang, Tiền Giang, Long An,
Vĩnh Long và Thành phố Cần Thơ. Bên
cạnh đó, nằm giữa hai thành phố lớn là
Thành phố Cần Thơ và Thành phố Hồ Chí
Minh giúp tỉnh hình thành nên nhiều tuyến
DL quan trọng.
Nơi đây có nhiều tài nguyên DLST như
các hệ sinh thái ngập nước đặc trưng, vườn
cây trái, di chỉ khảo cổ của nền văn hóa Ĩc
Eo, các di tích lịch sử, các món ăn đặc
trưng, nhiều lễ hội dân gian truyền
thống,…
Cảnh quan n bình, khơng khí trong lành
mát mẻ, nét hoang sơ của những cánh rừng
nguyên sinh, nét đặc trưng vốn có của tự
nhiên cùng với những vườn cây say trái đã

góp phần tạo nên sự hấp dẫn đối với du
khách, đặc biệt là khách quốc tế.
Con người nơi đây chân thành, hiền hịa,
mến khách, nhiệt tình. Bên cạnh đó, người
dân Đồng Tháp rất giàu kinh nghệm về
trồng cây ăn trái. Điều này làm đa dạng
thêm các hoạt động DLSL vì khi khách
49


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

Tháp. Những biểu hiện rõ nhất gây ảnh
hưởng nghiêm trọng đối với năng suất và
sản lượng của các vườn cây ăn trái cùng
với một số hiện tượng ngập úng kéo dài
gây rất nhiều khó khăn trong phát triển
DLST;
Sự cạnh tranh gây gắt của các điểm DL
khác trong vùng Đồng bằng sông Cửu
Long, cụ thể là Cần Thơ, An Giang, Long
An đã gây khó khăn cho việc phát triển và
cạnh tranh trong phát triển DLST của
Đồng Tháp.

Cơ hội (O)
Tỉnh Đồng Tháp và Ủy ban Nhân dân Tỉnh
đã có những đề án, chính sách và quy
hoạch phát triển DLST của tỉnh;
Tham mưu Ủy ban Nhân dân Tỉnh đã ban

hành nhiều kế hoạch về quản lí phát triển
DLST trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp;
Du khách hứng thú trong việc tham quan
và tìm hiểu tại các địa điểm DLST, các
làng nghề truyền thống; trải nghiệm văn
hóa, ẩm thực; tham gia những lễ hội truyền
thống của địa phương;
Tỉnh phối hợp với các đợn vị có liên quan
nhằm tổ chức các ngày hội Tuần lễ Văn
hóa Du lịch hàng năm. Đây là cơ hội giúp
cho DL nói chung và DLST nói riêng thu
hút được số lượng lớn du khách;
Ủy ban Nhân dân Tỉnh kết hợp với Sở Văn
hóa, Thể thao và Du lịch của tỉnh thường
xuyên tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn
tham quan nhiều mơ hình tại những điểm
DL khác góp phần nâng cao chất lượng DL
của tỉnh nhà;
Nhà nước và chính quyền địa phương cho
vay vốn với lãi suất ưu đãi tạo điều kiện
cho người dân địa phương cùng với các
doanh nghiệp tư nhân thay đổi đầu tư từ
các lĩnh vực khác sang hoạt động DL, đặc
biệt là DLST.
Thách thức (T)
Thách thức lớn nhất trong phát triển DLST
của tỉnh là tính mùa vụ. Thời gian du
khách đến tham quan DLST thường là vào
thời gian cận tết (tháng 12, tháng 1) và dịp
hè hoặc trong những dịp lễ lớn nên chất

lượng dịch vụ trong thời gian này bị quá
tải, không được đảm bảo;
Mức chi tiêu của du khách khi đến tham
quan DL còn rất thấp so với mặt bằng
chung của cả nước, chủ yếu chỉ chi tiêu
cho ăn, uống và quà lưu niệm (không đáng
kể);
Thời gian lưu trú của du khách ngắn, đa
phần là khách tham quan trong ngày và
khơng có nhu cầu ở lại;
Vấn đề bảo vệ mơi trường, phịng chống ơ
nhiễm và ứng phó với biến đổi khí hậu là
thách thức vô cùng lớn đối với tỉnh Đồng

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
Đồng Tháp có khá nhiều tiềm năng đặc thù
để phát triển DL nói chung và DLST nói
riêng, đặc biệt là các tiềm năng về hệ sinh
thái ngập nước, các vườn cây trái, các lễ
hội và phong tục, tập quán địa phương;
Hoạt động khai thác và phát triển DLST ở
Đồng Tháp ngày càng sôi động và đem lại
hiệu quả đáng khích lệ được thể hiện qua
sự gia tăng số lượng khách, doanh thu DL,
sự cải tiến chất lượng nguồn nhân lực và
sự hài lòng của du khách;
Vẫn còn nhiều tiềm năng chưa được khai
thác hiệu quả nên doanh thu của ngành
chưa có sự tăng trưởng đột biến và doanh

thu từ các hoạt động vui chơi, giải trí và
lưu trú vẫn còn hạn chế;
Ngành DLST của tỉnh đang đối mặt với
những thách thức lớn về vấn đề bảo vệ môi
trường và tạo ra sản phẩm DL đặc trưng
nhằm cạnh tranh tốt với các địa phương
khác trong vùng.
Kiến nghị
Quy hoạch một cách tổng thể có trọng tâm
nhằm khai thác tốt những tiềm năng hiện
có của DLST tỉnh Đồng Tháp;
Thu hút nguồn vốn vào việc hoàn thiện hạ
tầng DL để du khách có thể đi lại dễ dàng;
Mở nhiều lớp tập huấn nhằm nâng cao kỹ
năng cho nhân lực trong ngành, đặc biệt là
kỹ năng giao tiếp, ngoại ngữ, nắm bắt tâm
lí du khách, thiết kế - tổ chức trong DL,…;
Liên kết khai thác sản phẩm DLST với các
dịch vụ đi kèm nhằm nâng cao doanh thu
50


Chuyên san Phát triển Khoa học và Công nghệ số 5 (2), 2019

đặc biệt quan tâm đến việc tạo ra các sản
phẩm DLST đặc thù;
Ban hành và thực thi nghiêm túc các quy
định xử phạt về việc làm tổn hại và ơ
nhiễm mơi trường.


DL nói riêng và nguồn thu kinh tế nói
chung;
Đa dạng hóa dịch vụ DL dựa trên những
đặc thù về tài nguyên DL tự nhiên, văn hóa
và phong tục – tập quán bản địa, trong đó

TÀI LIỆU THAM KHẢO
LÊ HUY BÁ (2006). Du lịch sinh thái. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật.
LÊ HUY BÁ, THÁI LÊ NGUYÊN, NGUYỄN THỊ THANH NGA, LỆ HẰNG, THÁI
VŨ BÌNH VÀ VÕ ĐÌNH LONG (2009). Du lịch sinh thái. Nhà xuất bản Khoa
học và Kỹ thuật.
LÊ THÔNG (2009). Địa lý các tỉnh và thành phố Việt Nam (tập 6). Nhà xuất bản Giáo
dục.

51