CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập- Tự Do- Hạnh Phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN 2020 – 2021
Mã số (do Thường trực HĐ ghi):………………………….
1. Tên sáng kiến
Một số thủ thuật ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: (Ứng dụng công nghệ thông tin vào
trong giảng dạy)
3. Mô tả bản chất của sáng kiến
3.1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Tơi thấy rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy
mang lại nhiều hiệu quả thiết thực trong việc phát triển tư duy, kỹ năng sống và
nhiều mặt khác ở trẻ mầm non. Một giáo án tích hợp cơng nghệ thơng tin (sử
dụng máy chiếu, các chương trình hỗ trợ như power point, flash, ...).
Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành
giáo dục trong việc đổi mới phương pháp và hình thức dạy để nâng cao chất
lượng dạy học. Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành giáo dục mầm
non là bậc học đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực và
đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy. Hiện nay các
trường mầm non có điều kiện đầu tư, trang bị ti vi, đầu video, máy tính và nối
mạng internet tạo điều kiện cho giáo viên ứng dụng công nghệ thông tin vào
trong giảng dạy. Nhằm đáp ứng được những yêu cầu trên, địi hỏi mỗi giáo viên
khơng ngừng học hỏi để nâng cao trình độ chun mơn nghiệp vụ đặc biệt là
kiến thức nghiên cứu các phần mềm ứng dụng, từ đó áp dụng vào việc giảng
dạy, nhằm tạo sự hứng thú và kích thích được sự tị mị khám phá của trẻ vì được
chủ động hoạt động nhiều hơn để khám phá nội dung bài giảng. Đây có thể coi
là một phương pháp ưu việt vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, vừa
thực hiện được nguyên lý giáo dục "Dạy học lấy trẻ làm trung tâm" một cách dễ
dàng. Có thể thấy ứng dụng của cơng nghệ thông tin trong giáo dục mầm non đã
tạo ra một biến đổi về “chất” trong hiệu quả giảng dạy của ngành giáo dục mầm
non, tạo ra một môi trường giáo dục mang tính tương tác cao giữa giáo viên và
trẻ. Nhưng thực tế các trường mầm non nói chung và trường mầm non chúng tơi
nói riêng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục mầm non mới chỉ là
những bước đi đầu tiên còn nhiều hạn chế cho nên việc ứng dụng công nghệ
thông tin trong giáo dục mầm non hiệu quả chưa cao. Chính vì vậy tôi chọn đề
tài “Một số thủ thuật ứng dụng công nghệ thơng tin trong giảng dạy” Tơi thấy
có thể cho trẻ có cái nhìn trực quan, sinh động hơn về bài học;
VD: Trẻ có thể xem hình vẽ, đoạn phim mơ tả hiện tượng, hay có thể xem
các website nói về chủ đề đang học...(điều này một giáo án thông thường khơng
thể có)
- Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy chưa
mang tính phổ biến một phần vì một số trường chưa được trang bị thiết bị, một
phần do chưa có lớp đào tạo rộng rãi dành cho giáo viên nên phần lớn giáo viên
tự tìm tịi học hỏi bạn bè, hoặc tải các bài đã thiết kế sẳn trên mạng…
3.2. Nội dung giải pháp đề nghị cơng nhận là sáng kiến
+ Mục đích của giải pháp
- Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc vận dụng cơng nghệ
vào đời sống đã khơng cịn xa lạ, ngành giáo dục nói chung và giáo dục Mầm
non nói riêng cũng đã từng bước tiếp cận với cơng nghệ hiện đại này. Việc ứng
dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy thể hiện rõ nhất qua “Giáo án điện tử”;
Tôi thấy công nghệ thông tin mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới
các phương pháp và hình thức dạy học. Các hình thức dạy học như dạy học tập
thể lớp, dạy theo nhóm, dạy cá nhân cũng có những đổi mới trong mơi trường
cơng nghệ thơng tin và truyền thông. Nếu trước kia người ta nhấn mạnh tới
phương pháp dạy sao cho học sinh nhớ lâu, dễ hiểu, thì nay phải đặt trọng tâm là
hình thành và phát triển cho học sinh các phương pháp học chủ động. Nếu trước
kia người ta thường quan tâm nhiều đến khả năng ghi nhớ kiến thức và thực
hành kỹ năng vận dụng, thì nay chú trọng đặc biệt đến phát triển năng lực sáng
tạo của học sinh. Như vậy, việc chuyển từ “lấy giáo viên làm trung tâm” sang
“lấy học sinh làm trung tâm” sẽ trở nên dễ dàng hơn. Cơng nghệ thơng tin phát
triển mạnh, trong đó các phần mềm giáo dục mầm non cũng đạt được những
thành tựu đáng kể. Nhờ sự phát triển của công nghệ thơng tin và truyền thơng
mà mọi người đều có trong tay nhiều cơng cụ hỗ trợ cho q trình dạy học. Nhờ
có sử dụng các phần mềm dạy học này mà trẻ mầm non hứng thú tham gia bài
học hơn trong mơi trường học tập. Nhờ có máy tính điện tử mà việc thiết kế giáo
án và giảng dạy trên máy tính trở nên sinh động hơn, tiết kiệm được nhiều thời
gian hơn so với cách dạy theo phương pháp truyền thống, chỉ cần “bấm chuột”,
vài giây sau trên màn hình hiện ra ngay nội dung của bài giảng với những hình
ảnh, âm thanh sống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú của trẻ. Thông
qua giáo án điện tử, giáo viên cũng có nhiều thời gian đặt các câu hỏi gợi mở tạo
điều kiện cho trẻ hoạt động nhiều hơn trong giờ học. Những khả năng mới mẻ
và ưu việt này của công nghệ thông tin và truyền thơng đã nhanh chóng làm thay
đổi cách sống, cách làm việc, cách học tập, cách tư duy và quan trọng hơn cả là
cách ra quyết định của con người. Do đó, mục tiêu cuối cùng của việc ứng dụng
công nghệ thông tin trong dạy học là nâng cao một bước cơ bản chất lượng học
tập cho học sinh, tạo ra một mơi trường giáo dục mang tính tương tác cao trẻ
được khuyến khích, tự rèn luyện bản thân mình. Ưu điểm nổi bật của phương
pháp dạy học bằng công nghệ thông tin so với phương pháp giảng dạy truyền
thống là: Môi trường đa phương tiện kết hợp những hình ảnh vedeo, camera với
âm thanh, văn bản, … được trình bày qua máy tính theo kịch bản vạch sẵn nhằm
đạt hiệu quả tối đa qua một quá trình học đa giác quan. Cơng nghệ tri thức nối
tiếp trí thơng minh của con người, thực hiện những công việc mang tính trí tuệ
cao của các chuyên gia lành nghề trên những lĩnh vực khác nhau; Những ngân
hàng dữ liệu khổng lồ và đa dạng được kết nối với nhau và với người sử dụng
qua những mạng máy tính kể cả Internet … có thể được khai thác để tạo nên
2
những điều kiện cực kì thuận lợi và nhiều khi không thể thiếu để học sinh học
tập trong hoạt động và bằng hoạt động tự giác, tích cực và sáng tạo, được thực
hiện độc lập hoặc trong giao lưu. Những thí nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng
nhiều kênh: kênh hình, kênh chữ, âm thanh sống động làm cho học sinh dễ thấy,
dễ tiếp thu và bằng suy luận có lý, học sinh có thể có những dự đốn về các tính
chất, những quy luật mới. Đây là một cơng dụng lớn của công nghệ thông tin và
truyền thông trong q trình đổi mới phương pháp dạy học. Có thể khẳng định
rằng, môi trường công nghệ thông tin và truyền thơng chắc chắn sẽ có tác động
tích cực tới sự phát triển trí tuệ của học sinh và điều này làm nảy sinh những lý
thuyết học tập mới. Theo nhận định của một số chun gia, thì việc đưa cơng
nghệ thông tin và truyền thông ứng dụng vào lĩnh vực giáo dục và đào tạo bước
đầu đã đạt được những kết quả khả quan.
- Tuy nhiên, đây là việc làm không phải là mới, nhưng đối với giáo viên ở
vùng nơng thơn chưa có được ứng dụng cơng nghệ thơng tin đại trà, chưa có sự
thống nhất về hình thức. Vì thế việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin gặp khơng ít
khó khăn;
- Trong năm học 2020 – 2021 tơi tham gia học “Thiết kế giáo án điện tử”
do bạn đồng nghiệp dạy để ứng dụng công nghệ thông tin vào trong hoạt động
dạy. Qua một khoảng thời gian thực hiện tơi thấy rất thích thú và ham học;
- Chính vì thế tơi đã thực hiện đề tài “ Một số thủ thuật ứng dụng công
nghệ thông tin vào trong giảng dạy” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình
nhằm nêu lên những kinh nghiệm mà bản thân mình tích lũy được trong q
trình thực hiện chun đề “Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy”;
- Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp so với giải pháp đã, đang
được áp dụng;
- Việc soạn một giáo án điện tử cũng đòi hỏi những quy tắc nhất định
nhằm tạo nên hiệu quả khi soạn giáo án điện tử. Nên thận trọng trong việc sử
dụng các kỹ xảo, hiệu ứng. Vì nếu dùng khơng hợp lý sẽ gây phản tác dụng. Nên
dùng kỹ xảo, hiệu ứng vừa phải, phù hợp, làm nổi bật nội dung cần chuyển tải.
Nếu dùng nhiều hiệu ứng, kỹ xảo không cần thiết sẽ gây mất tập trung, trẻ sẽ
chẳng quan tâm tới nội dung mà cô cần chuyển tải. Các phông nền cũng nên
chọn đơn giản, phù hợp nội dung bài giảng; tránh dùng nhiều màu sắc, hình ảnh
l loẹt, khơng cần thiết. Ngoài ra khi soạn thảo cũng cần lưu ý việc chọn size
chữ, màu chữ cho phù hợp. Size chữ không nên to và màu chữ nên nổi bậc,
tránh chọn nhiều màu chữ trong cùng một giáo án;
- Chúng ta thấy rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy mang lại nhiều hiệu quả thiết thực trong việc phát triển tư duy, kỹ năng
sống và nhiều mặt khác ở trẻ Mầm non. Một giáo án tích hợp cơng nghệ thơng
tin (sử dụng máy chiếu, các chương trình hỗ trợ như power point, flash, ...). có
thể cho trẻ có cái nhìn trực quan, sinh động hơn về bài học;
- Tuy nhiên việc soạn một giáo án điện tử cũng đòi hỏi những quy tắc nhất
định nhằm tạo nên hiệu quả khi soạn giáo án điện tử. Nên thận trọng trong việc
sử dụng các kỹ xảo, hiệu ứng. Vì nếu dùng không hợp lý sẽ gây phản tác dụng.
Nên dùng kỹ xảo, hiệu ứng vừa phải, phù hợp, làm nổi bật nội dung cần chuyển
tải. Nếu dùng nhiều hiệu ứng, kỹ xảo không cần thiết sẽ gây mất tập trung, trẻ sẽ
3
chẳng quan tâm tới nội dung mà cô cần chuyển tải. Các phông nền cũng nên
chọn đơn giản, phù hợp nội dung bài giảng; tránh dùng nhiều màu sắc, hình ảnh
l loẹt, khơng cần thiết. Ngồi ra khi soạn thảo cũng cần lưu ý việc chọn size
chữ, màu chữ cho phù hợp. Size chữ, Slide sẽ gây ra việc khó theo kịp nội dung
cần tải và rối mắt đối với trẻ làm trẻ mất tập trung vào nội dung chính;
- Mặc dù giáo án điện tử hổ trợ rất nhiều trong hoạt động dạy nhưng giáo
án điện tử không là tất cả. Trẻ không thể ngồi hàng giờ trước máy tính một cách
thụ động, như thế ta vơ tình kiềm hãm sự phát triển của trẻ và làm mất đi ở trẻ
tính chủ động;
- Vì thế, ta khơng thể hồn toàn ỷ lại phương pháp này mà quên đi việc trẻ
là trung tâm mọi hoạt động. chính thế mà khi lên hoạt động ứng dụng công nghệ
thông tin ta nên linh hoạt lồng ghép các hoạt động sau cho phù hợp.
+ Nội dung giải pháp
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy là một phương pháp
mới đa hình thức và đang được mọi người quan tâm. Thực hiện công việc này
giúp tôi học hỏi được nhiều thứ từ các nguồn thơng tin khác nhau trong q trình
tìm hiểu, nghiên cứu. Mặc khác, việc cho trẻ làm quen tiếp cận công nghệ thông
tin sớm là một phương án tốt nhằm giúp trẻ hình thành thêm cho trẻ một kỹ năng
sống cần thiết trong thời đại công nghệ mở rộng như ngày nay. Tuy nhiên chúng
ta cũng không nên lạm dụng nhiều việc ứng dụng công nghệ thông tin vì trẻ ln
là trung tâm và việc ứng dụng cơng nghệ thông tin trong giảng dạy cũng chỉ là
phương tiện giúp cho ta việc đạt đến mục tiêu chính là phát triển tồn diện cho
trẻ;
- Tìm hiểu thực trạng về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy ở trường học;
- Khảo sát mức độ nhận thức và kỹ năng thực hành trên máy vi tính của
trẻ;
- Tìm ra một số thủ thuật ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy;
- Bước 1: Thủ thuật ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài giảng;
- Một bài giảng phải thể hiện được mục tiêu bài giảng và yêu cầu bài dạy
nên tôi đã thiết kế bài giảng theo một hệ thống như sau;
+ Tên đề tài (tên đề tài, người thiết kế bài giảng, lứa tuổi, nơi thực hiện);
+ Mục tiêu phát triển của đề tài;
+ Chuẩn bị:
+ Các hoạt động ( hoạt động, yêu cầu của hoạt động ( mỗi yêu cầu là một
slide trình diễn liên kết bởi hiệu ứng của Hyperline);
+ Kết luận chung về đề tài;
- Với hệ thống này người sử dụng dùng khơng giỏi về vi tính vẫn có thể
sử dụng được bài giảng chỉ cần nhấp chuột vào bất cứ hoạt động nào hay hình
ảnh nào là yêu cầu sẽ được thể hiện ra, không cần theo thứ tự. Thêm vào đó các
hình ảnh được nằm theo từng Slide riêng biệt nên hình ảnh to rõ và thể hiện đa
dạng máy vi tính. Trẻ hứng thú với hoạt động mới và được trãi nghiệm với
những khơng gây nhàm chán. Cơ có thể linh hoạt sử lý các tình huống xảy ra ở
trẻ mà
4
không cần ngại việc phải thực hiện các thao tác quay lại ban đầu, mà chỉ
cần click chuột để thể hiện hình ảnh cần quay lại;
*Hướng dẫn liên kết các slide
Insert → Hyperline → xuất hiện hộp thoại dưới đây
Chọn Slide cần liên kết → nhấn OK;
- Việc lựa chọn các hình ảnh thể hiện trong giáo án hết sức quan trọng vì
nó ảnh hưởng rất lớn đến sự thành cơng của một giáo án điện tử. Chính vì thế
mà việc sưu tầm cũng mất nhiều quá trình vì các hình ảnh được lựa chọn phải là
các hình ảnh có nền trắng hoặc là ảnh tách nền nhằm cho trẻ khi trực quan hình
ảnh chỉ tập trung nhìn rõ hình ảnh và không bị phân tán bởi các chi tiết khác.
Thêm vào đó khi chọn size cho hình ảnh nên lựa chọn tìm kiếm hình ảnh có size
lớn khoảng từ 300 x 400 trở lên để lúc thể hiện lên Slide khi cần kéo phóng to
hình ảnh vẫn giữ độ sắc nét cho trẻ dễ nhìn. Có thể dùng máy điện thoại chụp lại
các hình ảnh và thể hiện lên bài giảng. Đối với phần nhạc tôi đã xử dụng nhạc
trong đĩa nhạc bình thường cắt bớt một số chi tiết khơng phù hợp. Chúng ta có
thể tham khảo chương trình chuyên cắt nhạc Boilsoft Video Splitter tại websize
sau
- Để tránh cho việc rối mắt chữ trong bài giảng tôi chỉ dùng một màu đỏ
sen cho tất cả các Slide vì màu nền là màu vàng nhạt. Riêng về hiệu ứng nếu
dùng quá nhiều sẽ gây rối nên tôi lựa chọn một nhóm hiệu ứng nhất định bao
gồm: Peek In ( từ dưới vào giữa), Wedge (tách ra), Strips(nhiều mảnh)....
- Sau khi hoàn thành phần thiết kế bài giảng, tôi thường thao tác nhiều lần
để làm quen vá thành thạo với việc thực hiện thao tác trên bài giảng vừa thiết kế.
Đồng thời, cho trẻ tiếp xúc với máy tính bằng cách cho trẻ làm quen với các bộ
phận của máy (màn hình, bàn phím, chuột, ), cách sử dụng chuột …
Lựa chọn phông nền và màu chữ phù hợp với nhau: Hầu
hết các bài giảng đều được thiết kế trên phần mềm PowerPoint,
phần mền này vốn đã có sẵn rất nhiều mẫu thiết kế với rất
nhiều các hình nền bắt mắt và nó cịn cho phép sử dụng tranh
ảnh làm hình nền cho bản chiếu một cách khá đơn giản tuy
nhiên cần phải cân nhắc giữa việc phối màu nền và màu chữ
bảo đảm đúng quy tắc tương phản (contrast), chỉ nên sử dụng
5
chữ màu đậm (đen, xanh đậm, đỏ đậm…) trên nền trắng hay
nền màu sáng. Ngược lại, khi dùng màu nền đậm thì chỉ nên sử
dụng chữ có màu trắng hay vàng. Nền nên sử dụng màu đơn
sắc không nên sử dụng các bức tranh có quá nhiều màu thuộc
các gam màu khác nhau hoặc có quá nhiều chi tiết vẽ cầu kì để
làm nền dễ dẫn đến khó phối màu chữ phù hợp cho tất cả chi
tiết bức tranh và gây ra phân tán cho đối tượng là trẻ mầm non,
ln thích thú với những cái mới lạ và rất dễ mất tập trung. Việc
phối màu cần được kiểm thử trên máy chiếu vì khi chiếu lên
màn chiếu, độ nét của hình ảnh ít nhiều sẽ bị giảm đi điều này
cũng còn phụ thuộc vào các yếu tố khách quan như: phịng học
q sáng khơng có rèm che, máy chiếu độ phân giải và cường
độ sáng thấp. Trong trường hợp này chọn màu nền sáng trắng
tự nhiên và màu chữ xanh đậm, đen, đỏ đậm sẽ đạt hiệu quả
cao nhất. Ở các slide mở đầu, giới thiệu thì nên lựa chọn chữ
nghệ thuật cho tiêu đề và màu chữ cũng phải phối hợp hài hòa
để người xem thấy hấp dẫn, thích thú, có ấn tượng với bài giảng
ngay lúc ban đầu.
Bước 2: Lựa chọn đề tài ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài
giảng;
- Không phải bất kỳ một đề tài nào cũng có thể ứng dụng cơng nghệ thông
tin vào trong bài giảng. Tùy theo mục tiêu mà ta đề ra để phát triển cho trẻ mà ta
có thể lựa chọn những phương tiện chuyển tải đến trẻ cho phù hơp;
- Trước tiên ta phải làm rõ rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào
trong bài giảng không đơn thuần chỉ là giáo án điện tử được thiết kế bởi chương
trình Power Poin mà đó cịn bao gồm nhiều các phương tiện công nghệ thông tin
khác như tivi, đầu đĩa, mạng internet…Vì vậy việc lựa chọn đề tài và phương
tiện ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cũng vô cùng phong phú đa
dạng;
- Việc lựa chọn đề tài ứng dụng được công nghệ thông tin vào trong bài
giảng cũng phải theo một số những tiêu chí nhất định để tránh việc lựa chọn đề
tài khơng phù hợp và họat động không mang lại hiệu quả. Sau một q trình
thực hiện chun đề ứng dụng cơng nghệ thông tin vào trong bài giảng tôi nhận
thấy nên ứng dụng công nghệ thông tin vào các đề tài sau;
+ Đề tài mang mục đích cho trẻ nhận ra sự thay đổi của sự vật hiện tượng.
Nhận biết các hiện tượng trong thiên nhiên;
+ Đề tài mà hoạt động chủ yếu là các bài tập trò chơi (dưới dạng game)
nhằm kích thích hứng thú và ơn luyện kiến thức cho trẻ;
+ Đề tài cần có nhiều âm thanh kèm hình ảnh cho trẻ trực quang sinh
động;
+ Đề tài mà yêu cầu cần cung cấp cho trẻ các hình ảnh thật, sống động;
6
- Khi thiết kế bài giảng không chọn quá nhiều các hiệu ứng mà chỉ với
mục đích tạo hứng thú và bất ngờ cho trẻ để bài giảng mang lại kết quả. Giáo
viên luôn phải tự bồi dưỡng, không ngừng học tập kỹ năng thực hành vi tính để
xử lý kỹ thuật tốt hơn, đồng thời ln tìm tịi ý tưởng từ trẻ để đề ra các hoạt
động thiết thực và ứng dụng được ở nhiều hoạt động khác, phù hợp nhiều lứa
tuổi. Tích cực sưu tầm các hình ảnh, tư liệu chương trình phục vụ cho việc thiết
kế các bài giảng;
- Tuy nhiên dù sử dụng giáo án điện tử nhưng cô vẫn phải chú ý trẻ luôn
là trung tâm và phải xem trọng mục tiêu phát triển cho trẻ đã đề ra. Không quá
lạm dụng giáo án điện tử để luôn cho trẻ được hoạt động và phát triển.
Lựa chọn hiệu ứng phù hợp: Các hiệu ứng hình ảnh, màu
sắc, âm thanh, chuyển động được sử dụng có mức độ, hợp lý,
không bị lạm dụng, không gây nhiễu loạn làm mất tập trung
vào bài học. Các hiệu ứng và âm thanh xử lý phù hợp theo độ
tuổi của học sinh, độ tuổi mầm non cần màu sắc sặc sỡ, âm
thanh vui nhộn vì tuổi này cần sự hướng tập trung hơn là chú ý
tư duy vì kiến thức cịn ít và khơng có kiến thức tư duy.
* Ứng dụng công nghệ thông tin qua hoạt động khám phá khoa học:
Môi trường xung quanh đối với trẻ vô cùng rộng lớn khó hiểu, trẻ lại rất
tị mị, hiếu động, trẻ ln đặt ra vơ vàn câu hỏi: Nó là cái gì?, Nó như thế nào,
Vì sao nó lại như vậy?... Do vậy, việc tổ chức cho trẻ khám phá môi trường xung
quanh cần được linh hoạt, hệ thống, khoa học, với những màu sắc sặc sỡ, hình
ảnh rõ nét, âm thanh “thật” thì sẽ giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng,
trẻ thõa mãn được mọi thắc mắc của mình. Trên thực tế có nhiều hoạt động cho
trẻ làm quen với môi trường xung quanh, giáo viên khơng thể có đủ diều kiện để
cho trẻ được cầm, nắm hay quan sát trực tiếp.
VD: Quan sát một số con vật sống trong rừng, nếu chỉ quan sát tranh thì
hoạt động sẽ trẻ trở nên đơn điệu, trẻ sẽ nhàm chán, hiệu quả giờ học sẽ có phần
hạn chế. Nhưng nếu cô ứng dụng power point cho trẻ quan sát các con vật đang
chuyển động với những hình ảnh “thật”, đặc biệt trẻ tập trung chú ý khi được
xem con sư tử chạy đuổi bắt con nai, sư tử gầm ….thì trẻ sẽ rất thích thú, tập
trung chú ý, giờ học sẽ đạt được kết quả như mong muốn.
Hoặc khi cho trẻ khám phá về chủ đề “Nước và hiện tượng tự nhiên”, cô
lồng ghép nội dung Biển - hải đảo Việt Nam để giáo dục trẻ về lòng tự hào về
đất nước, cô cho trẻ quan sát về một số Đảo của Việt Nam (đảo Trường sa,
Hoàng sa…) Giúp trẻ biết tên gọi, đặc trưng, ích lợi của nước và Biển - Hải đảo
Việt Nam. Để cho trẻ khám phá được đề tài này cô cần lên mạng vào trang “Đảo
Trường Sa, Hồng Sa”, copy hình ảnh hai đảo vào phần power point chọn slide
show tạo trang trình chiếu cho từng đảo xuất hiện có gắn tên tương ứng, lồng
nhạc bài: “Đảo xa” để trình chiếu và dạy cho trẻ xem. Từ đó giúp trẻ hiểu, dễ
nhớ và nhớ lâu hơn nội dung cô muốn truyền tải.
7
* Tôi thấy ứng dụng công nghệ thông tin qua hoạt động làm quen chữ cái
Việc giúp trẻ tiếp cận tin học và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy đã giúp tôi tiết kiệm được thời gian và kinh phí cho việc làm đồ dùng vì với
giáo viên mầm non hiện nay lượng cơng việc rất nhiều, vì vậy chúng ta phải tìm
biện pháp, phương pháp để giảm bớt thời gian và lượng công việc, nhưng hiệu
quả và chất lượng giáo dục ln được đảm bảo thì việc ứng dụng công nghệ
thông tin trong giảng dạy là rất cần thiết và hiệu quả thì cũng rất cao. Khi cho trẻ
làm quen với chữ cái tôi cho trẻ chơi trị chơi “ơ số bí mật” mời trẻ lên nháy
chuột vào ơ số mình chọn, khi ơ số được mở trẻ sẽ phải trả lời câu hỏi về chữ cái
vừa được mở, hay trò chơi “chữ cái nào biến mất” cô cũng cho trẻ thực hiện một
số thao tác để trẻ đọc tên chữ cái biến mất trong nhiều chữ cái khác. Từ những
trị chơi đó nhằm củng cố cho trẻ về cách phát âm và đặc điểm của những chữ
cái đã được làm quen. Việc ứng dụng công nghệ tin học vào tổ chức hoạt động
làm quen với chữ cái cho trẻ mầm non nhằm tạo một môi trường, lớp học thân
thiện mới lạ, phong phú, bắt mắt thu hút trẻ, kích thích trẻ tích cực hoạt động,
ham học hỏi, tìm tịi khám phá để trẻ phát triển tồn diện tạo cơ sở bước đầu
vững chắc cho tương lai của trẻ.
3.3. Khả năng áp dụng của giải pháp
- Các thủ thuật trên có thể áp dụng cho tất cả các giáo án, và có tất cả các
giáo viên ở các trường khác nhau có thể sử dụng khi thiết kế một bài giáo án
điện tử, và cho nhiều độ tuổi trẻ khác nhau tùy theo mục tiêu của bài dạy;
- Giáo án có thể nhân rộng và có thể giảng dạy qua nhiều độ tuổi tùy theo
mục tiêu hoạt động mà sử dụng do mỗi hoạt động là một Slide riêng và dùng
Hyperline để liên kết.
3.4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp
dụng giải pháp
- Qua việc áp dụng nhiều biện pháp trên tôi nhận thấy ở lớp tôi các tiết
học có áp dụng cơng nghệ thơng tin trẻ tham gia học tập rất hứng thú, trẻ đặc
biệt rất háo hức khi được chơi các trị chơi trên máy vi tính, kết quả của tiết học
rất cao. Trẻ hứng thú khi được ôn luyện các kiến thức qua các bài tập trò chơi
dưới dạng Game. Tạo thêm được một hoạt động nối tiếp cho trẻ chơi các bài tập
này trên
không cần ngại việc phải thực hiện các thao tác quay lại ban đầu, mà chỉ
cần hình ảnh, đoạn phim mang tính chất trực quan hết sức sinh động;
- Sáng kiến kinh nghiệm: Một số thủ thuật ứng dụng công nghệ thông tin
vào trong giảng dạy phần nào giải quyết được một số vấn đề vướn mắc cho giáo
viên trong việc chọn đề tài có ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào trong bài dạy;
- Tạo thêm lòng tin cho giáo viên mạnh dạn ứng dụng chuyên đề công
nghệ thông tin vào trong giảng dạy ./.
3.5. Tài liệu kèm theo gồm
- Bản vẽ, sơ đồ: Không ( bản);
8
- Bàn tính tốn: Khơng ( bản);
- Các tài liệu khác: Không.
Mỏ Cày Nam, ngày 20 tháng 01 năm 2021
9
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG MẪU GIÁO
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên sáng kiến:
Một số thủ thuật ứng dụng công nghệ thơng tin trong giảng dạy
Họ và tên:
Năm: 2020 - 2021
10
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập- Tự Do- Hạnh Phúc
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Mã số (do Thường trực HĐ ghi):………………………….
1. Tên sáng kiến:
Một số thủ thuật ứng dụng cơng nghệ thơng tin trong giảng dạy
Kính gởi : Thường trực hội đồng sáng kiến cấp Huyện;
Tác giả sáng kiến :
Đơn vị :
I. Đề nghị xét công nhậc sáng kiến : Một số thủ thuật ứng dụng công
nghệ thông tin trong giảng dạy.
-
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong
giảng dạy.
II. Mô tả bản chất của sáng kiến
1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Chúng ta thấy rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy mang lại nhiều hiệu quả thiết thực trong việc phát triển tư duy, kỹ năng
sống và nhiều mặt khác ở trẻ mầm non. Một giáo án tích hợp cơng nghệ thơng
tin (sử dụng máy chiếu, các chương trình hỗ trợ như power point, flash, ...). có
thể cho trẻ có cái nhìn trực quan, sinh động hơn về bài học;
- Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thơng tin vào trong giảng dạy chưa
mang tính phổ biến một phần vì một số trường chưa được trang bị thiết bị, một
phần do chưa có lớp đào tạo rộng rãi dành cho giáo viên nên phần lớn giáo viên
tự tìm tịi học hỏi, hoặc tải các bài đã thiết kế sẳn trên mạng…
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
11
+ Mục đích của giải pháp
- Trong thời đại cơng nghệ thông tin hiện nay, việc vận dụng công nghệ vào
đời sống đã khơng cịn xa lạ. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
thể hiện rõ nhất qua “Giáo án điện tử”. Tuy nhiên, đây là việc làm mới mẻ, chưa
có sự thống nhất về hình thức. Vì thế việc ứng dụng cơng nghệ thơng tin gặp
khơng ít khó khăn;
- Chính vì thế tơi đã thực hiện đề tài “ một số thủ thuật ứng dụng công
nghệ thông tin vào trong giảng dạy” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình
nhằm nêu lên những kinh nghiệm mà bản thân mình tích lũy được trong q
trình thực hiện chuyên đề “Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy”.
- Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp so với giải pháp đã,
đang được áp dụng
- Việc soạn một giáo án điện tử cũng đòi hỏi những quy tắc nhất định nhằm
tạo nên hiệu quả khi soạn giáo án điện tử. Nên thận trọng trong việc sử dụng các
kỹ xảo, hiệu ứng. Vì nếu dùng khơng hợp lý sẽ gây phản tác dụng. Nên dùng kỹ
xảo, hiệu ứng vừa phải, phù hợp, làm nổi bật nội dung cần chuyển tải. Nếu dùng
nhiều hiệu ứng, kỹ xảo không cần thiết sẽ gây mất tập trung, trẻ sẽ chẳng quan
tâm tới nội dung mà cô cần chuyển tải. Các phông nền cũng nên chọn đơn giản,
phù hợp nội dung bài giảng; tránh dùng nhiều màu sắc, hình ảnh l loẹt, khơng
cần thiết. Ngồi ra khi sọan thảo cũng cần lưu ý việc chọn size chữ, màu chữ
cho phù hợp. Size chữ, Slide sẽ gây ra việc khó theo kịp nội dung cần tải và rối
mắt đối với trẻ làm trẻ mất tập trung vào nội dung chính;
- Mặt dù giáo án điện tử hổ trợ rất nhiều trong hoạt động dạy nhưng giáo án
điện tử không là tất cả. Trẻ khơng thể ngồi hàng giờ trước máy tính một cách thụ
động, như thế ta vơ tình kiềm hãm sự phát triển của trẻ và làm mất đi ở trẻ tính
chủ động;
- Vì thế, ta khơng thể hồn tồn ỷ lại phương pháp này mà quên đi việc trẻ
là trung tâm mọi hoạt động. Chính thế mà khi lên hoạt động ứng dụng
12
công nghệ thông tin ta nên linh hoạt lồng ghép các hoạt động sau cho phù hợp.
+ Bản chất của giải pháp
* Các bước thực hiện của giải pháp mới;
- Bước 1: Thủ thuật ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài giảng;
- Một bài giảng phải thể hiện được mục tiêu bài giảng và yêu cầu bài dạy
nên tôi đã thiết kế bài giảng theo một hệ thống như sau:
+ Tên đề tài (tên đề tài, người thiết kế bài giảng, lứa tuổi, nơi thực hiện);
+ Mục tiêu phát triển của đề tài;
+ Chuẩn bị:
+ Các hoạt động ( hoạt động, yêu cầu của hoạt động ( mỗi yêu cầu là một
slide trình diễn liên kết bởi hiệu ứng của Hyperline).
+ Kết luận chung về đề tài
- Việc lựa chọn các hình ảnh thể hiện trong giáo án hết sức quan trọng vì nó
ảnh hưởng rất lớn đến sự thành cơng của một giáo án điện tử. Chính vì thế mà
việc sưu tầm cũng mất nhiều quá trình vì các hình ảnh được lựa chọn phải là các
hình ảnh có nền trắng hoặc là ảnh tách nền nhằm cho trẻ khi trực quan hình ảnh
chỉ tập trung nhìn rõ hình ảnh và khơng bị phân tán bởi các chi tiết khác. Thêm
vào đó khi chọn size cho hình ảnh nên lựa chọn tìm kiếm hình ảnh có size lớn
khoảng từ 300 x 400 trở lên để lúc thể hiện lên Slide khi cần kéo phóng to hình
ảnh vẫn giữ độ sắc nét cho trẻ dễ nhìn;
- Để tránh cho việc rối mắt chữ trong bài giảng tôi chỉ dùng một màu đỏ sen
cho tất cả các Slide vì màu nền là màu vàng nhạt. Riêng về hiệu ứng nếu dùng
quá nhiều sẽ gây rối;
- Cho trẻ tiếp xúc với máy tính bằng cách cho trẻ làm quen với các bộ phận
của máy (màn hình, bàn phím, chuột,), cách sử dụng chuột …
Bước 2: Lựa chọn đề tài ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài giảng
13
- Không phải bất kỳ một đề tài nào cũng có thể ứng dụng cơng nghệ thơng
tin vào trong bài giảng. Tùy theo mục tiêu mà ta đề ra để phát triển cho trẻ mà ta
có thể lựa chọn những phương tiện chuyển tải đến trẻ cho phù hơp;
- Việc lựa chọn đề tài ứng dụng được công nghệ thông tin vào trong bài
giảng cũng phải theo một số những tiêu chí nhất định để tránh việc lựa chọn đề
tài không phù hợp và họat động không mang lại hiệu quả. Sau một quá trình
thực hiện chuyên đề ứng dụng công nghệ thông tin vào trong bài giảng tôi nhận
thấy nên ứng dụng công nghệ thông tin vào các đề tài sau;
+ Đề tài mang mục đích cho trẻ nhận ra sự thay đổi của sự vật hiện tượng.
Nhận biết các hiện tượng trong thiên nhiên;
+ Đề tài mà hoạt động chủ yếu là các bài tập trò chơi (dưới dạng game)
nhằm kích thích hứng thú và ơn luyện kiến thức cho trẻ;
+ Đề tài cần có nhiều âm thanh đi kèm hình ảnh cho trẻ trực quang sinh
động;
+ Đề tài mà yêu cầu cần cung cấp cho trẻ các hình ảnh thật, sống động;
- Tuy nhiên dù sử dụng giáo án điện tử nhưng cô vẫn phải chú ý trẻ luôn là
trung tâm và phải xem trọng mục tiêu phát triển cho trẻ đã đề ra. Không quá lạm
dụng giáo án điện tử để luôn cho trẻ được hoạt động và phát triển.
3. Khả năng áp dụng của giải pháp
- Các thủ thuật trên có thể áp dụng cho tất cả các giáo án, và có tất cả các
giáo viên ở các trường khác nhau có thể sử dụng khi thiết kế một bài giáo án
điện tử, và cho nhiều độ tuổi trẻ khác nhau tùy theo mục tiêu của bài dạy;
- Giáo án có thể nhân rộng và có thể giảng dạy qua nhiều độ tuổi tùy theo
mục tiêu hoạt động mà sử dụng do mỗi họat động là một Slide riêng và dùng
Hyperline để liên kết.
4. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp
14
- Qua việc áp dụng nhiều biện pháp trên tôi nhận thấy ở lớp tơi các tiết học
có áp dụng công nghệ thông tin trẻ tham gia học tập rất hứng thú, trẻ đặc biệt rất
háo hức khi được chơi các trị chơi trên máy vi tính, kết quả của tiết học rất cao;
- Sáng kiến kinh nghiệm “ Ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng
dạy phần nào giải quyết được một số vấn đề vướn mắc cho giáo viên trong việc
chọn đề tài có ứng dụng cơng nghệ thơng tin vào trong bài dạy;
- Tạo thêm lịng tin cho giáo viên mạnh dạn ứng dụng chuyên đề công nghệ
thông tin vào trong giảng dạy.
Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là đúng sự thật ./.
15
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc Lập- Tự Do- Hạnh Phúc
BÁO CÁO TÓM TẮC SÁNG KIẾN KINH
NGHIỆM
- Có tên đề tài, tác giả, ngày tháng năm,
trang phụ bìa, mục lục,…
Báo cáo tóm tắc sáng kiến kinh nghiệm là
viết lại những ý tưởng, sáng kiến kinh nghiệm
của mình về công tác giảng dạy và đưa ra các
giải pháp, ứng dụng của sáng kiến đó vào
thực tế dạy học. Khi viết một sáng kiến kinh
nghiệm, cần làm rỏ tính sáng tạo khoa học và
khả năng vận dụng, mở rộng sáng kiến kinh
nghiệm, đánh giá được những ưu điểm, hạn chế
của sáng kiến kinh nghiệm đã thực hiện hướng
phát triển nâng cao của đề tài, để áp dụng
có hiệu quả. Nâng cao nghiệp vụ trong công
tác giảng dạy.
16