NHỮNG KÍ HIỆU VIẾT TẮT
GDCD
:
Giáo dục cơng dân
THPH
:
Trung học phổ thông
THCS
:
Trung học cơ sở
TS
:
Tiến sĩ
CBT
:
Liệu pháp nhận thức hành vi
DBT
:
Liệu pháp hành vi biện chứng
HS
:
Học sinh
SGDD
:
Sugar dady
SGBB
:
Sugar baby
BLHS
:
Bộ luật hình sự
MỤC LỤC
BÁO CÁO SÁNGKIẾN………………………………………....................trang 1
PHẦN I: ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH TẠO RA SÁNG KIẾN….............…trang 1
PHẦN II: MÔ TẢ GIẢI PHÁP………………………………………...................trang 2
I. MÔ TẢ GIẢI PHÁP TRƯỚC KHI TẠO RA SÁNG KIẾN…………...…...trang 2
II. MƠ TẢ GIẢI PHÁP SAU KHI CĨ SÁNG KIẾN…………………………trang 4
A.ĐẶT VẤN ĐỀ…………………………………….………………........…..trang 4
B. THỰC TRẠNG………………… ……......................................................trang 6
C.ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP..........................................................................trang 19
1. Giải pháp nỗ lực đối với cá nhân học sinh..................................................trang 20
2.Giải pháp đối với cơ quan quản lí…………………….……...…………….trang 21
3. Giải pháp đối với cơng tác giáo dục trong nhà trường.................................trang 24
4. Giải pháp đối phụ huynh học sinh........... …………………………...…….trang 30
D.TÍNH MỚI, TÍNH KHÁC BIỆT CỦA CẠM BẪY “ SUGAR DADYSUGAR BABY” …………………………………………………………….trang 32
PHẦN III: HIỆU QUẢ DO SÁNG KIẾN ĐEM LẠI………..…………... trang 34
1.Hiệu quả.....................……………………………………………...….........trang 34
2.Hướng phổ biến và nhân rộng…………………….….…………….….......trang 37
3. Kết luận.......................................................................................................trang 38
4. Kiến nghị.....................................................................................................trang 38
PHẦN IV. CAMKẾT.....................................................................................trang 40
BÁO CÁO SÁNG KIẾN
PHẦN I: ĐIỀU KIỆN, HOÀN CẢNH NẢY SINH SÁNG KIẾN:
Cùng với sự bùng nổ của mạng xã hội, các trào lưu (hot trend) dễ dàng được
lan truyền, chia sẻ với tốc độ chóng mặt. Các trào lưu này đã tác động đến lối sống,
phong cách và thẩm mỹ của giới trẻ. Do đó chúng ta cần khuyến khích để giới trẻ
thực hiện những trào lưu lành mạnh, ý nghĩa. Những trào lưu tích cực như “Dọn rác
check-in”, “Thách thức mỗi ngày 1 cuốn sách”, Trào lưu chế ảnh mang tên BeLike
(tạm dịch là “Hãy như tôi”)... hay trong đợt dịch Covid-19, có “Thử thách ở nhà 15
ngày”, “Thực hiện vũ điệu rửa tay”, “Thử thách đăng ảnh phong cảnh đẹp”... đã
khuyến khích nhiều người thực hiện. Từ đó tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, định
hướng lối sống tích cực, đặc biệt là cho giới trẻ. Tuy nhiên bên cạnh những trào lưu
tốt, mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều trào lưu vơ bổ, thậm chí gây tranh cãi vì mức
độ nhảm nhí và phản tác dụng của nó. Chẳng hạn, trào lưu “tạo sự kiện nhảm nhí
trên Facebook”; trèo lên tầng cao chụp ảnh tự sướng (selfie); ghép ảnh, đối thoại
nhảm nhí với người nổi tiếng... Những trào lưu này gây hiệu ứng xấu và bị truyền
thông lên án. Đặc biệt thời gian gần đây, mạng xã hội thế giới cũng như Việt Nam
đang xôn xao về hiện tượng "Sugar daddy - Sugar baby". Nhiều người cho rằng hiện
tượng này là một hình thức mại dâm trá hình, nhưng cũng khơng ít người cho rằng
đây chỉ là một cách tìm kiếm người yêu. Nguyên nhân chủ yếu khiến mối quan hệ
Sugar daddy - Sugar baby ngày càng phổ biến đó là do sự tha hóa về suy nghĩ và lối
sống của các "con nuôi". Họ sẵn sàng bán rẻ danh dự, nhân phẩm của bản thân để
thỏa mãn những thú vui sang chảnh, xa hoa "nhuốm màu" vật chất.
Lịng tham khơng đáy và nhu cầu hưởng thụ chính là ngun nhân khiến các
bạn trẻ vẫn "vơ tư" biến mình là thành viên của các đường dây mại dâm online.
Ngược lại, những kẻ dưới mác "bố nuôi", dùng tiền sai trái để thỏa mãn những nhu
cầu cá nhân cũng đáng lên án không kém. Những mối quan hệ này có thể để lại
những hậu quả khơn lường, tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến đánh ghen, lừa đảo, bệnh tật,
mang thai ngoài ý muốn.
2
Theo ông Vũ Tuấn, Giám đốc Sở Thông tin - Truyền thông Tuyên Quang:
“Chúng ta cần định hướng để giới trẻ sử dụng mạng xã hội một cách hiệu quả, thiết
thực. Việc khuyến khích lan tỏa trào lưu tích cực tạo hiệu ứng mạnh mẽ trở thành
hoạt động thiết thực, thường xun trong giới trẻ ngày nay”.Chính vì vậy tơi lựa
chọn sáng kiến“Cạm bẫy sugar daddy- suga baby - Thực trạng và đề xuất một số
giải pháp”. Đây cũng là hồi chng báo động với người trẻ và tồn xã hội về một tệ
nạn đang len lỏi và ngày càng trở nên phổ biến
Thời gian áp dụng sáng kiến này : Tiến hành trong năm học 2019-2020,năm học
2020-2021 sẽ tiếp tục tiến hành trong năm học tiếp theo
Đối tượng áp dụng: Học sinh THPT.
PHẦN II: MÔ TẢ GIẢI PHÁP
I. MÔ TẢ GIẢI PHÁP TRƯỚC KHI TẠO RA SÁNG KIẾN
Một vấn đề cần quan tâm là việc sử dụng điện thoại thông minh, tham gia
mạng xã hội đối với học sinh hiện nay, theo một khảo sát của Bộ Giáo dục và Đào
tạo với 2.000 học sinh, sinh viên tại 4 tỉnh, thành Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Thái
Ngun, Hải Phịng thì có trên 92% sinh viên và trên 84% học sinh cấp THCS và
THPT thường xuyên sử dụng mạng xã hội. Về thời điểm truy cập, có tới 45% cho
biết sử dụng mạng bất kỳ lúc nào và có thiết bị truy cập trong tay.
Internet, mạng xã hội có nhiều mặt tích cực đối với học sinh trong việc tìm
hiểu kiến thức; liên kết, chia sẻ, giải trí sau những giờ học tập căng thẳng. Nhưng,
học sinh sử dụng mạng xã hội cũng đặt ra rất nhiều hệ lụy. Trước hết là có những
ảnh hưởng lớn đến tâm lý, mất thời gian, mất tập trung trong học tập. Một số học
sinh do sử dụng quá nhiều nên ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, tình cảm, hình
thành lối sống ảo. Có những trường hợp vì thiếu văn hóa ứng xử trên mạng xã hội
dẫn đến phát sinh mâu thuẫn, bạo lực học đường đặc biệt là cạm bẫy ‘’sugar babysugar dady’’dẫn tới những hậu quả khôn lường đối với học sinh có thai ngồi ý
3
muốn, mắc một số bệnh lây lan qua đường sinh dục ảnh hưởng tới học tập và tâm lí
của học sinh.
Đó là bài tốn đặt ra cho mỗi gia đình khi quyết định trao cho con chiếc điện
thoại thông minh, có thể kết nối internet với đủ thơng tin, hình ảnh thượng vàng hạ
cám đầy hấp dẫn đối với thanh thiếu niên. Nếu trao cho các em một công cụ có thể
vào mạng dễ dàng mà khơng có kỷ luật, khơng kiểm sốt thì lợi bất cập hại là điều
có thể thấy trước và việc sa vào cam bẫy trên mạng xã hội là điều dễ xảy ra. Đây là
vấn đề nóng và bức xúc trong xã hội.Chính vì vậy việc nghiên cứu cạm bẫy ‘’sugar
baby- sugar dady’’là rất cần thiết trong công tác tư vấn và giáo dục học sinh. Trong
q trình nghiên cứu vấn đề này tơi gặp phải những thuân lợi và khó khăn như sau:
- Về phía nhà trường THPT Lương Thế Vinh : Ban giám hiệu nhà trường
cùng các giáo viên trong trường quan tâm đến việc giáo dục ý thức đạo đức học
sinh. Đặc biệt nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện cho cơng tác tư vấn tâm lí
trong nhà trường. Nhà trường đã thích nghi với sự phát triển của cơng nghệ để
không quá khắt khe nhưng không để các em sa đà vào mạng xã hội. Nhà trường
khuyến khích học sinh sử dụng Facebook như một kênh thông tin, giao tiếp lành
mạnh, nhưng đi kèm với một số quy định mang tính nhắc nhở, răn đe để thuyết phục
học sinh hơn. Các gia đình cũng đã quan tâm hơn tới việc giáo dục đạo đức học sinh
-Tuy nhiên khi nghiên cứu vấn đề này tơi cịn gặp một số vấn đề khó khăn
+ Về phía gia đình học sinh: Ở nhiều gia đình cha mẹ chưa tìm hiểu và nắm
bắt được trào lưu ”sugar baby- sugar dady” đã xuất hiện trong giới học sinh nên cịn
chủ quan ít quan tâm, thậm chí lơ là với con cái. Mặt khác ít có thời gian để ý con
cái cho sử dụng mạng xã hội một cách tự do, không quản lý thời gian và trang mạng
con sử dụng
+ Về phía nhà trường: Chưa thật sự quan tâm chú trọng giúp học sinh hiểu
được mối quan hệ ”sugar baby- sugar dady” và tác hại khơn lường của nó.
+ Về phía xã hội: Một số người cịn vì lợi ích cá nhân mà dùng thủ đoạn để dụ
dỗ các em học sinh sa vào cạm bẫy. Một số người có lối sống đồi trụy nhằm thỏa
mãn nhu cầu cá nhân.
4
Do vậy việc tư vấn cho học sinh trong nhà trường nhằm phòng ngừa cạm bẫy
và hỗ trợ ,can thiệp (khi cần thiết) đối với học sinh đang gặp phải khó khăn để tìm
hướng giải quyết phù hợp, giảm thiểu tác động tiêu cực có thể xảy ra; góp phần xây
dựng mơi trường giáo dục an tồn, lành mạnh, thân thiện và phòng, chống tác hại
của tệ nạn xã hội trong học đường.
Việc tư vấn cho học sinh trong trường phổ thông cũng giúp hỗ trợ học sinh
rèn luyện kỹ năng sống; tăng cường ý chí, niềm tin, bản lĩnh, thái độ ứng xử phù
hợp trong các mối quan hệ xã hội; rèn luyện sức khỏe thể chất và tinh thần, góp
phần xây dựng và hồn thiện nhân cách.
II. MƠ TẢ GIẢI PHÁP SAU KHI CÓ SÁNG KIẾN
A. THỰC TRẠNG
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Bước sang thế kỷ XXI, kết thúc những năm tháng chiến đấu đầy đau thương,
Việt Nam ta chính thức bước sang một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của độc lập dân
tộc và đổi mới đất nước. Nếu khi xưa tồn dân một lịng kháng chiến, hơm nay nhân
dân ta tại cùng chung tay dựng đất nước phát triển theo định hướng cơng nghiệp hóa
hiện đại hóa đất nước. Hồ Chủ tịch đã căn dặn giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là thế hệ
học sinh trong bức thư gửi các em học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên, những
lời hết sức chân thành và thuấn nhuần tư tưởng của Bác như sau: "Non sơng Việt
Nam có trở nên tươi đẹp hay khơng, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang
để sánh vai cùng các cường quốc năm châu được hay khơng chính là nhờ một phần
lớn ở công học tập của các em". Như vậy, tầng lớp trẻ chính là cốt lõi của sự phát
triển đất nước, trong đó có một phần rất quan trọng để hình thành nên tư cách của
thế hệ trẻ, đó là phong cách sống học tập và làm việc trong xã hội, điều đó ảnh
hưởng rất nhiều đến sự rèn luyện và tu dưỡng phẩm chất đạo đức.
Phong cách sống có thể hiểu đơn giản là tất cả những gì thuộc về lối sống,
cách đối nhân xử thế, cách làm việc, học tập của một cá nhân, làm nên cái gọi là
"thương hiệu" hay nét riêng mà khó có có thể nhầm lẫn giữa nhiều cá thể trong một
quần thể. Nếu nói về phong cách sống thì có lẽ Hồ Chủ tịch là người có một phong
cách sống rất riêng và được nhiều người biết đến nhất, bởi sự đẹp đẽ và mẫu mực vô
5
cùng của vị lãnh tụ vĩ đại bậc nhất của dân tộc. Phong cách sống của Bác đã trở
thành tấm gương sáng, vô cùng quý giá để cho lớp lớp thế hệ trẻ học tập và noi theo
cho đến tận bây giờ và mãi mãi.
Trong xã hội hiện đại, đa số các bạn trẻ đều có một phong cách sống rất đẹp
và đáng trân trọng. Đó là phong cách sống có lý tưởng, nề nếp, các bạn rất hăng hái,
năng động và sáng tạo trong học tập, làm việc. Ham sống, ham học hỏi, yêu Tổ
quốc, yêu đồng bào, coi trọng tình cảm gia đình, kính trọng thầy cơ, chăm chỉ tu
dưỡng đạo đức, cầu tiến trong học hành và công việc, biết xây dựng mối quan hệ tốt
đẹp với những người xung quanh, giúp đỡ lẫn nhau khi cần thiết. Giới trẻ là tầng lớp
có tri thức cao nên việc tuân thủ pháp luật và các chính sách của Đảng, Nhà nước
được các bạn tiếp thu và thực hiện rất tốt. Tất cả những điều ấy tạo nên một thế trẻ
thật năng động, bừng sức sống, đó chính là tương lai của đất nước. Đặc biệt đáng
trân trọng nhất là các bạn rất chăm chỉ bồi dưỡng viên ngọc tâm hồn bằng những
việc làm đáng quý như tham gia các chương trình tình nguyện giúp đỡ những người
có hồn cảnh khó khăn, tích cực tun truyền văn hóa giao thơng, nhiệt tình năng
động trong cơng tác Đồn - Đội, phấn đấu, gây dựng những câu lạc bộ trẻ trong
nhiều lĩnh vực, như các câu lạc bộ ngoại ngữ, kỹ năng mềm,... Đó là những mơi
trường vơ cùng thích hợp để rèn luyện phong cách sống cũng như những kỹ năng
cần thiết để giới trẻ có đủ hành trang vào đời. Hơn thế nữa, ngày càng có nhiều bạn
trẻ có hứng thú đọc sách, đó cũng là một các bồi dưỡng tâm hồn và phong cách sống
đẹp.
Tuy nhiên, có một điều đáng buồn là song song với việc đại đa số các bạn trẻ
có phong cách sống cao đẹp thì cũng tồn tại một số ít lớp trẻ đi ngược lại với phong
cách sống ấy. Mang trên vai trách nhiệm là trụ cột tương lai của đất nước nhưng họ
lại có lối sống bng thả, khơng chịu cố gắng trong học tập và tu dưỡng đạo đức,
thường ăn chơi, quậy phá, đua địi làm cha mẹ, thầy cơ phải phiền lịng. Thậm chí là
cố tình chống đối pháp luật, tham gia vào các tệ nạn của xã hội như trộm cắp, bạo
lực học đường, mại dâm, hút chích ma túy,... Một số khác thì khơng có ý chí cầu
tiến, lười biếng, giỏi ăn chơi tiêu pha, nhưng không chịu lao động, dựa dẫm ỷ lại vào
cha mẹ. Họ thích cuộc sống xa hoa, phù phiếm, thực dụng, ích kỷ, thường có cái
6
nhìn tiêu cực về cuộc sống và xã hội, khơng biết thế nào là yêu thương, bao dung
người khác, chỉ mong muốn nhận được sự thông cảm mà chưa bao giờ biết cho đi.
Một bạn trẻ khác thì ln tự huyễn hoặc mình bằng lối sống mơ mộng, khơng chịu
bước ra khỏi vùng an tồn, chỉ biết chơn vùi thanh xuân trong những bộ phim, cuốn
truyện phi thực tế. Đối với họ việc cố gắng rèn luyện bản thân luôn là những việc
khó khăn, họ cảm thấy khơng cần thiết phải làm vậy, đó chính là một sai lầm
nghiêm trọng, họ đang tự giết chết tâm hồn mình bằng những suy nghĩ thiển cận như
vậy. Chính vì vậy một số bạn trẻ, trong đó có cả học sinh sa đà vào “ Cạm bẫy sugar
daddy- sugababy”. Đây là một trào lưu xấu đang thịnh hành ở Việt Nam cũng như
thế giới. Đây là cạm bẫy mang lại hậu quả khôn lường.
2. THỰC TRẠNG
2.1 Nguyên nhân của cạm bẫy ‘’sugar baby- sugar daddy”
Mơi trường sống hình thành nên tính cách con người, điều này là dễ nhận
thấy. Nhưng nó có can hệ gì tới chuyện nhiều cơ gái quyết định trở thành Sugar
baby,
Câu trả lời, xét trên góc độ tâm lý học, là có! 1/3 các Sugar baby có vấn đề về
ám ảnh tuổi thơ.Đương nhiên, điểm chung dễ thấy nhất chính là các cơ gái đều ngại
lao động chân chính nhưng lại khát khao giàu sang. Người ta vẫn bảo khơng nên
nghe các cơ nàng lười biếng này trình bày, ngụy biện nhưng hãy tạm bỏ qua định
kiến ấy để thấy được những điểm chung khác của các Sugar baby.
7
Theo nghiên cứu của Seeking Arrangement - website khá nổi tiếng trong giới
"làm mai" các sugar baby với daddy lắm tiền nhiều của: Khoảng 1/3 trong số 12.600
"bé đường" được phỏng vấn có vấn đề tâm lý do ám ảnh tuổi thơ liên quan tới người
cha. Họ - một là khơng biết đến mặt người cha sinh học của mình, hoặc, bị cha bạo
hành, lạm dụng.
Năm 2011, Cục Thống kê dân số Mỹ cho biết có tới 24 triệu trẻ em nước này
đang sống trong hoàn cảnh thiếu vắng người cha. Bên cạnh đó, trẻ em sống trong
gia đình thiếu vắng người cha có tỷ lệ sống dưới mức nghèo cao gấp 4 lần so với các
gia đình đủ đầy.
Cụ thể hơn, trong năm 2015, số gia đình đủ bố và mẹ chiếm 12% tổng số hộ
nghèo, trong khi gia đình mẹ đơn thân lại chiếm tới 44% số đó.
8
Một baby 25 tuổi người Việt đã thừa nhận: Gia đình cơ khơng hề khốn khó,
bản thân cũng có cơng việc riêng nhưng vẫn quyết định coi Sugar baby như một
công việc tay trái. Thời thơ ấu, ả luôn bị bố đánh đập, chửi mắng thậm tệ mỗi lần
xin tiền đóng học. Khi trưởng thành, nhận được tiền cùng sự ve vuốt từ đàn ông
bỗng trở thành niềm hưng phấn, an ủi khó bỏ.
Trên trang Quora, một tài khoản có tên Robyn Lockhart đã trả lời câu hỏi
"Tại sao một số người phụ nữ lại muốn trở thành Sugar baby?" như sau: "Cha tôi
đã bỏ mẹ con tôi để đi theo một người phụ nữ khác khi tôi chưa đầy 1 tuổi. Tôi đã
sống 26 năm mà không nhận được sự quan tâm hay chú ý từ bất kỳ người đàn ơng
nào. Tơi khơng có bố và suốt thời đi học, cũng chẳng có gã nào thích tơi.
Tơi khơng cố gắng đổ lỗi cho hoàn cảnh hay quá khứ của mình, nhưng thật khó để
từ chối khi lần đầu tiên được đàn ông tiếp cận, dù dưới danh nghĩa một Daddy
chăng nữa."
9
Trang Trauma.blog cũng đăng tải lời tự sự của Emily (tên nhân vật đã được
thay đổi) với hoàn cảnh gần tương tự: "Tơi khơng có bố mẹ và Daddy là nguồn thu
nhập giúp tôi trang trải cuộc sống suốt những năm Đại học. Daddy của tơi là một
người đã có gia đình.
Tơi đã trải qua một cuộc khủng hoảng giá trị bản thân trước khi quyết định từ
bỏ công việc này. Gian díu với một người đàn ơng có vợ con là điều tơi khơng
muốn, nhưng tơi chẳng có lựa chọn nào khả thi hơn vào thời điểm đó. Tơi đã dừng
lại sau khi tốt nghiệp."
Đây chỉ là 3 trong rất nhiều câu chuyện thật đằng sau quyết định trở thành
Sugar baby của nhiều cô gái trẻ. Bản thân họ đều nhận thức được những rủi ro như
bị hãm hại, bạo hành,... khi tham gia mối quan hệ Sugaring. Nhưng hầu hết đều bất
chấp, vì tiền, hoặc ngây thơ coi rằng sự xuất hiện của các Daddy chính là niềm cứu
rỗi cho một tuổi thơ khơng vẹn tồn.
Tessica Stebbins - Nhà trị liệu hơn nhân và gia đình, người có nhiều kinh
nghiệm giúp đỡ các Baby trải qua khủng hoảng sau các mối quan hệ với "bố đường"
chia sẻ:"Hầu hết các Sugar baby và gái mại dâm đều có những điểm chung: Họ bắt
đầu những mối quan hệ không mấy lành mạnh này vì tiền, đều khơng có khả năng
nhìn nhận đúng đắn về cảm xúc của bản thân cũng như các nhu cầu thực sự cần cho
cuộc sống của họ.Tôi không khẳng định là tất cả baby và gái mại dâm đều như vậy,
nhưng phần lớn, tuổi thơ của họ không được phát triển lành lặn về mặt cảm xúc.
Thiếu cha hoặc mẹ, bị đánh đập thường xuyên hoặc bị bỏ rơi đều là những yếu tố
khiến con người dễ có phức cảm tự ti. Cũng chính bởi tuổi thơ thiếu thốn tiền bạc,
hoặc vật chất nên họ càng dễ hài lòng khi nhận được tiền và sự chú ý từ các mối
quan hệ có tính chất đổi chác, hơn là thiên về mặt tình cảm."
Stebbins cũng cho biết thêm, rất nhiều cơ gái rơi vào tình trạng tệ hơn về cả
mặt tinh thần lẫn thể xác sau một vài mối quan hệ với các Daddy: "Một số bị bạo
hành, bị ép dùng chất kích thích, thậm chí là phá thai,... Thật đáng buồn rằng chỉ
khi những hậu quả đó ập đến, các baby mới tìm đến một nhà trị liệu để bắt đầu quá
trình hồi phục và chữa lành những tổn thương trong tinh thần của họ.Mọi thứ chắc
10
chắn sẽ tốt hơn nếu họ không coi thường những hậu quả và biết tìm một chuyên gia
tâm lý, thay vì tin vào những lời ngon ngọt của các ơng bố đường."
Cịn lại là 2/3 các cơ gái khơng có ý chí cầu tiến, lười biếng, giỏi ăn chơi tiêu
pha, nhưng không chịu lao động, dựa dẫm ỷ lại. Họ thích cuộc sống xa hoa, phù
phiếm, thực dụng, ích kỷ, thường có cái nhìn tiêu cực về cuộc sống và xã hội, không
biết thế nào là yêu thương, bao dung người khác, chỉ mong muốn nhận được sự
thông cảm mà chưa bao giờ biết cho đi. Một bạn trẻ khác thì ln tự huyễn hoặc
mình bằng lối sống mơ mộng, khơng chịu bước ra khỏi vùng an tồn, chỉ biết chôn
vùi thanh xuân trong những bộ phim, cuốn truyện phi thực tế.
2.2 Bản chất của cạm bẫy ‘’sugar baby- sugar daddy”
Gần đây, 2 cụm "sugar baby" và “sugar daddy” được cư dân mạng lan truyền
chóng mặt trên các mạng xã hội. Vậy, 2 cụm từ này có nghĩa là gì, thường được sử
dụng trong trường hợp nào.
Đối với chúng ta, dù là những người hiểu biết có hạn chế về tiếng Anh thì
cũng đều hiểu “Daddy” là cách gọi thân thương của những đứa bé với người bố của
chúng. Nhưng ngày nay Daddy khơng chỉ là bố nữa mà có thể là “bạn trai’ và thậm
chí là “bạn tình”.
Sugar Daddy – dịch ra tiếng Việt là “Ông bố ngọt ngào” (nó cịn có nghĩa gốc
là kẹo mút) được hiểu theo một nghĩa “trần trụi” nhất đó là những người đàn ông đã
có tuổi (thường trên 35) và có kinh tế, hỗ trợ cả về mặt tài chính và “tình cảm” cho
những cơ con gái ni (Sugar Baby) của mình trong một khoảng thời gian nhất định.
Và tất nhiên, khi hỗ trợ tài chính thì vấn đề tình cảm và “sau tình cảm” chắc
chắn sẽ xảy ra, vấn đề chỉ cịn là thời gian. Dễ hiểu hơn thì Sugar Daddy chính là
“Người tình” trong hình hài ơng bố. Rất khó để xác định chính xác cụm “Sugar
daddy” xuất hiện từ bao giờ. Tuy nhiên, theo nhiều tài liệu lịch sử thì vào năm 1908:
Doanh nhân California Adolph Spreckels, người thừa kế khối tài sản kếch xù của
tập đoàn tinh chế đường Spreckels Sugar, đã cưới Alma, cô gái xinh đẹp kém ông ta
24 tuổi.
11
Và có lẽ vì sự trùng hợp trong kinh doanh cũng như cách biệt tuổi tác, Alma
bắt đầu gọi Adolph là “Sugar Daddy” (hiểu nôm na là Bố Đường, người đàn ơng
ngọt ngào).
Từ đó trở đi, “Sugar daddy” đã trở thành tiếng lóng ám chỉ những gã giàu có, sẵn
sàng tặng tiền hoặc quà cáp đắt giá cho các quý cơ trẻ tuổi để đổi lấy thân xác và
tình cảm.
Adolph Spreckels và Alma được là coi cặp “sugar baby – sugar daddy” đầu tiên
được ghi nhận trong lịch sử
Về định nghĩa thuần túy trong câu chữ thì cũng tương tự như cách giải nghĩa
về "Sugar Daddy", "Sugar Baby" ở đây hiểu theo nghĩa thẳng là "Em bé ngọt ngào"
hay "Người con ngọt ngào". Còn về mặt nghĩa ẩn dấu và ám chỉ thực tế thì "Sugar
Baby" chính là những đối tượng sẽ thỏa mãn các nhu cầu của các “ông bố ngọt
12
ngào” để đổi lại sự bao nuôi, chu cấp tài chính, "tình cảm". . Sugar Baby phổ biến
chủ yếu là nữ , có ngoại hình hấp dẫn, nhan sắc thu hút và quan trọng là trẻ trung.
Tất nhiên độ tuổi chênh lệch của các "Daddy" với "Baby" cũng không hẳn là quá xa,
song chắc chắn, các Daddy thực thụ đều tìm kiếm các Baby càng trẻ càng tốt, càng
"tươi non" càng "được giá". Nhiệm vụ của các Baby là thỏa mãn các nhu cầu mà
Daddy cần về mặt "tình cảm" hoặc "vận động mạnh hậu tình cảm" - cụ thể ở đây là
nhu cầu tình dục.
Hiện nay thì Sugar Baby cịn có thể là nam giới trẻ, thân hình hấp dẫn, điển
trai, công việc cũng tương tự như các Baby nữ song đối tượng "nuôi" các Baby nam
lại là những quý bà "đứng tuổi", có thể chu cấp tiền bạc và các nhu cầu trong cuộc
sống cho Baby nam. Đổi lại thì các "người con trai ngọt ngào này" sẽ là "người tình
trong bóng tối" cho các q bà, nhưng người phụ nữ này cũng được dành tặng cái
tên rất ngọt ngào, đó là “Sugar Mummy” hay "Sugar Mama". Các Sugar Mummy thì
ít hơn hẳn các Daddy bởi yếu tố giới tính và các rào cản đạo đức.
Một video ca nhạc nói về các Sugar Baby (hình minh họa từ Internet).
Thêm một trường hợp nữa cũng mới "nổi" gần đây là mối quan hệ giữa
"Baby Nam" và các "Daddy" là người đồng tính. Các Daddy này cũng bao ni các
13
Baby là nam y như các Baby nữ, song số lượng rơi vào trường hợp này thì ít và "kín
tiếng" hơn rất nhiều.
Quy trình cơ bản về mối quan hệ Sugar Daddy – Sugar Baby
Để đưa ra một khái niệm có tình dân dã và "thuận miệng" hơn cho cơng
chúng thì có thể gọi Sugar Baby là "Bồ nhí". Trong mối quan hệ “cha nuôi – con
nuôi” này thường đa số là sự trao đổi về mặt tiền - tình. Thường là "cha ni" có
nhu cầu về tình dục, cần tìm những cơ gái trẻ trung có thể đáp ứng các vấn đề cá
nhân thậm chí là "bệnh hoạn" nhất mà vợ hay người u chính thức khơng thể đáp
ứng được. Cịn các "con gái ni" thì sẽ sẵn sàng đáp ứng các nhu cầu đó của "bố
ni" để đổi lấy nhu cầu về tài chính. Để được đáp ứng các sở thích, ham muốn mà
các cơ gái trẻ cịn đi học hoặc gia đình khơng thể chu cấp được. Sugar Baby có thể
coi như một dạng "gái gọi" trá hình.
Quy trình để mang đến một mối quan hệ giữa các Daddy và Baby thơng
thường như sau:
"Bố ni" có các kênh phổ biến để tìm các "con gái ni" thơng qua người
giới thiệu, người giới thiệu này có thể là các "bố nuôi" khác, hoặc từ "con gái nuôi"
này giới thiệu tiếp "con gái nuôi khác". Một kênh nữa là các hội nhóm, diễn đàn về
Sugar Daddy - Sugar Baby, hẹn hị trực tuyến, tìm bạn tâm giao trá hình đang mọc
lên như nấm trên internet.
Các "con gái nuôi" cũng tìm các bố ni theo cách thức tương tự, được bạn
bè giới thiệu hoặc tự đăng thông tin cá nhân gồm tuổi tác, số đo 3 vịng, sở thích,
nhu cầu và những bức hình lên các hội nhóm trên để "quảng cáo" bản thân với các
"bố nuôi".
Sau khi được giới thiệu hoặc "bắt sóng" được nhau, các cặp đơi bố - con
thường sẽ có một buổi hẹn gặp để "xem mặt" đối phương. Nếu ưng ý về ngoại hình,
cách giao tiếp và nhu cầu, cả hai sẽ đi đến thỏa thuận cơ bản về mức "chu cấp" cũng
như những "điều khoản" mà cả hai phải thực hiện cho nhau. Cuối cùng là sẽ trực
tiếp đi vào trao đổi theo thỏa thuận ấy.
14
Những màn tự "quảng cáo" của các Baby như thế này đầy rẫy trên mạng xã hội.
Những Sugar Daddy và Sugar Baby hiện nay không phải là hiếm trong xã hội
hiện đại. Những biến tướng và hệ lụy của mối quan hệ đậm mùi "tiền tình" này
khơng chỉ làm tha hóa đạo đức mà cịn cổ xúy cho lối sống lười lao động, những thú
vui "bệnh hoạn" và "biến thái" của những kẻ lắm tiền nhiều của.
3. Hậu quả của cạm bây ‘’sugar baby- sugar daddy”
Bàn về nguyên nhân xuất hiện xu hướng này, TS Phan Thị Luyện - giảng viên
Bộ môn Xã hội học pháp luật - Đại học Luật Hà Nội cho rằng, mối quan hệ này
phần lớn xuất phát từ lợi ích cá nhân ở cả hai phía. Xã hội ngày càng phát triển, con
người càng chú trọng nhiều đến vấn đề lợi ích, đồng nghĩa với việc các mối quan hệ
này lại càng được hình thành nhiều hơn. Đó cịn do sự lệch lạc về suy nghĩ và lối
sống bng thả của các "con ni".
Đồng tình với quan điểm trên, luật sư Nguyễn Văn Phất - Cơng ty luật B&A
cho rằng, có nhiều ngun nhân chủ quan và khách quan dẫn đến sự "hợp tác" trong
15
mối quan hệ này. "Chủ yếu vẫn là nhu cầu về tình cảm, tiền bạc, tình dục; một mối
quan hệ đơi bên cùng có lợi" - ơng Phất nói.
Khơng chỉ tha hóa đạo đức mà cịn vi phạm pháp luật
Theo quan điểm của nhiều người, mối quan hệ này thể hiện sự suy đồi đạo
đức, mang đến nhiều hệ lụy tiêu cực cần phải lên án.
TS Phan Thị Luyện cho rằng, về mặt đạo đức, mối quan hệ này rất đáng bị phê phán
và lên án. Nó dựng nên cảnh ly tan của một số gia đình, thậm chí khiến nhiều sinh
viên đánh mất nhân cách và đánh mất chính mình.
Xét về mặt pháp luật, nếu một trong hai người đang trong tình trạng có vợ
(chồng) mà vẫn duy trì mối quan hệ Sugar baby – Sugar daddy sẽ vi phạm pháp luật.
"Đặc biệt, bản thân các bạn sinh viên biết “cha ni” của mình đã có gia đình nhưng
vẫn tiếp tục duy trì mối quan hệ cũng bị coi là vi phạm pháp luật, vi phạm Luật Hôn
nhân và Gia đình" - TS Luyện nhấn mạnh.
Theo luật sư Nguyễn Văn Phất, hiện nay pháp luật chưa có quy định cụ thể
để bảo vệ hay xử phạt cho loại hoạt động giao dịch tình cảm" này. Tuy nhiên, trong
trường hợp quan hệ với người từ 16 tuổi trở lên theo hình thức thỏa thuận nhất định
về số tiền, số lần gặp gỡ thì đó là biểu hiện của hành vi mua, bán dâm và bị xử phạt
hành chính theo quy định của pháp luật.
- Dưới góc nhìn pháp luật mối quan hệ "Sugar daddy - Sugar baby" bị
xem là hình thức mại dâm và vi phạm pháp luật
Theo Luật Nuôi con ni có hiệu lực từ năm 2010:
Quan hệ bố nuôi - con nuôi hợp pháp chỉ khi bố nuôi hơn con nuôi 20 tuổi và
con nuôi dưới 18 tuổi. Nhận con nuôi là một việc làm nhân đạo, được xã hội khuyến
khích bởi giúp cho trẻ em cơ nhỡ, có hồn cảnh éo le được phát triển đầy đủ về thể
chất, tinh thần
Thế nhưng, tên gọi "bố nuôi - con nuôi" kiểu sugar daddy - sugar baby đang
bị biến chất bởi nhiều người đang lợi dụng danh nghĩa đó để thực hiện những cuộc
đổi chác "tình - tiền".
16
"Dưới góc độ pháp lý, hành vi quan hệ tình dục để đổi lại lợi ích vật chất
khơng chỉ vi phạm nghiêm trọng đạo đức xã hội, mà những khía cạnh của nó có thể
được xem là vi phạm pháp luật. Trong trường hợp, mối quan hệ giữa sugar daddy sugar baby có sự thỏa thuận nhất định về số tiền, số lần gặp gỡ thì đó là biểu hiện
của hành vi mua, bán dâm", Luật sư Quỳnh Mai cho hay.
Trong trường hợp này chúng ta cần phải nhìn nhận ở rất nhiều vấn đề như
những rủi ro về mặt pháp lý đối với "Sugar daddy" hay những rủi ro về mặt sức
khỏe và tâm lý cho những "Sugar baby".
- Sugar daddy - Sugar baby tồn tại những nguy hiểm khơn lường
Về pháp lý, khi một "Sugar daddy" đi tìm "baby" cho mình, nếu đối tượng
dưới 13 tuổi thì đó là hành vi quan hệ tình dục với người dưới 13 tuổi được xem là
hiếp dâm trẻ em. Tội này bị xử phạt rất nặng, trong một số trường hợp có thể lên đến
chung thân hoặc tử hình.
Nếu đối tượng từ 13 đến 16 tuổi thì đây là hành vi giao cấu với trẻ vị thành
niên, đây cũng là một tội hình sự.
Trong trường hợp đối tượng trên 16 tuổi nhưng dưới 18 tuổi và mối quan hệ
này được xác định là mua bán dâm thì sẽ cấu thành tội mua dâm người dưới 18 tuổi.
Theo quy định của Điều 329 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi năm 2017 thì hành
vi này có thể nhận mức phạt 5 năm hoặc trong 1 số trường hợp lên đến 10 năm.
Cho dù việc quan hệ với người chưa đủ tuổi là do "Sugar aaby" thực hiện
hành động nói dối, giấu giếm tuổi thật để lừa gạt thì đây vẫn là hành vi vi phạm
pháp luật và "Sugar daddy" vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Mối quan hệ Sugar daddy - Sugar baby dưới góc nhìn dân sự, mối quan hệ này xét
trên bất cứ khía cạnh nào thì nó cũng vi phạm các quy định của Luật Hơn nhân Gia
đình đối với những người đã có gia đình. Trong một số trường hợp, mối quan hệ đó
phát sinh mâu thuẫn sẽ có những rủi ro khơn lường như lừa đảo, đánh ghen, gây
thương tích cho nhau,…
- Những người tạo trang web, fanpage về Sugar daddy và Sugar baby
17
Đối với những "cò mồi" thực hiện hành vi giới thiệu, môi giới các "Sugar daddy Sugar baby" quen biết và có thu tiền hoặc các vật chất giá trị khác thì có thể bị xem
là mơi giới mại dâm nếu người được giới thiệu có quan hệ mại dâm.
Theo quy định tại Điều 328 của Bộ Luật Hình sự, tội mơi giới mại dâm có thể chịu
trách nhiệm Hình sự lên đến 15 năm tù.
Không cần lập trang web mà chỉ cần là người trung gian, giới thiệu nhận lợi
ích thì cũng có thể phạm tội mơi giới mại dâm.
Bên cạnh đó, nếu những hình ảnh được đăng lên web hay fanpage là hình ảnh
đổi trụy thì lúc này sẽ có thêm 1 tội được hình thành là truyền bá văn hóa phẩm đồi
trụy.
Đây cũng là hồi chng báo động với người trẻ và toàn xã hội về một tệ nạn
đang len lỏi và ngày càng trở nên phổ biến.
Bởi vậy, hãy luôn coi trọng giá trị bản thân, đề cao tình cảm cá nhân để khơng
bị "mờ mắt" vấp phải những mối quan hệ sugar daddy - sugar baby; gây ra hàng loạt
những rủi ro khôn lường về sức khỏe, sự tha hóa về đạo đức kéo theo vơ số những
hệ lụy khác cho người thân, gia đình và chính bản thân mình.
4. Ảnh hưởng của mối cạm bẫy ‘’sugar baby- sugar daddy” tới học sinh
Thạc sỹ tâm lý học Đinh Thị Tình, Tổ Tâm lý giáo dục, Trường Cao đẳng Sư
phạm Lạng Sơn cho biết: Ở trẻ em, có đặc điểm tâm sinh lý là vùng não trán trước
đang phát triển nên khả năng ức chế hành vi rất kém. Trẻ ln có tâm lý tị mị, có
xu hướng muốn tự thực hiện và bắt chước mọi thứ để khám phá và ln có cảm
giác khơng thể thất bại. Do vậy, khi trẻ em xem các kênh video thiếu tính giáo dục
hoặc đọc các thơng tin xấu trên mạng sẽ khiến trẻ có những hành vi bắt chước, làm
theo để khẳng định và thoả mãn tâm lý hiếu thắng. Từ đó, dẫn đến những hậu quả
đau lịng không thể lường trước.
4.1 Tác động tiêu cực đến sức khoẻ học sinh
Sugar Dating - “Hẹn hò kẹo ngọt” là từ lóng quen thuộc chỉ hình thức hẹn hị
giữa một người đàn ông lớn tuổi và một cô gái trẻ tuổi. Trong mối quan hệ này,
người đàn ơng hay cịn gọi là Sugar daddy sẽ hỗ trợ tài chính và vật chất để đổi lấy
tình cảm và mối quan hệ lãng mạn với cô gái mà họ mong muốn - gọi là Sugar baby.
18
Mối quan hệ "kẹo ngọt" nghe có vẻ ngọt ngào, đường mật nhưng thực chất
chứa đựng một thế giới đầy cám dỗ, xoay quanh tình - tiền, thậm chí là mại dâm trá
hình.
Đặc biệt, nhân vật chính trong câu chuyện này lại là những cô học sinh đang
ngồi trên ghế nhà trường. Nhìn nhận ở góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Văn Phất cho
rằng, hành vi quan hệ tình dục để đổi lại lợi ích vật chất như sự biến tướng của mối
quan hệ Sugar baby – Sugar daddy không chỉ vi phạm nghiêm trọng đạo đức xã hội,
mà xét ở nhiều khía cạnh, nó cịn được xem là vi phạm pháp luật.
Hơn nữa, có rất nhiều vấn đề xảy ra trong mối quan hệ mại dâm trá hình này
như những rủi ro về mặt pháp lý đối với Sugar daddy hay những rủi ro về mặt sức
khỏe và tâm lý cho những Sugar baby. Trong một số trường hợp, mối quan hệ phát
sinh mâu thuẫn sẽ có nhiều rủi ro khôn lường như lừa đảo, đánh ghen,…
Đặc biệt, theo TS Phan Thị Luyện, trong mối quan hệ này, Sugar baby những học sinh trẻ tuổi là người trực tiếp chịu rủi ro cao nhất. Đó có thể mang thai
ngồi ý muốn, trường hợp nạo phá thai nhiều có thể dẫn đến hiện tượng vô sinh, gây
ảnh hưởng rất lớn đến tương lai sau này.
Tuy nhiên, bên cạnh cảm xúc thăng hoa nhất thời, có thể phải đối mặt với những
hậu quả đáng tiếc .Đặc biệt nếu là con gái thì chuyện này sẽ mang lại nhiều hậu quả
nặng nề hơn. Có nhiều cơ gái khơng vượt qua được định kiến xã hội mà lỡ làm điều
dại dột gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của bản thân.
Buồn phiền, giận dữ, bối rối là những cảm xúc thường có đối với những
người chưa sẵn sàng làm mẹ. Đặc biệt là với những cô gái tuổi cịn q nhỏ, thì điều
này sẽ là một cú sốc tinh thần rất lớn. Những trường hợp mang thai ngồi ý muốn
đều có thể xảy ra ngay cả khi bạn đã dùng các biện pháp tránh thai.
Nếu chọn cách phá thai thì cũng dễ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe sinh sản lẫn tâm lý
của sau này,nên tỉ lệ lây nhiễm và truyền bệnh cho nhau là rất cao như dễ bị lây
truyền các bệnh xã hội và có thể bị nhiễm HIV/AIDS; hoặc có nguy cơ cao sử dụng
các chất gây nghiện và các chất kích thích khác. Mại dâm là một trong những yếu tố
làm tăng độ lây nhiễm HIV và tỷ lệ gia tăng ở nhóm có nguy cơ cao bao gồm phụ
nữ bán dâm, người tiêm chích ma túy, đối với cá nhân tham gia hoạt động bán dâm
có nguy cơ cao trở thành nơ lệ của chủ chứa, vướng vào vào nợ nần, bị bóc lột tình
19
dục, cưỡng bức bán dâm, dễ bị lây truyền các bệnh xã hội, HIV/AIDS; bị tước
quyền làm mẹ; bị lôi kéo, ép sử dụng ma túy và các hoạt động phạm pháp khác;
hoặc trở thành nạn nhân của tệ nạn mua bán người.
4.2 Tác động tiêu cực đến tinh thần học sinh
Tổn thương tâm lý có thể là một hậu quả ở những người bị cưỡng bức bán
dâm mà kết quả có thể là những bệnh như: rối loạn nhân cách, rối loạn thần kinh
chức năng tình dục nặng, mất khả năng cảm nhận bất kỳ một cảm hứng tình dục cá
nhân nào trong lãnh vực riêng tư; bị kỳ thị, phân biệt đối xử; tự kỳ thị bản thân.
Bạn có khả năng bị quay lén những thước phim nhạy cảm mà ai cũng muốn
xóa đi. Người quay lén chuyện riêng tư bạn có thể là surgadady để khống chế bạn .
Bạn có thể vơ tình bị quay lén bởi người thứ ba mà không hề hay biết.
Một số trường hợp quay lén được công khai trên các trang tin truyền thông đã gây
ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý những người trong cuộc cũng như gia đình của họ.
Cảm giác căng thẳng, sợ hãi, xấu hổ tột độ sẽ xảy ra nếu bạn vơ tình trở thành nạn
nhân. Thậm chí người nhà của bạn cũng sẽ phải lắng nghe những điều tiếng xấu
thường xuyên vì chuyện này.
4.3. Ảnh hưởng đến kết quả học tập
Khi bị lôi kéo vào cạm bẫy thì học sinh sẽ lơ là việc học tập và kết quả học
tập sẽ sa sút thậm chí có những học sinh không thiết tha tới chuyện học hành.
Nếu bị nhà trường phát hiện, sinh viên sẽ bị tố giác, kỷ luật, thậm chí là đuổi học vì
đã vi phạm nghiêm trọng nội quy trường học.
Bên cạnh đó, những trào lưu văn hóa lệch lạc, những hành vi thiếu chuẩn mực
đạo đức được chia sẻ và tung hô trên mạng xã hội tạo thành một làn sóng mạnh mẽ,
khó kiểm soát. Điều này dẫn đến sự lệch lạc trong hành vi và cung cách ứng xử của
nhiều học sinh.
C. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
Chia sẻ về kinh nghiệm giúp đỡ các Sugar baby vượt qua sang chấn hậu đổ vỡ
với những ơng "bố đường" và băng bó lại vết thương tuổi thơ, Stebbins khẳng định
đó là một q trình cần nhiều thời gian, nỗ lực từ nhà trị liệu và thân chủ - người
20
đang cần được hỗ trợ.Theo Stebbins, hai phương pháp phổ biến, thường được các
nhà trị liệu áp dụng là CBT - Liệu pháp Nhận thức, hành vi (Cognitive Behavioral
Therapy) và DBT - Liệu pháp hành vi biện chứng (Dialectical Behavior
Therapy)."Cả hai liệu pháp này đều tập trung vào việc giúp các thân chủ thay đổi
hành vi từ việc thay đổi nhận thức, hoặc ngược lại. Nếu CBT là quá trình tương tác,
điều trị giữa thân chủ - nhà trị liệu, thì DBT thường là sự hợp tác giữa các thân chủ
và các chuyên gia/nhà trị liệu khác nhau.
1.Giải pháp nỗ lực đối với từng cá nhân học sinh
Học sinh là lứa tuổi tị mị hiếu động, thích khám phá, nhiều khi chưa phân
biệt được đúng sai, tốt xấu nên dễ là đối tượng bị tấn công và lơi dụng hoặc tự mình
bước chân vào cạm bẫy mà khơng hề hay biết.Vì vậy mỗi học sinh cần
- Đặt cho mình một mục tiêu học tập như quyết tâm thi đỗ đại học, đat giải cao
trong các kì thi, đạt thành tích cao trong học tập…để mình có động lực cố gắng và
quyết tâm thục hiện mục tiêu của bản thân
-Tham gia vào các diễn đàn cho Đoàn thanh niên tổ chức để bản thân có cơ
hội chiếm lĩnh kiến thức và trải nghiệm cuộc sống.
- Tham gia các hoạt động ngoại khóa ở nhà trường chính là sân chơi bổ ích
giúp các em có cơ hội làm quen với các bạn cùng trang lứa. Đồng thời cũng là nơi
các em được thể hiện bản thân và rèn luyện kĩ năng sống
-Khai thác và sử dụng mặt tích cực của mạng xã hội. Hãy cài đặt phần mềm
thời gian sử dụng điện thoại để biết dừng đúng thời điểm.
- Khi sử dụng mạng Facebook han chế tối đa việc kết thêm nhiều bạn lạ. Tiêu
chí kết bạn là 3 khơng: khơng thích- khơng quen- khơng biết. Thử theo dõi người
đó trong vịng 30 ngày, người bạn mới đó có lich sự có gửi thông điệp làm quan hau
chia sẻ thú vu trên mạng xã hội hay không. Nếu không hãy ấn nút Unfrend/
Unsubsribe/ Unfollow.
- Khi nhận được lời mời rủ rê tham gia vào các nhóm lạ cần tìm hiểu nhóm
và các thành viên trong nhóm, nếu thấy nhóm đó có động cơ bất thường thì đừng
ngần ngại chia sẻ và tâm sự với thầy cô, cha mẹ. Họ là những người giúp bạn có
hướng đi đúng đắn.
21
- Tham gia vào những trào lưu tích cực như “Dọn rác check-in”, “Thách thức
mỗi ngày 1 cuốn sách”, Trào lưu chế ảnh mang tên BeLike (tạm dịch là “Hãy như
tơi”)... hay trong đợt dịch Covid-19, có “Thử thách ở nhà 15 ngày”, “Thực hiện vũ
điệu rửa tay”, “Thử thách đăng ảnh phong cảnh đẹp”... “Thách thức mỗi ngày một
cuốn sách” là một trào lưu mang hiệu ứng tích cực, xuất phát từ mạng xã hội đã
bước ra cuộc đời thực đã khuyến khích nhiều người thực hiện. Từ đó tạo nên sức lan
tỏa mạnh mẽ, định hướng lối sống tích cực, đặc biệt là cho giới trẻ.
- Trang bị bộ lọc tốt cho mình
Tham gia vào khơng gian mạng, học sinh nhận được vơ cùng nhiều các hữu
ích, đó là việc tiếp cận thông tin nhanh nhất, tương tác thuận tiện nhất, mở rộng mối
quan hệ ít tốn kém nhất, giao dịch thương mại với giá cả hời nhất, giải trí rẻ nhất…
Tuy nhiên, học sinh cũng dễ gặp phải rất nhiều thứ tồi tệ, như dễ bị bội tín, dễ
bị lơi kéo vào các trào lưu xấ mà chẳng biết cầu cứu ai…
Những tin đồn trên mạng, cộng với hiện tượng nghi ngờ bị thổi phồng lên khiến cả
làng quây bắt một người vô tội. Hiệu ứng đám đơng trên mạng lan cả ra ngồi đời
thực đã gây ra sự bất ổn trong đời sống. Thế nên, hoc sinh khi đã tạo được cho mình
một bộ lọc thì không chỉ khi tiếp cận với thông tin trên mạng mà cả khi tham gia các
trào lưu là đã thiết lập cho mình hành lang an tồn.
2. Giải pháp đối với cơ quan quản lí
- Ban hành những văn bản pháp luật:
Pháp luật là một trong những công cụ giúp Nhà nước quản lý xã hội, trong đó
bao gồm cả việc khắc phục, hạn chế và ngăn chặn các tệ nạn xã hội diễn ra. Cụ thể
bằng những quy phạm pháp luật, nhà làm luật quy định về những chế tài xử phạt đối
với các tệ nạn xã hội bao gồm có xử lý vi phạm hành chính và truy cứu trách nhiệm
hình sự mang tính chất răn đe; những quy định về cơng tác phịng, chống như Luật
Phịng, chống tham nhũng 2018 chuẩn bị có hiệu lực. Đồng thời các văn bản trong
hoạt động quản lý Nhà nước đã đưa ra những hoạch định, chính sách nhằm ngăn
ngừa và hạn chế tệ nạn xã hội.
Khi tham gia vào mạng xã hội người trưởng thành có đủ tri thức, hiểu biết để
lựa chọn các chương trình có ích, tuy nhiên với học sinh thì vơ cùng khó khăn,
22
khơng phân biệt được nội dung đó có lợi hay có hại.
Hiện nay, có rất nhiều chương trình, kênh video, các trang web có nội dung
tốt dành để phát triển tư duy, năng lực, sở thích của học sinh xung quanh những nội
dung như: dạy học tiếng anh, làm quen với bếp, khám phá thế giới động vật, bài học
cuộc sống…Tuy nhiên, bên cạnh đó, xuất hiện rất nhiều trang web, kênh YouTube
cá nhân xây dựng những hình ảnh, video gây phản cảm, dung tục, những bình luận
tục tĩu... tác động xấu tới trẻ. Những người này không quan tâm tới sự ảnh hưởng tới
trẻ, bất chấp cả phản ứng từ dư luận, vì một mục tiêu duy nhất là tăng nhanh lượt
xem để thu về lợi nhuận.
Bàn về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Bảo (Đại biểu Quốc hội khóa 13) nhận
định, “mơi trường mạng là nơi cung cấp nhiều kiến thức nhưng cũng tiềm ẩn nhiều
rủi ro, nhất là đối với trẻ nhỏ khi chúng còn chưa phân biệt được cái gì tốt, cái gì
xấu.Trẻ nhỏ chỉ đơn giản là vào xem các clip vì nhu cầu giải trí, nhưng chúng khơng
hề biết đâu đó lại có nội dung xấu gắn vào đó, rồi có cảnh những bình luận xấu, có
tính ấu dâm thì vơ cùng nguy hại”.
Để giải quyết vấn đề này thì cơ quan quản lý phải vào cuộc
+ Xử lý triệt để các cá nhân tổ chức vi phạm hồn tồn có thể tẩy chay các
kênh yếu kém, các trang mạng xấu, gây hại cho giới trẻ.
+ Các cơ quan chức năng cần phải thật nghiêm khắc với những trường hợp
các trang mạng có gắn nội dung xấu, hoặc ngay cả khi khơng kiểm sốt được các
bình luận cũng phải có biện pháp ngăn chặn. Nếu luật chưa bao quát hết thì phải đề
nghị sửa luật để kiểm soát tốt vấn đề này, những trao đổi về vấn đề này, chuyên gia
giáo dục kỹ năng - Thạc sĩ Nguyễn Lệ Thủy, cho biết: “Thực tế đã và đang tồn tại
rất nhiều những clip, video bạo lực, thông tin xấu do các “thần tượng” của trẻ em
làm ra. Khi trẻ em thần tượng một ai đó mà người đó bị chỉ trích lên án sẽ có “tác
dụng ngược” và cho rằng ngôn luận dẫm đạp vào thông tin mà thần tượng của các
em đang chia sẻ, vì thế những thơng tin chính thống từ bố mẹ và thầy cơ chạm vào
trẻ sẽ khó khăn hơn.
23
Theo cơ quan công an, tội phạm sử dụng công nghệ cao ngày càng tinh vi và
có nhiều thủ đoạn để lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dân. Những trang mạng
xã hội như Sugar daddy, Sugar baby, Đàn bà cũ… luôn được coi là mảnh đất béo bở
để những đối tượng này lộng hành khi nắm được tâm lý lo sợ của nạn nhân, khơng
dám trình báo với cơ quan cơng an vì lộ chuyện nhạy cảm. Tuy nhiên, chính suy
nghĩ muốn kiếm tiền nhanh chóng, lười lao động của một bộ phận những cô gái trẻ
lại đang tiếp tay cho những kẻ xấu có cơ hội làm hại chính mình.
Khơng chỉ đăng bài cơng khai, hiện trên mạng xã hội tồn tại rất nhiều các
group Sugar daddy - Sugar baby với số lượng thành viên tham gia khổng lồ và mỗi
ngày có hàng trăm bài đăng. Dù là hình thức mua bán dâm trá hình nhưng đây lại là
hành vi lách luật, rất khó xử lý
Đã có những chế tài xử phạt được thực hiện để răn đe đối với các trường hợp
cá nhân, tổ chức sản xuất các chương trình, clip, video có nội dung phản cảm.
- Cần kiểm soát mạnh mẽ hơn
Trong đời sống hiện đại ngày nay, việc học sinh sử dụng các phương tiện,
thiết bị truy cập vào mạng internet trở thành phổ biến. Để các em học hành, làm
quen, thậm chí để trẻ ngồi yên lặng, ăn cơm, ngoan ngoãn các bậc phụ huynh sẵn
sàng cho các em tiếp xúc với các thiết bị cơng nghệ mà khơng kiểm sốt các chương
trình con em mình xem có đúng hay sai.Chính vì thế, cùng với sự vào cuộc rốt ráo
của các cơ quan chức năng thì các bậc phụ huynh cần chủ động chú ý hơn về thời
gian con mình được tiếp xúc với các thiết bị cơng nghệ.
Bên cạnh đó, việc kiểm sốt các chương trình ,các trang mạng có thể xem, phù hợp
với lứa tuổi để tránh những hậu quả nghiêm trọng như làm theo, học theo các video,
clip truyền tải trên mạng có nội dung xấu.
Việc kiểm sốt, ngăn chặn các sản phẩm truyền thơng có nội dung ảnh hưởng
đến thuần phong, mỹ tục cần quy định, rà soát và xử phạt nghiêm khắc.
- Ở góc độ quản lý Nhà nước, Bộ Thông tin truyền thông đã ban hành bộ Quy tắc
ứng xử trên mạng xã hội nhằm hạn chế thông tin xấu, độc. Liên quan đến vấn đề
này, ông Lê Quang Tự Do, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh Truyền hình và Thơng
tin điện tử cho biết, điểm tích cực của mạng xã hội là đáp ứng nhu cầu người sử